Ikona domuStart / Blog / Od czego zależy jakość powietrza w budynku? Czynniki i rozwiązania

Od czego zależy jakość powietrza w budynku? Czynniki i rozwiązania

Szczegóły

Jakość powietrza w domu przekłada się nie tylko bezpośrednio na nasz poziom energii i samopoczucie danego dnia, ale przyczynia się również w znacznej mierze do naszego ogólnego stanu zdrowia.

W szczególności dotyczy to osób o obniżonej odporności oraz cierpiących na choroby przewlekłe - np. różnego rodzaju alergie. Długotrwałe przekroczenia norm w zakresie pyłów zawieszonych, stężenia metali ciężkich, lotnych związków organicznych, ale także wilgotności czy dwutlenku węgla prowadzą do tzw. syndromu chorego budynku.

Składniki powietrza i ich wpływ na zdrowie

Z biegiem lat skład atmosfery ziemskiej ewoluował, a to jak dziś się prezentuje, było kształtowane przez wiele milionów lat. Obecnie atmosfera składa się w głównej mierze z azotu (około 78 proc.) oraz tlenu (około 21 proc.). Oprócz tych dwóch głównych pierwiastków w mieszaninie atmosferycznej występują również: argon, dwutlenek węgla, neon, ksenon, hel, metan, krypton, wodór oraz para wodna.

O takim składzie powietrza, jaki jest w atmosferze ziemskiej, mówimy, że jest czyste. W praktyce natomiast oprócz wymienionych pierwiastków, mamy do czynienia z domieszkami pochodzenia antropogenicznego.

Pyły zawieszone

Pochodzące z niskiej emisji, przemysłu oraz transportu pyły zawieszone to mieszanina drobnych ciał stałych i cieczy. Wszystkie one tworzą mikroskopijny pył o średnicy kilku mikronów (np. PM2,5 - 2,5 mikrona), który przenika przez nasze drogi oddechowe do płuc, prowadząc do częstych infekcji, zaostrzenia objawów astmy i alergii, nowotworów układu oddechowego, krwionośnego oraz moczowego, a także np.

Przeczytaj także: Hiflofiltro - filtry powietrza

W przypadku pyłów zawieszonych PM2,5 i PM10 WHO wprowadziło w 2021 roku nowe rekomendacje. Maksymalne stężenie dla frakcji PM2,5 wynosi obecnie: 15 µg/m3 dobowo i 5 µg/m3 średniorocznie. Dla PM10 zaś: 45 µg/m3 dobowo i 15 µg/m3.

Są to jednak wartości odnoszące się jakości powietrza na zewnątrz. Choć brakuje jednoznacznych rekomendacji dot.

Lotne związki organiczne (LZO)

Lotne związki organiczne, nazywane też VOC lub TVOC (z ang. volatile organic compounds i total volatile organic compounds) to grupa substancji organicznych o dużej zdolności do ulatniania się i przechodzenia w stan gazowy. Choć nie wszystkie LZO mają szkodliwy wpływ na zdrowie, 73 % z nich stanowi związki rakotwórcze.

Wprawdzie zarówno w Polsce, jak i na świecie brakuje jednolitych norm, jednak najczęściej mówi się o stężeniu nie przekraczającym 0,2-0,3 mg/m3. Wartości 1-3 mg/m3 mogą pojawiać się chwilowo i nie powinny występować przez dłuższy okres czasu.

Wilgotność i temperatura

Za optymalną dla organizmów ludzi i zwierząt wilgotność względną powietrza przyjmuje się poziom 40-60 %. W przypadku osób cierpiących z powodu suchej śluzówki gardła czy nosa czy alergików, poziom ten może być nieco wyższy, w okolicach 50 %.

Przeczytaj także: Pij Wodę, Żyj Zdrowo

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że idealna temperatura w pomieszczeniu dla osób zdrowych i odpowiednio ubranych powinna wynosić 18 st. C. W przypadku małych dzieci, osób starszych czy cierpiących z powodu schorzeń przewlekłych, odpowiednią temperaturą będzie 20 st. C. Jako maksymalną zalecaną temperaturę poleca zaś 24 st. C.

Z drugiej strony natomiast przebywanie w temp. 16 st. C i wilgotności 65 % zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego i alergii.

Dwutlenek węgla (CO2)

Dorosła osoba produkuje w ciągu godziny ok. 20 l dwutlenku węgla. Związek ten jest naturalnym produktem ubocznym oddychania, jak i też spalania wielu substancji.

W codziennym życiu często nie doceniamy roli, jaką dwutlenek węgla odgrywa w kształtowaniu naszego samopoczucia. Wpływa on przede wszystkim na zdolność koncentracji i senność. Gdy CO2 robi się za dużo, odczuwamy apatię, zmęczenie, ból głowy.

W domach za optymalną granicę stężenia dwutlenku węgla przyjmuje się 1000 ppm, w biurach 1400 ppm.

Przeczytaj także: Instrukcja montażu filtra powietrza Audi A3 8P

Syndrom chorego budynku

Wszystkie wymienione wyżej objawy wynikają często z długotrwałego przebywania w pomieszczeniach czy budynkach szkodliwych dla naszego zdrowia. Mianem syndromu chorego budynku (z ang. sick building syndrome) określa się stan lub zespół dolegliwości odczuwanych w danym miejscu. Wg szacunków WHO z 2018 roku ok.

Dlaczego normy jakości powietrza są ważne?

Normy jakości powietrza pozwalają jednoznacznie określić, kiedy mamy do czynienia z czystym, nieco zanieczyszczonym czy alarmująco brudnym powietrzem, chroniąc tym samym nasze zdrowie. Sprawdzając dane dot. jakości powietrza, możemy zrezygnować danego dnia z aktywności fizycznej czy spaceru na dworze, wybierając podróż komunikacją publiczną lub samochodem.

Jak poprawić jakość powietrza w pomieszczeniach?

  1. Oczyszczacze powietrza i nawilżacze: Głównym celem jest troska o zdrowie. Wszelkie wartości powyżej 5 µg/m3 powodują zwiększenie intensywności oczyszczania. Wszelkie wartości powyżej 30 µg/m3 są już niedopuszczalne. Nawilżacz ewaporacyjny to bezpieczny sposób na szybkie i kontrolowane nawilżenie powietrza w pomieszczeniu. Dzięki obecności higrometru masz stały dostęp do informacji o aktualnym poziomie wilgotności względnej. Higrostat zaś pozwala na ustalenie docelowego, komfortowego dla Ciebie poziomu nawilżenia.

  2. Wietrzenie: Korzystając z urządzeń poprawiających jakość powietrza, nie należy rezygnować całkowicie z wietrzenia mieszkań. Warto jednak robić to rozważnie, w krótkich 10-15 minutowych interwałach czasowych, 3-4 razy dziennie.

  3. Rośliny doniczkowe: Pochłaniają kurz i inne zanieczyszczenia, pomagają również utrzymać odpowiednią wilgotność. Rośliny domowe pełnią sporo przydatnych funkcji, chłonąc też ciepło i oddziałując pozytywnie na naszą psychikę.

Inne czynniki wpływające na jakość powietrza

Jakość powietrza w pomieszczeniach jest generalnie wypadkową dwóch czynników: stężenia zanieczyszczeń wytwarzanych w pomieszczeniach oraz zanieczyszczenia powietrza w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. Dobra jakość powietrza w pomieszczeniach stwarza poczucie komfortu i dobrego samopoczucia. Przyjemne uczucie wolnego od zanieczyszczeń powietrza, a także jego pozytywne działanie można odczuć natychmiast po wejściu do pomieszczenia.

Wentylacja

Stężenie CO₂ - dwutlenku węgla - jest najistotniejszym wskaźnikiem jakości powietrza w pomieszczeniach, ponieważ dotyczy wszystkich ludzi w domach, biurach lub szkołach. Stężenie w pomieszczeniach podnoszą się w wyniku działalności człowieka i można je obniżyć tylko poprzez stosowanie wentylacji. Stężenie CO₂ na zewnątrz wynosi około 400 ppm. Stężenie CO₂ na poziomie około 1150 ppm jest uważane za dobrą jakość powietrza. 1400 ppm będzie akceptowalne w większości sytuacji, ale nie przez dłuższy czas.

Duże otwory okienne, na różnych poziomach i o różnym ustawieniu, zwiększają szybkość wymiany powietrza i zapewniają możliwość wentylacji w różnych warunkach. Wentylacja naturalna przez okna i świetliki dostarcza doraźnie duże ilości świeżego powietrza.

Elektryczność statyczna

Istotnym elementem, który jest kompletnie pomijany w kon­tekście jakości powietrza jest elektryczność statyczna. Wszechobecna i gene­rowana 24h na dobę. Jej źródłem są telewizory, komórki, zasilacze do kompu­terów, komputery, ekrany. Pod wpływem naładowania elektrycznego drobiny kurzu się przyciągają, gromadząc się w skupiska. Gdy elektryczność statyczna jest wysoka, bakterie i wirusy przylegają do kurzu, a także innych drobin oraz ścian. Niestety, to wszystko wdychamy.

Urządzenia poprawiające jakość powietrza

Trudno natomiast monitorować poziom kurzu, bakterii i wirusów, a także stan elektryczności statycznej we wnętrzu. Są to drobiny niewidoczne dla ludzkiego oka. Pomoże na pewno regularne sprzątanie, ale żeby było ono naprawdę skuteczne należałoby robić je bar­dzo często i niezwykle dokładnie, włączając np. odkurzanie ścian. Świetnym rozwiąza­niem, które zadba o czystość powietrza, którym oddychamy jest oczyszczacz powietrza. Dzięki niemu ograniczamy nie tylko ilość kurzu, ale korzystając z rozwiązań takich jak jonizacja, czy lampy UVC-LED skutecznie oczyszczamy powietrze z wirusów i bakterii.

Na co zwrócić uwagę wybierając oczyszczacz powietrza dla alergika?

Oczyszczacz powinien być wyposażony w czujniki, które kontrolują parametry jako­ści powietrza - wspominany kurz, tryb wykrywania pyłków alergizujących, właściwą temperaturę i wilgotność powietrza. Według specjalistów, najbardziej komfortowa temperatura liczy 18-21°C, a wilgotność jest na poziomie od 40-60%. Utrzymanie ta­kich wartości samodzielnie jest zadaniem praktycznie niewykonalnym. To wskazanie nie tylko dla alergików, ponieważ te trzy czynniki mają wpływ na pojawienie się ob­jawów, które w przyszłości mogą skutkować właśnie alergią.

Większość produktów na rynku europejskim posiada filtr HEPA, który naturalnie usuwa wszelkiego rodzaju bakterie, wirusy czy niektóre czynniki, które wywołują reakcje alergiczne. Oczyszczacz z funkcją nawilżania to urządzenie, które automatycznie dopasowuje najlepsze pa­rametry pracy bazując na danych z czujników, a w przypadku osiągnięcia idealnych warunków sam wyłącza funkcje, które są zbędne.

Znaczenie ma również wielkość mieszkania oraz jego wyposażenie. Przeważnie urządzenia zawierają informację do jakiej wielkości pomieszczenia są dedykowane. Jeżeli mamy mieszkanie pełne me­bli to wówczas warto pokusić się o urządzenie, które posiada także funkcję jonizacji oraz wyposażone w diody UVC-LED. Emisja jonów dodatnich i ujemnych pozwala na neutralizację zanieczyszczeń unoszących się w powietrzu oraz tych przylegają­cych do powierzchni (ściany, podłoga) i tkanin (zasłony, dywan). Technologia UVC­-LED unieszkodliwia bakterie na poziomie biologicznym, zaraz po etapie jego filtracji.

Czy urządzenia takie jak oczyszczacz powietrza mogą wspomóc zdrowie pu­bliczne?

Naturalnie. Jeśli urządzenie będzie utrzymywało prawidłową temperaturę i wil­gotność, kurz unoszący się w powietrzu zostanie zredukowany, a my będziemy mogli swobodniej oddychać. Z naszego otoczenia zostaną wyeliminowane również bakte­rie, wirusy i drobiny alergizujące. Oprócz większego komfortu przebywania w domu, zmniejszamy w ten sposób również ryzyko zachorowania lub zaostrzenia objawów astmy czy innych chorób układu oddechowego.

Wybierając urządzenie warto zwró­cić uwagę na to, czy ma ono rekomendację jednostek certyfikujących. Mam tu na myśli British Allergy Foundation, prestiżową brytyjską organizację czy nasze lokalne organizacje jak Polskie Towarzystwo Alergologiczne i Państwowy Zakład Higieny.

Podsumowanie

Jakość powietrza w pomieszczeniach ma ogromny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Dbanie o czyste powietrze w domu, biurze czy szkole to inwestycja w nasze zdrowie i komfort życia. Regularne wietrzenie, stosowanie oczyszczaczy powietrza, dbałość o odpowiednią wilgotność i temperaturę oraz unikanie zanieczyszczeń to kluczowe kroki w kierunku poprawy jakości powietrza w naszym otoczeniu.

tags: #od #czego #zalezy #jakość #powietrza #w

Popularne posty: