Jakość Powietrza pod Lupą Politechniki Wrocławskiej: Pomiary, Analizy i Edukacja
- Szczegóły
Politechnika Wrocławska uruchomiła na terenie swojego kampusu sieć czujników do oceny jakości powietrza. Z zebranych informacji korzystać mogą nie tylko pracownicy i studenci, ale też mieszkańcy Wrocławia.
Geneza Projektu i Cele Sieci Pomiarowej
Pomysł na założenie sieci pomiarowej na terenie Wrocławia pojawił się już kilka lat temu. Chcieliśmy przede wszystkim zagęścić liczbę czujników i skoncentrować ją na wybranym obszarze, którym stał się kampus Politechniki Wrocławskiej przy pl. Grunwaldzkim. Utworzenie sieci to także efekt dyskusji i rekomendacji, które pojawiły się po ubiegłorocznym cyklu debat „Wrocław w smogu” zorganizowanym przez naszą uczelnię - mówi prof.
Podstawowym celem projektu jest pomiar stężeń i analiza zanieczyszczeń odpowiedzialnych za tzw. smog na terenie kampusu naszej uczelni. W trakcie badań sprawdzane są również m.in. Indeks Jakości Powietrza (IJP) to wskaźnik umożliwiający w prosty sposób ocenić jakość powietrza na podstawie wyników bieżących pomiarów.
W związku z opublikowaniem w dniu 10 października 2019 r. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 października 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 2019 poz. 1931) wprowadzono zmiany do Indeksu Jakości Powietrza.
Struktura i Działanie Sieci Czujników
Od ponad trzech miesięcy na kampusie Politechniki Wrocławskiej działa jedyna w Polsce uczelniana sieć czujników do oceny jakości powietrza. Z przekazywanych przez nią informacji skorzystało już kilka tys. osób.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Uruchomiony w styczniu system składa się z dwudziestu urządzeń rozmieszczonych na terenie kampusu przy pl. Grunwaldzkim, a także w kampusie przy ul. Długiej, ul. Prusa, ul. Bujwida, w Geocentrum przy ul. Na Grobli oraz na osiedlu domów akademickich przy ul.
Aktualny stan powietrza można sprawdzić na stronie internetowej projektu. Poszczególne czujniki pokazują m.in. informacje o jakości powietrza.
Sprzęt wykorzystany w projekcie składa się z innowacyjnych urządzeń pomiarowych, wykorzystujących metodę optyczną, w której pomiar polega na wykrywaniu światła odbitego od drobinek zawartych w powietrzu. Na podstawie liczby zliczeń i intensywności rozproszonego światła wyliczana jest chwilowa wartość stężenia pyłu w powietrzu.
Jako konstruktor jestem bardzo zadowolony z działania czujników. Ze wstępnych obserwacji wynika, że pomiary są spójne, a mój pomysł z zastosowaniem toru pomiarowego, który odizolowuje czujnik od warunków zewnętrznych, sprawdza się bardzo dobrze. Pojawiły się drobne problemy z transmisją danych, ale wprowadziliśmy już uaktualnienia oprogramowania - podkreśla dr inż.
Wyniki Badań i Analizy
Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że nasze pomiary wykonywaliśmy stosunkowo krótko, bo zaledwie trzy miesiące, ale można je uznać za reprezentatywne dla wybranych trzech miesięcy okresu zimowego. Na podstawie uśrednionych danych stężeń pyłu PM 2,5 możemy powiedzieć, że jakość powietrza na początku tego roku - w porównaniu do tego samego okresu w latach poprzednich - była lepsza. Zdarzyło się jedynie kilka epizodów podwyższonego stężenia pyłu, które trwały maksymalnie 1-2 dni - mówi prof.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Warto przypomnieć, że we Wrocławiu jeden z największych problemów to tzw. smog. Wpływ na lepszy stan powietrza miała przede wszystkim korzystna aura. W tym roku średnia miesięczna temperatura dla wybranych miesięcy zimowych była bowiem wyższa niż w latach ubiegłych.
Natomiast jeśli chodzi o jakość powietrza na terenie kampusów, to we wszystkich monitorowanych miejscach była ona porównywalna. Można więc powiedzieć, że w żadnym budynku studenci i pracownicy nie są bardziej niż pozostali narażeni na działanie zanieczyszczeń. Oczywiście wykrywaliśmy lokalne wzrosty poziomu zanieczyszczeń, ale były one krótkotrwałe i nie wpływały na uśrednione wyniki. Różnice pomiarów z czujników wewnątrz kampusu głównego mieściły się w granicach kilku proc. - tłumaczy dr inż.
Naukowcy zaobserwowali natomiast chwilowe rozbieżności w pomiarach na poziomie 10, 15 czy nawet 20 mikrogramów w stosunku do wskazań urządzeń pomiarowych należących do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, które znajdują się przy ul. Wiśniowej i ul. Korzeniowskiego. Mogły one jednak wynikać z bardzo różnych powodów m.in.
Pewne różnice występują także pomiędzy wynikami na głównym kampusie i kampusie przy ul. Prusa. W standardowych warunkach 10 proc. odczytów wskazywało, że jeśli jakość powietrza w kampusie głównym była dobra, to przy budynku E-1 co najwyżej umiarkowana. Może to m.in.
W niektórych przypadkach na budynkach PWr znalazło się kilka czujników. Takimi przykładami są choćby siedziba Studium Języków Obcych przy wybrzeżu Wyspiańskiego, gdzie jeden z czujników monitoruje stan powietrza od strony ulicy, a drugi od strony wewnętrznego dziedzińca oraz czujniki po obu stronach gmachu D-2 sąsiadującego z pl. Grunwaldzkim. Obecnie nasi badacze nie zaobserwowali w tym względzie dużych różnic. Teraz czekamy na okres letni, kiedy udział źródeł komunikacyjnych w zanieczyszczeniu powietrza będzie większy i wtedy będziemy mogli zbadać różnice zwłaszcza w godzinach szczytu - dodaje prof.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Ciekawostką jest z kolei informacja, jak rozkładają się zanieczyszczenia powietrza ze względu na wysokość. Przy pierwszym dużym wzroście poziomu zanieczyszczeń stwierdziliśmy, że nie ma różnicy w profilu wysokościowym. Natomiast podczas kolejnych okazało się, że przy specyficznych warunkach atmosferycznych poziom zanieczyszczeń na wyższych piętrach był niższy o kilkadziesiąt procent w stosunku do parteru - dodaje dr inż.
Przyszłość Projektu i Reakcje Społeczne
Kolejnym krokiem w rozwoju urządzeń pomiarowych będzie zamontowanie w nich czujnika pomiaru ozonu, co pozwoli na badanie zanieczyszczeń dominujących w cieplejszych okresach. Nie ma natomiast planów zwiększenia liczby czujników na terenie kampusów. Zdaniem prof. Izabeli Sówki nie ma obecnie takiej potrzeby, natomiast bardziej wskazane byłoby rozbudowanie sieci w innych częściach miasta np.
Chociaż monitoring działa na Politechnice Wrocławskiej dopiero od kilku miesięcy, to spotkał się on ze sporym zainteresowaniem i bardzo pozytywnymi reakcjami aktywistów miejskich, studentów i mieszkańców. Stronę internetową projektu odwiedziło ponad 3000 użytkowników.
I co jest bardzo istotne, wzrasta zainteresowanie w zakresie informacji nt. warunków panujących w środowisku (w tym jakości powietrza), w którym przebywamy, ale również co raz częściej mówiąc o zdrowiu zaczynamy myśleć o aktywnościach, w kolokwialnie rzecz ujmując, w dobrym i zdrowym powietrzu - podkreśla prof.
Nasza sieć to modelowy przykład tego, jak powinny wyglądać tego typu rozwiązania. Skontaktowała się z nami m.in. grupa studentów i doktorantów z Politechniki Białostockiej, która planuje zbudować podobną sieć na terenie swojego kampusu. Obserwują naszą stronę, są ciekawi sposobu, w jaki prezentujemy dane i uzyskiwanych przez nas wyników - wyjaśnia prof.
Przygotowywana jest także pierwsza publikacja naukowa na temat wyników badań. Praca pt.
tags: #jakość #powietrza #pwr #pomiary
