Jakość Powietrza GIS: Monitoring, Normy i Dostępne Narzędzia
- Szczegóły
Nasze zdrowie zależne jest od jakości powietrza, którym oddychamy. W związku ze złym stanem jakości powietrza wiele osób decyduje się na zakup masek antysmogowych, oczyszczaczy powietrza, jonizatorów czy nawilżaczy, a także roślin oczyszczających powietrze. Polska jest w czołówce krajów europejskich w przypadku zanieczyszczenia powietrza.
W wielu miastach Polski, pomimo wprowadzanych systemów monitorowania zanieczyszczeń oraz wprowadzania różnego rodzaju ograniczeń, nadal można zaobserwować wysoki poziom zanieczyszczenia pyłami (PM 2,5, 10) czy dwutlenkiem azotu i innymi. Za zanieczyszczenie odpowiadają przede wszystkim spalanie energetyczne, w przemyśle i gospodarstwach domowych jak również w transporcie. Mapa jakości powietrza może nam powiedzieć jaki jest stan zanieczyszczenia w całej Polsce.
Gdzie sprawdzić poziom zanieczyszczenia?
Jakość powietrza można monitorować za pomocą stron internetowych lub aplikacji mobilnych. Wśród nich można znaleźć serwisy zarówno krajowe jak i regionalne, ale również międzynarodowe. W Ongeo.pl można sprawdzić m.in. średnioroczne poziomy zanieczyszczenia powietrza pyłami drobnymi PM 2,5 i PM10, które są zobrazowane w postaci mapy jakości powietrza.
Kiedy jest smog i jakie są normy jakości powietrza?
Zanieczyszczenie powietrza mówi o obecności szkodliwych substancji w atmosferze ziemskiej, powodując negatywny wpływ na zdrowie ludzi i innych organizmów. Smog to efekt zanieczyszczenia powietrza spowodowanego przez działalność człowieka. Powstaje na skutek skumulowania zanieczyszczeń pochodzących z nieodpowiedniego ogrzewania, motoryzacji czy przemysłu.
Pył zawieszony PM10
Pył zawieszony PM10 jest to mieszanina substancji organicznych i nieorganicznych, zawiera substancje toksyczne m.in. WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie i ich związki, a także dioksyny i furany. Są to cząstki o średnicy mniejszej niż 10 μm (mikrometrów), które docierają do górnych dróg oddechowych i płuc oraz są szkodliwe dla oczu.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
- Poziom dopuszczalny stężenia średniorocznego: 40 μg/m3
- Poziom dopuszczalny stężenia średniego 24-godzinnego: 50 μg/m3
- Poziom alarmowy stężenia średniego 24-godzinnego: 300 μg/m3
Pył zawieszony PM 2,5
Pył zawieszony PM 2,5 - jest to mieszanina stałych i ciekłych cząstek, zawiera siarkę, metale ciężkie, silnie toksyczne chemiczne związki organiczne np. WWA, alergeny jak zarodki grzybów. Są to cząstki o średnicy mniejszej niż 2,5 μm, które docierają do układu oddechowego m.in. do pęcherzyków płucnych oraz układu krążenia (przenika do krwioobiegu).
- Poziom dopuszczalny stężenia średniorocznego: 20 μg/m3 (rok 2020)
Mapa jakości powietrza - Ongeo.pl
Stan zanieczyszczenia powietrza dla całej Polski można przedstawić w formie mapy. W Portalu Ongeo.pl, na mapie możesz odczytać informacje na temat zanieczyszczenia powietrza, które są przedstawione w sposób ciągły i dla każdej gminy. Znajdziesz tu informacje o średniorocznym zanieczyszczeniu pyłami jak i stan powietrza dla obszaru w promieniu 5 km. Informacje te pomogą Ci wybrać właściwe miejsce, zwłaszcza dla osób starszych, z małymi dziećmi czy alergików i astmatyków.
Wejdź i zobacz jak wygląda mapa jakości powietrza dla wybranej działki.
Jak sprawdzić zanieczyszczenie - informacje w Raporcie o terenie OnGeo.pl
W serwisie OnGeo.pl znajdują się dane dotyczące średniorocznego zanieczyszczenia powietrza dla całego kraju. W Raporcie o Terenie OnGeo.pl, sprawdzisz m.in. poziomy stężenia pyłów PM 2,5 i 10 dla swojej działki lub innego interesującego Cię terenu.
Portal dostarcza aktualne informacje na temat jakości powietrza bazujące na pomiarach pochodzących z ponad 2 tys. stacji monitorujących w całej Europie. Użytkownicy mogą zmieniać skalę mapy lub wyszukać dowolne miasto bądź region w Europie, aby sprawdzić ogólną jakość powietrza i wyniki pomiarów głównych substancji zanieczyszczających.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Informacje wytwarzane w ramach realizacji tych zadań Główny Inspektor Ochrony Środowiska udostępnia poprzez dedykowany portal Jakość Powietrza, dostępny pod adresem powietrze.gios.gov.pl, raporty, opracowania i specjalistyczne publikacje z zakresu monitoringu jakości powietrza, w tym m.in. specjalistyczne mapy.
Indeks AQI wyliczany jest on na podstawie sześciu zanieczyszczeń atmosferycznych: dwutlenku siarki SO2, dwutlenku azotu NO2, cząstek zawieszonych o średnicy aerodynamicznej poniżej 10 µm PM 10, cząstek zawieszonych poniżej 2,5 µm w aerodynamice średnica PM 2,5, tlenku węgla CO i ozonu O3 mierzonych na stacjach monitoringu. Im wyższa wartość AQI, tym wyższy poziom zanieczyszczenia powietrza i większe zagrożenie dla zdrowia. AQI jest podzielony na sześć kategorii. Na mapie możemy sprawdzić jakość powietrza dla lokalizacji w Polsce ale także na świecie.
Problem zanieczyszczenia powietrza to wyzwanie globalne, które bezpośrednio wpływa na zdrowie i jakość życia. W Polsce, zwłaszcza w regionach o historii przemysłowej, nierzadko zmagamy się z pyłem zawieszonym PM2.5 - mikroskopijnymi cząstkami, które bez trudu przenikają do płuc.
Analizowane badania skupiły się na obszarze Aglomeracji Łódzkiej, a konkretnie na czterech miastach: Łodzi, Aleksandrowie Łódzkim, Konstantynowie Łódzkim i Zgierzu. Głównym celem pracy badawczej było szczegółowe przedstawienie poziomów pyłu PM2.5 w wymienionych miastach, co pozwoliło na identyfikację miejsc, w których normy jakości powietrza są przekraczane.
Aby rzetelnie ocenić zagrożenie, stosuje się wytyczne trzech kluczowych instytucji: Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Unii Europejskiej (UE) i Polski. Każda z nich ustaliła własne normy dopuszczalnych stężeń pyłu PM2.5, które służą do analizy przestrzennej i lokalizowania miejsc, gdzie oddychanie jest ryzykowne.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
| Instytucja | Norma |
|---|---|
| Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) | (brak danych w tekście) |
| Unia Europejska (UE) | (brak danych w tekście) |
| Polska | (brak danych w tekście) |
Dodatkowo, w analizie wykorzystano Indeks Jakości Powietrza dla PM2.5 udostępniany przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ). Aby rzetelnie ocenić stan powietrza, potrzebne są wiarygodne informacje.
Analiza wykazała, że średnie stężenie pyłu PM2.5 w większości badanych miejsc utrzymywało się powyżej 13,1 µg/m³. Zgodnie z indeksem GIOŚ, wartości te świadczą o dobrej lub umiarkowanej jakości powietrza. Tylko w dwóch obszarach odnotowano bardzo dobrą jakość powietrza. Jednakże, kiedy spojrzymy na bardziej restrykcyjne normy, obraz staje się inny.
Na Rysunku 3 widoczny jest obszar wokół Alej Politechniki 11, gdzie odnotowano podwyższone stężenia pyłu PM2.5, przekraczające normy polskie i UE. Co szczególnie alarmujące, w tym rejonie znajdują się liczne szpitale, przedszkola i szkoły - miejsca, gdzie przebywają osoby szczególnie wrażliwe na zanieczyszczenia: dzieci, osoby starsze i chorzy.
Najbardziej dramatyczny obraz wyłania się, gdy zastosuje się wytyczne WHO. Na Rysunku 4 widoczne jest, że każdy punkt pomiarowy w Aglomeracji Łódzkiej odnotował wyższe niż rekomendowane poziomy pyłu PM2.5.
Głównym winowajcą tego stanu rzeczy, niezależnie od pory roku, okazało się ogrzewanie domostw za pomocą lokalnych kotłowni opalanych węglem lub innymi paliwami o wysokiej emisji. Szczególnie narażona jest dzielnica Śródmieście, która ma najmniejszą liczbę budynków podłączonych do miejskiego systemu ciepłowniczego.
Mimo upływu pięciu lat od zebrania danych w 2020 roku, problem zanieczyszczenia powietrza w Aglomeracji Łódzkiej nadal jest aktualny. Konieczne są zdecydowane działania na wielu poziomach. Oprócz dostosowania norm przez WHO, GIOŚ i Unię Europejską do coraz lepszej wiedzy o wpływie zanieczyszczeń, kluczowa jest modernizacja lokalnych źródeł ciepła, zastępując je odnawialnymi źródłami energii. Równie istotne jest ograniczenie ruchu drogowego w miastach poprzez konsekwentne inwestowanie w rozwój i popularyzację komunikacji publicznej.
Poprawa jakości powietrza w Aglomeracji Łódzkiej to inwestycja w zdrowie i przyszłość mieszkańców.
