Psychologia odwróconej dziewczyny: Analiza postrzegania, rysunków i narcyzmu
- Szczegóły
Psychologia fascynuje nas złożonością ludzkiego umysłu i sposobami, w jakie postrzegamy świat. Jednym z intrygujących zagadnień jest to, jak interpretujemy obrazy i jak nasze zmysły mogą nas zwodzić.
Iluzje optyczne i percepcja
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że nasze oczy i uszy wiernie rejestrują świat. Widzimy przecież kolory, kształty, słyszymy dźwięki. A jednak każdy z nas doświadczył złudzeń optycznych lub sytuacji, gdy umysł “dopowiadał” rzeczywistość. Ludzka percepcja to złożony, aktywny proces interpretacji danych zmysłowych, a nie prosty zapis obrazu i dźwięku niczym kamera czy dyktafon.
Nasz mózg niczym artysta tworzy obraz świata na podstawie niepełnych i zniekształconych sygnałów zmysłowych. Dodaje znaczenia, koryguje błędy i uzupełnia luki. Dlaczego tak się dzieje? Odbędziemy podróż przez ludzką percepcję - od momentu, gdy bodziec dociera do narządu zmysłu, poprzez etapy kodowania i rozpoznawania w mózgu, aż po fascynujące fenomeny wyższego rzędu.
Przetwarzanie oddolne i odgórne
W procesie percepcji ważne jest rozróżnienie między bodźcem dystalnym a proksymalnym. Bodziec dystalny to obiekt lub zjawisko w świecie zewnętrznym, który jest źródłem bodźca (np. drzewo, które widzimy; telefon, który dzwoni). Bodziec proksymalny zaś to bezpośredni bodziec działający na nasze narządy zmysłów, czyli obraz na siatkówce oka utworzony przez światło odbite od drzewa, czy fale dźwiękowe docierające do ucha z głośnika telefonu.
Wspomnieliśmy, że percepcja łączy dane zmysłowe z wiedzą i oczekiwaniami. W literaturze mówi się o tym jako o dwóch kierunkach przetwarzania informacji w mózgu. Przetwarzanie oddolne (bottom-up) to analiza wychodząca od danych sensorycznych. Mózg odbiera sygnały z receptorów i składa je w całość bez wcześniejszych założeń. Jest to podejście “dane napędzają wnioski“, np. widząc nieznany kształt, pozwalamy, by szczegóły bodźca (linia tu, zakrzywienie tam) zdeterminowały, co zobaczymy.
Przeczytaj także: Tajemnicza dziewczyna przed kościołem
Przetwarzanie odgórne (top-down) przeciwnie. To wpływ naszych oczekiwań, doświadczeń i wiedzy na interpretację bodźców. Umysł nie czeka biernie, aż dane “same się ułożą”. Jeśli na przykład oczekujemy zobaczyć konkretne zjawisko, nasz mózg “nastawia się” na nie - i może je dostrzec nawet przy skąpych przesłankach.
Iluzja optyczna i interpretacja
Taki test osobowości został udostępniony przez portal brightside.me. Jest to iluzja optyczna, którą można zinterpretować na dwa różne sposoby. Jedni zobaczą na obrazku odwróconą do góry nogami księżniczkę, podczas gdy dla innych będzie to twarz starszej kobiety. A ty co widzisz?
- Księżniczka odwrócona do góry nogami: Oznacza to, że jesteś z natury dość beztroska. Uwielbiasz się bawić, jesteś bardzo towarzyska i z łatwością nawiązujesz kontakty z innymi.
- Twarz starszej kobiety: Oznacza to, że z natury jesteś realistką. Twardo stąpasz po ziemi, jesteś uważna i nie lubisz podejmować ryzyka.
Rysunek jako narzędzie projekcyjne
Rysunek - jako badawcza metoda projekcyjna - jest stosowany przede wszystkim w pracy z dziećmi, w celu uzyskania wglądu w wewnętrzne konflikty dziecka, jego obawy, sposób spostrzegania siebie i innych, charakter interakcji z członkami rodziny. Rysunki dzieci wykorzystuje się w celu oceny zarówno ich umiejętności motorycznych, jak i stanu emocjonalnego.
Rysunki są prawdziwą kopalnią informacji - pokazują uczucia, pragnienia, lęki, a nawet charakter autora! Dla psychologów, którzy interpretują rysunki, znaczenie ma każdy ich szczegół. Ważne jest również, czy dzieło zajmuje całą kartkę, czy tylko róg; jak duże są postaci i jakich dziecko używa kolorów.
Analiza rysunku rodziny
Rysunek rodziny jest jednym z podstawowych źródeł diagnozowania dziecka. Analizę treści rysunku dokonuje się pod kątem następujących kryteriów:
Przeczytaj także: Różnorodne materiały w kolażu i fotomontażu
- Kto jest najważniejszy w rodzinie:
- W interpretacji istotna jest kolejność rysowania postaci.
- Relatywna wielkość rysowanych postaci (wyraźne powiększenie lub zmniejszenie) jest interpretowane jako wskaźnik znaczenia danej postaci dla dziecka.
- Osoby dla dziecka znaczące mogą być szczególnie zdobione, uwidocznione z licznymi szczegółami, znajdować się na środku arkusza.
- Usytuowanie postaci względem siebie:
Dziecko najbliżej siebie rysuje osobę, z którą czuje się najsilniej związane emocjonalnie. Osoby nieakceptowane przez dziecko są na rysunku odsuwane. Izolowanie własnej postaci od reszty rodziny może być przejawem występowania u dziecka tendencji do wycofywania się z kontaktów z rodziną.
- Kogo dziecko nie akceptuje:
Pominięcie postaci jednego z członków rodziny wyraża stosunek emocjonalny dziecka do tej osoby. Osoby opuszczone przez dziecko w jego rysunku są dla niego źródłem lęku lub w ten sposób jest wyrażone odrzucenie i izolowanie tej osoby.
Znaczenie poszczególnych elementów rysunku
- Lewa strona kartki: Ukazuje dziecko „uczepione maminej spódnicy”, które szuka ciepła i poczucia bezpieczeństwa.
- Prawa strona kartki: Oznacza relacje z ojcem i z innymi osobami - przyszłość.
- Góra kartki: To „duch” - jest to świat marzeń, wyobraźni i duchowości.
- Dolna część kartki: Oznacza potrzebę fizycznego bezpieczeństwa, jest odbiciem rzeczywistości.
Rozpoznawanie narcyzmu
W pierwszej fazie kontaktu, typ ten wydaje się być niezwykle czarujący, przemiły, szarmancki, niezwykle pewny siebie, można odnieść wrażenie, że to niemal bóg / bogini w ludzkim ciele. Pamiętajmy, iż narcyzi czy narcyści, jak mówią niektórzy, wykorzystują swoją inteligencję do manipulowania wrażeniem jakie robią i potrafią się ukrywać z niektórymi swoimi cechami.
Bardzo dbają o wizerunek i niekoniecznie chodzi o wygląd zewnętrzny, też ważny (dla niektórych jednak nie ma to znaczenia) tylko jak są odbierani w naszych oczach, a chcą uchodzić za nieskazitelnych, wybitnych. Później, sukcesywnie narcyz odbiera Ci dopływ narkotyku czyli swoją uwagę i uczucia. Wycofuje się bez wyraźnego powodu.
Zaczyna dawać Ci coraz mniej, oczekując więcej i więcej. Zaczyna się krytyka, niezadowolenie, dewaluacja wszystkiego co robisz, często agresja. A Ty robisz wszystko by znów mieć choć odrobinę uwagi człowieka, którym był (a raczej, którego udawał) na samym początku relacji.
Przeczytaj także: Kapelusz i perspektywa – studium kompozycji
Cechy charakterystyczne narcyza
- Narcyz jest bardzo SKONCENTROWANY NA SOBIE.
- Osoby te mają często rojenia wielkościowe, a nawet czasem rys paranoidalny, ponadto pogardliwy i wyższościowy stosunek do innych.
- Typ ten często oczernia nas poza plecami, przy okazji jawiąc się na zewnątrz jako nieskazitelna osoba, stawiając Ciebie w złym świetle.
- Narcyz traktuje ludzi przedmiotowo i użytkowo, ma postawę roszczeniową i tendencję do karania i mszczenia się.
- Generalnie zawsze ma rację i jest nieomylny.
Badania nad wyglądem zewnętrznym narcyzów
Badania wykazały, że osoby, które uznane były za narcystyczne mają bardziej wyraziste i gęste brwi! Wolontariusze oceniający ludzi jedynie na podstawie wyglądu, w znacznej większości twierdzili, że osoby o bardziej wyrazistych brwiach są skoncentrowane na sobie i bardziej zarozumiałe.
Wyniki badań opublikowano w kwietniu 2018 roku na łamach magazynu Journal of Personality. Zostały one wyróżnione nagrodą Ig Nobel Prize.
| Grupa badana | Cechy charakterystyczne | Wnioski |
|---|---|---|
| Studenci (21 lat) | Wykonano zdjęcia portretowe, przeprowadzono ankietę na temat cech narcystycznych. | Osoby o wyższych wynikach w ankiecie oceniane jako bardziej narcystyczne. |
| Wolontariusze oceniający zdjęcia | Ocena zdjęć na skali 0-8 pod kątem narcyzmu. | Osoby o wyrazistych brwiach częściej oceniane jako narcystyczne. |
| Wolontariusze oceniający zdjęcia odwrócone | Ocena zdjęć odwróconych do góry nogami. | Ułatwia skupienie się na pojedynczych elementach twarzy. |
tags: #dziewczyna #odwrocona #do #gory #nogami #psychologia
