Chlorowanie Przyłącza Wodociągowego: Przepisy i Procedury
- Szczegóły
Oddanie do użytku instalacji wody pitnej wiąże się ze ściśle określoną procedurą dotyczącą m.in. próby ciśnieniowej, płukania i dezynfekcji. Obowiązkiem instalatora wykonującego czy modernizującego instalację wody pitnej jest przestrzeganie w tym zakresie odpowiednich przepisów, norm i wytycznych pod rygorem odpowiedzialności cywilnej. Odnoszą się one także do procedury związanej z oddaniem instalacji do użytku i jej uruchomieniem.
Odpowiednie uregulowania znajdziemy w normie PN-EN 806-4:2010, która powstała na podstawie dyrektywy Rady 98/83/ WE z 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Ujednolica ona wymagania dotyczące działań związanych z uruchomieniem instalacji wody pitnej. Oprócz tego w naszym kraju należy stosować się do odnośnych rozporządzeń oraz normy PN-EN 12502. Istotne są także wytyczne branżowe, m.in. z serii „Wymagania techniczne Cobrti Instal”, oraz wytyczne producentów.
Próba Ciśnieniowa
Obowiązująca w Polsce norma PN-EN 806-4 w rozdziale 6 zawiera kryteria oraz czynności, jakie należy wykonać przy próbie z użyciem wody lub powietrza:
Instalacje w obrębie budynków wymagają przeprowadzenia próby ciśnieniowej. Można ją przeprowadzić z użyciem wody lub - jeżeli pozwalają na to krajowe przepisy - z użyciem czystego, niezaolejonego powietrza przy małym ciśnieniu lub gazów obojętnych. Należy pamiętać o możliwych zagrożeniach ze strony dużego ciśnienia gazu lub powietrza w układzie.
Jeżeli chodzi o próbę hydrostatyczną, podane zostały trzy metody jej przeprowadzania: A, B lub C, w zależności od materiału i rozmiaru rury. Dla każdej z nich przewidziano inny czas i kroki. Najlepiej przeprowadzać próbę ciśnieniową, jeśli bezpośrednio po niej instalacja zostanie napełniona i uruchomiona. W przeciwnym razie nieużytkowana instalacja, zarówno napełniona, jak i z pustym orurowaniem, może zostać skażona biologicznie i w momencie jej uruchomienia woda będzie niezdatna do picia. Jest to jednak trudne do osiągnięcia, w rzeczywistości praktycznie niemożliwe.
Przeczytaj także: Izomeria w Chlorowaniu Trimetylopentanu
W normie PN-EN 806-4 podano, co w takim wypadku robić: ...Jeśli układ nie będzie użytkowany bezpośrednio po uruchomieniu, konieczne jest jego płukanie w regularnych odstępach czasu (nie rzadziej niż 7 dni)... Nie jest to najlepsze rozwiązanie. Instrukcja niemiecka zawiera alternatywny sposób, bardziej praktyczny i ekonomiczny. Zaleca się w niej przeprowadzić próbę szczelności z użyciem niezaolejonego sprężonego powietrza przy ciśnieniu 150 mbarów oraz próbę obciążeniową przy ciśnieniu 3 lub 1 bara, w zależności od średnic znamionowych instalacji wody pitnej.
Płukanie Instalacji
Jeżeli od próby ciśnieniowej do uruchomienia instalacji minie ponad 7 dni, zalecane jest płukanie, aby zapobiec skażeniu biologicznemu. Może być ono przeprowadzane przy zastosowaniu wody pitnej lub powietrza zmieszanego z wodą. Informacje dotyczące jakości tej wody podaje norma PN-EN 806-4 i zaleca, by woda była filtrowana, a cząsteczki w rozmiarze większym niż 150 mm zatrzymywane.
Płukanie instalacji powinno się odbywać na jej odcinkach, przy czym żaden z nich nie może być dłuższy niż 100 m, poczynając od najniższego piętra i przechodząc w górę, wzdłuż pionów. Prędkość przepływu wody przez odcinek jest ujednolicona i wynosi 0,5 m/s, a jej ilość powinna być min. 20 razy większa niż pojemność wodna instalacji.
Żeby zwiększyć efektywność płukania, tak aby woda porwała wszelkie zalegające w rurach cząsteczki i bakterie, zaleca się zwiększenie turbulencji tego ruchu poprzez zastosowanie mieszanki wody i powietrza pod odpowiednim ciśnieniem.
Dezynfekcja Instalacji
Po przeprowadzeniu płukania inwestor lub instytucja zlecająca wykonanie instalacji może zlecić wykonanie dezynfekcji instalacji. Środki chemiczne stosowane w tym celu powinny być przeznaczone do uzdatniania wody pitnej i określone przez normy europejskie, krajowe lub zasady techniczne. Przy ich doborze należy się przede wszystkim kierować łatwością użycia, bezpieczeństwem pracy oraz ochroną środowiska.
Przeczytaj także: Skutki chlorowania wody z fenolem
Utleniacze mające w składzie chlor mogą powodować powstawanie niebezpiecznych dla środowiska podchlorynianu sodu NaOCl i dwutlenku chloru ClO2. Dużo lepiej sprawdzi się nadtlenek wodoru H2O2, który rozkłada się na niegroźny tlen i wodę, spełnia do tego kryteria bezpiecznego stosowania związku chemicznego i jest łatwy w użyciu. Produkty o niskim stężeniu nadtlenku wodoru po rozkładzie w trakcie dezynfekcji można sprawnie wprowadzić do kanalizacji. Stężenia poniżej 5% tego związku nie są uznawane za niebezpieczne.
Zalecane jest stosowanie roztworu składającego się z nadtlenku wodoru o stężeniu 1,5% rozcieńczonego w 100 l wody pitnej. Stosowanie nadtlenku wodoru w wyższym stężeniu wymaga bardziej pracochłonnego rozcieńczania roztworu i może być niebezpieczne przy stężeniu powyżej 5%.
Alternatywne Metody Dezynfekcji
Oprócz chlorowania, do dezynfekcji wody stosuje się również inne metody, takie jak:
- Filtry kuchenne z systemem odwróconej osmozy: Usuwają z wody metale ciężkie i pierwiastki radioaktywne, farmaceutyki, pestycydy, chlor i jego pochodne, niektóre związki kancerogenne, a także grzyby, bakterie i wirusy.
- Lampy bakteriobójcze UV: Generują promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali od 10 nm do 400 nm, która niszczy DNA wirusów, uniemożliwiając ich dalsze namnażanie w wodzie.
Protokół
Po wykonaniu procedury związanej z oddaniem instalacji należy sporządzić protokół. Informacje w nim zawarte powinny dotyczyć przeprowadzonych prób, płukania i dezynfekcji oraz wyników badań i należy go przekazać właścicielowi budynku. Urządzenia stosowane do prób ciśnieniowych, płukania i dezynfekcji wykonują obecnie wydruki, które mogą okazać się nieocenioną pomocą przy sporządzaniu dokumentacji.
Jakość Wody: Kluczowe Wskaźniki
Kolejne wskaźniki, które charakteryzują jakość wody surowej i uzdatnionej to: twardość (popularny "kamień"), odczyn wody oraz zawartość siarkowodoru. Pierwszy z wymienionych ma szczególne znaczenie dla konsumentów, dwa kolejne dla technologów.
Przeczytaj także: Płukanie studni: jak to zrobić poprawnie?
W przypadku wód podziemnych podstawowymi wskaźnikami jakości są: żelazo, mangan, odczyn wody, jon amonowy, azotanowy i azotynowy, twardość wody, siarkowodór, barwa, mętność i utlenialność. Do bardzo ważnych wskaźników informujących o czystości wody i jej bezpośredniej lub warunkowej przydatności do spożycia zalicza się bakterie.
Wirusy w Wodzie
Wirusy dostają się do źródeł wody zazwyczaj poprzez zanieczyszczenie wtórne. Ma to miejsce podczas wypłukiwania wody z pól lub w wyniku przesiąkania ścieków z kanalizacji do obiegu wody. Profesjonalna analiza wody jest natomiast konieczna w przypadku korzystania z własnego ujęcia oraz zawsze wtedy, gdy zachodzi podejrzenie skażenia.
Wiele wirusów przenoszonych drogą wodną powoduje infekcje już przy niewielkich dawkach. Najczęstsze objawy to zapalenie żołądka i jelit, biegunka, bóle brzucha, wymioty i gorączka. W niektórych przypadkach zakażenie może prowadzić do niebezpiecznych chorób, takich jak zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, czy zapalenie mózgu.
Skuteczność Chlorowania w Kontekście Wirusów
Powszechnie stosowane dawki chloru skutecznie usuwają z wody bakterie, jednak nie eliminują wszystkich wirusów, które wykazują szczególnie wysoką odporność na działanie chloru i jego pochodnych. Aby całkowicie usunąć z wody wirusy, trzeba zastosować ponad dwudziestokrotnie większą dawkę niż w przypadku bakterii, czy innych mikroorganizmów. Nie pozostaje to oczywiście bez wpływu na smak i zapach wody i może być niebezpieczne dla zdrowia ludzi korzystających z takiej wody.
tags: #chlorowanie #przylacza #wodociagowego #przepisy
