Osuszacze Powietrza: Rozwiązanie Problemów z Nadmierną Wilgotnością
- Szczegóły
Osuszacz powietrza to urządzenie służące do usuwania nadmiaru wilgoci z atmosfery wewnątrz pomieszczeń. Jego głównym zadaniem jest obniżenie poziomu wilgotności powietrza do optymalnego zakresu, który dla mieszkań wynosi około 40-60% wilgotności względnej. Dzięki osuszaczom powietrza możemy utrzymać wilgotność w bezpiecznych granicach, co pozytywnie wpływa na zdrowie domowników i stan techniczny budynku.
Dlaczego warto używać osuszacza powietrza?
Zbyt wysoka wilgotność w domu może prowadzić do szeregu problemów - od dyskomfortu mieszkańców po rozwój pleśni i roztoczy. Osuszacz powietrza przydaje się wszędzie tam, gdzie wilgotność jest stale lub okresowo zbyt wysoka - czyli przekracza zdrowy poziom ~60% RH. Pamiętajmy, że profilaktyka jest łatwiejsza niż walka z konsekwencjami - lepiej zapobiegać zawilgoceniu, niż potem usuwać pleśń ze ścian.
O tym, że w domu panuje nadmierna wilgoć, świadczyć mogą różne sygnały, m.in. mokre, „pocące się” ściany, skraplanie się wody na oknach, odchodzące tapety lub farba, a także oczywiście pojawienie się pleśni. Przykładowo już przy temperaturze 24°C i wilgotności 75% para wodna może wykraplać się na chłodniejszej ścianie o temp. ~19°C, co szybko prowadzi do rozwoju grzyba. Osuszacz zapobiega takim sytuacjom, utrzymując wilgotność poniżej progu sprzyjającego wzrostowi pleśni.
Korzyści z używania osuszacza powietrza:
- Wilgoć w mieszkaniu o słabej wentylacji: W starych budynkach lub mieszkaniach ze słabą cyrkulacją powietrza nadmiar pary wodnej nie ma ujścia. Dotyczy to zwłaszcza łazienek, kuchni lub pokojów ze słabą wentylacją, gdzie codzienne czynności generują wilgoć.
- Suszenie prania w domu: Rozwieszenie mokrego prania w zamkniętym pomieszczeniu znacznie podnosi wilgotność. Codzienne kąpiele i suszenie mokrych rzeczy w łazience sprawiają, że powietrze staje się przesycone wodą i często sprzyja to rozwojowi chorobotwórczej pleśni.
- Allergicy i jakość powietrza: Utrzymanie niższej wilgotności pomaga osobom z alergiami na kurz i roztocza. Roztocza kurzu domowego uwielbiają ciepłe i wilgotne środowisko - przy zbyt dużej wilgotności mnożą się na potęgę, pogarszając objawy alergii. Obniżenie wilgotności do ~50% znacząco ogranicza ich rozwój. Dodatkowo suchej (w granicach normy) ściany nie sprzyjają powstawaniu pleśni, której zarodniki również są silnym alergenem.
- Zapobieganie pleśni i zagrzybieniu: Pleśń na ścianach czy suficie pojawia się często w zawilgoconych kątach, przy mostkach termicznych lub wokół nieszczelnych okien (gdzie wilgoć kondensuje).
- Piwnice, garaże i chłodne pomieszczenia: W miejscach podpiwniczonych lub nieogrzewanych często panuje chłód i wilgoć (np. zawilgocone fundamenty, podciąganie wilgoci z gruntu). Osuszacze powietrza - zwłaszcza odpowiedniego typu - pozwalają utrzymać tam suchy klimat, chroniąc przechowywane przedmioty przed pleśnią i korozją.
- Po zalaniu lub w trakcie remontu: W sytuacjach awaryjnych, jak zalanie mieszkania czy powódź, osuszacze są wręcz niezastąpione. Pomagają osuszyć mokre ściany i podłogi po wyciekach wody. Również podczas remontu - np. przy osuszaniu tynków, wylewek, świeżo malowanych ścian - profesjonalny osuszacz przyspieszy wysychanie materiałów.
Jak działają osuszacze powietrza?
Wszystkie osuszacze powietrza działają na podobnej zasadzie: zasysają wilgotne powietrze z otoczenia i usuwają z niego wodę, po czym oddają osuszone powietrze z powrotem do pomieszczenia. Najczęściej odbywa się to poprzez proces kondensacji (skraplania pary wodnej) - powietrze jest schładzane poniżej temperatury punktu rosy, co powoduje wytrącenie się z niego wody w postaci skroplin. Skondensowana woda zbiera się wewnątrz urządzenia (w zbiorniku lub jest odprowadzana wężykiem), a osuszone i nieco podgrzane powietrze wraca do pomieszczenia.
W zależności od konstrukcji, osuszacze wykorzystują różne technologie osuszania. Najpopularniejsze z nich to osuszanie kondensacyjne (chłodnicze) oraz adsorpcyjne (sorpcyjne). Istnieją także inne rozwiązania, które omówimy poniżej.
Przeczytaj także: Znaczenie czystego zbiornika na wodę destylowaną w stomatologii
Rodzaje osuszaczy powietrza
Osuszacz kondensacyjny (chłodniczy)
Osuszacz kondensacyjny (zwany też kompresorowym lub chłodniczym) to najczęściej spotykany typ osuszacza do użytku domowego. Działa on na zasadzie kondensacji pary wodnej przy użyciu układu chłodniczego zbliżonego do tego w lodówce czy klimatyzacji. Urządzenie jest wyposażone w sprężarkę (kompresor) oraz dwa wymienniki ciepła: parownik i skraplacz.
Wilgotne powietrze z pomieszczenia jest zasysane przez wentylator i przepuszczane przez zimny parownik, który schładza powietrze poniżej punktu rosy - w efekcie para wodna ulega skropleniu (kondensacji) i osiada na lamelach parownika w postaci wody. Następnie osuszone, wychłodzone powietrze przepływa przez ciepły skraplacz, gdzie jest ogrzewane z powrotem mniej więcej do temperatury pokojowej, po czym jest wydmuchiwane na powrót do pomieszczenia.
Zalety i zastosowanie:
Osuszacze kondensacyjne cechują się wysoką wydajnością osuszania w warunkach pokojowych. Standardowy zakres pracy to od ok. 5°C do 35°C otoczenia, przy czym najlepiej działają w temperaturach powyżej ~15°C i umiarkowanie wysokiej wilgotności. Idealnie sprawdzają się więc w mieszkaniach, biurach i ogrzewanych domach, gdzie utrzymują wydajność i efektywność energetyczną. Dużą zaletą tego typu jest to, że nie wpływa znacząco na temperaturę pomieszczenia - w trakcie pracy kompresor wprawdzie lekko podgrzewa powietrze (oddając ciepło z procesu chłodzenia), ale zwykle podniesienie temperatury o zaledwie kilka stopni jest mało odczuwalne.
W warunkach domowych to właśnie kondensacyjne osuszacze są polecanym wyborem, ponieważ przy typowych temperaturach pokojowych działają najskuteczniej. Nadają się świetnie do salonu, sypialni, kuchni czy łazienki, a także do osuszania po zalaniu czy w trakcie remontu (jeśli temperatura otoczenia mieści się w ich zakresach pracy). Wiele modeli wyposażonych jest w wygodny higrostat, który automatycznie utrzymuje zadaną wilgotność - urządzenie włącza się i wyłącza w zależności od potrzeby, co ułatwia stałe stosowanie sprzętu.
Osuszacz adsorpcyjny (sorpcyjny)
Osuszacz adsorpcyjny usuwa wilgoć z powietrza w inny sposób - wykorzystuje zjawisko adsorpcji, czyli pochłaniania pary wodnej przez materiał higroskopijny (sorbent). Sercem urządzenia jest wirnik (rotor) pokryty substancją pochłaniającą wilgoć, np. żelem krzemionkowym. Wilgotne powietrze zasysane do osuszacza przepływa przez ten wirnik i oddaje mu wilgoć, osadzając cząsteczki wody na materiale sorpcyjnym. Równocześnie druga część wirnika jest osuszana - niewielka grzałka podgrzewa sorbent w wydzielonej sekcji, uwalniając z niego pochłoniętą wodę, która następnie skrapla się i trafia do zbiornika (lub jest usuwana na zewnątrz). Ten cykl ciągłego pochłaniania i osuszania wirnika pozwala na stałe wyciąganie wilgoci z powietrza.
Przeczytaj także: Transa - Czyszczenie zbiornika osuszacza
Zalety, wady i zastosowanie:
Główną zaletą osuszaczy adsorpcyjnych jest skuteczność w niskich temperaturach. W odróżnieniu od modeli kondensacyjnych, nie tracą one wydajności przy chłodnym otoczeniu - nawet w temperaturach bliskich 0°C potrafią efektywnie pochłaniać wilgoć. Dlatego są one idealnym rozwiązaniem do chłodnych pomieszczeń: piwnic, nieogrzewanych garaży, strychów czy suszarni w chłodnych budynkach.
Trzeba jednak pamiętać o kilku ograniczeniach. Osuszacze adsorpcyjne podnoszą temperaturę otoczenia - powietrze wychodzące z urządzenia jest ciepłe, co w zamkniętym pomieszczeniu może skutkować wzrostem temperatury nawet o kilka do kilkunastu stopni. W chłodnej piwnicy może to być zaletą, ale w mieszkalnym pokoju już niekoniecznie. Poza tym, modele adsorpcyjne pobierają więcej energii elektrycznej na usunięcie tej samej ilości wody (energia zużywana jest m.in. na ciągłe podgrzewanie rotora). Ich wydajności nominalne (np. 7-10 litrów na dobę) bywają niższe niż podobnych gabarytowo osuszaczy kondensacyjnych. Są także wrażliwsze na zanieczyszczenia i pył - w bardzo zakurzonym środowisku pył może oblepić rotor i zakłócić proces adsorpcji. Z tego względu nie zaleca się ich np.
Podsumowując, osuszacz adsorpcyjny warto wybrać do zadań specjalnych, głównie w niskich temperaturach lub gdy wymagane jest osiągnięcie bardzo niskiego poziomu wilgotności.
Osuszacze z ogniwem Peltiera (termoelektryczne)
Wykorzystują efekt Peltiera do skraplania wody. Moduł Peltiera działa jak miniaturowa pompa ciepła - jedna strona elementu półprzewodnikowego się chłodzi, druga nagrzewa. Wilgotne powietrze przepływa obok zimnej strony, gdzie skrapla się woda, po czym osuszone powietrze wraca do pomieszczenia. Takie urządzenia mają bardzo prostą budowę (bez sprężarki, bez czynnika chłodniczego) i zwykle niewielkie rozmiary.
Niestety ich wydajność jest bardzo niska - typowe modele kondensują zaledwie ok. 0,2-0,7 litra wody na dobę, czyli potrafią być kilkadziesiąt razy mniej wydajne niż osuszacze kompresorowe. Z tego powodu nadają się jedynie do bardzo małych, zamkniętych przestrzeni, takich jak szafy, schowki czy wnętrza samochodów, gdzie użycie większego sprzętu byłoby niemożliwe.
Przeczytaj także: Oczyszczalnie drenażowe: poznaj ich budowę
Pochłaniacze wilgoci (chemiczne osuszacze)
Są to nieskomplikowane, pasywne urządzenia (często w formie pojemnika), wykorzystujące granulat higroskopijny - np. chlorek wapnia lub silikażel - do wchłaniania pary wodnej z otoczenia. Granulat pochłania wilgoć i rozpuszcza się stopniowo, a woda gromadzi się w dolnej części pojemnika.
Tego typu pochłaniacze działają bez prądu, ale ich wydajność jest bardzo ograniczona - nadają się raczej do niewielkich pomieszczeń, szaf, przyczep kempingowych czy łodzi, gdzie chcemy zapobiec kondensacji w okresie wilgoci. W przeciwieństwie do elektrycznych osuszaczy powietrza, pochłaniacze nie pozwalają precyzyjnie kontrolować poziomu wilgotności i nie osuszą dużych kubatur. Ich zaletą jest jednak całkowita bezgłośność i mobilność (brak kabli i potrzeby zasilania).
Klimatyzatory i inne urządzenia osuszające
Warto wspomnieć, że klimatyzacja również osusza powietrze jako efekt uboczny chłodzenia - klimatyzator działa podobnie jak osuszacz kondensacyjny, więc w upalne i wilgotne dni może częściowo zastąpić osuszacz. Istnieją też specjalistyczne systemy osuszania basenów, osuszacze przemysłowe oraz osuszacze membranowe stosowane w technice (np. do osuszania sprężonego powietrza w instalacjach pneumatycznych).
Optymalna wilgotność powietrza
Utrzymanie prawidłowej wilgotności jest kluczowe dla zdrowia i komfortu. Za optymalny poziom wilgotności względnej w pomieszczeniach mieszkalnych uznaje się zakres od około 40% do 60%. Taki poziom zapewnia dobre samopoczucie - powietrze nie jest ani zbyt suche (co mogłoby powodować podrażnienia dróg oddechowych, wysychanie skóry czy problemy z koncentracją), ani zbyt wilgotne (co sprzyja rozwojowi pleśni, grzybów i roztoczy oraz powoduje uczucie zaduchu). W praktyce najbardziej komfortowa jest wilgotność ok. Jeśli wilgotność spada poniżej ~30%, warto rozważyć nawilżanie powietrza, natomiast przekroczenie 60% wilgotności powinno skłonić nas do wietrzenia lub skorzystania z osuszacza.
tags: #zbiornik #osuszacz #delonghi #dem #8 #5
