Zalew Sulejowski: Jakość Wody, Historia i Wykorzystanie
- Szczegóły
Zalew Sulejowski to sztuczny zbiornik wodny zlokalizowany w centralnej Polsce, na rzece Pilica. Został zbudowany w latach 70. XX wieku w celu regulacji przepływu rzeki oraz produkcji energii elektrycznej. Z końcem 2023 r. minęło dokładnie 50 lat od oficjalnego oddania Zalewu Sulejowskiego do użytkowania. Jego projektowanie oraz budowa trwała 6 lat.
O budowie zbiornika na Pilicy zaczęto myśleć w połowie lat 60. ubiegłego stulecia, gdy istniejące ujęcie wody przestało zaspokajać potrzeby mieszkańców Łodzi i Tomaszowa Mazowieckiego. Wstępny projekt budowy zbiornika powstał w 1967 roku. Zbiornik powstał w latach 1969 - 1973 w wyniku przegrodzenia rzeki Pilicy w okolicy miejscowości Smardzewice.
W Smardzewicach powstała betonowo-ziemna zapora o długości ca 1210 mb. i wysokości 16,0 m. Przyczyniło się to do powstania zbiornika wodnego o pow. 2330 ha przy Max. P.P. (168,00 m n. p. m.). Piętrzenie i retencjonowanie wód zbiornika Sulejów realizowane jest obecnie zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 01.08.2011 r.
Wykorzystanie Zalewu Sulejowskiego
Oprócz ww. urządzeń wodnych, ze zbiornikiem Sulejów związane są jeszcze inne obiekty, które wynikają z jego gospodarczego i sportowo-rekreacyjnego wykorzystania. Należą do nich:
- ujęcie wody powierzchniowej "Brzustówka" w Tomaszowie Mazowieckim, będące w eksploatacji Zakładu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w Łodzi, którego właścicielem jest Łódzka Spółka Infrastrukturalna sp. z o.o.
- Mała Elektrownia wodna w km 136+655 rz. Pilicy.
Zalew Sulejowski to popularne miejsce turystyczne, które przyciąga miłośników sportów wodnych oraz wędkarzy. Nad Zalewem Sulejowskim z powodzeniem można żeglować, odpoczywać na plaży, pływać kajakiem, rowerkiem wodnym. Na terenie zalewu znajduje się także kilka przystani jachtowych oraz wypożyczalni sprzętu wodnego. W okolicy zalewu znajduje się wiele ośrodków wypoczynkowych, kempingów i plaż, gdzie można odpocząć i spędzić czas na łonie natury. Dookoła Zalewu Sulejowskiego znajduje się ścieżka rowerowa. Wokół zalewu Sulejowskiego ciągnie się malownicza dolina rzeki Pilicy, która stanowi doskonałe miejsce do pieszych i rowerowych wycieczek.
Przeczytaj także: Ochrona wód Zalewu Goczałkowickiego
W latach 2022-2023 r. przeprowadzono inwestycję pn. "Rozwój gospodarki turystycznej w oparciu o wykorzystanie walorów krajobrazowych w celu zagospodarowania turystyczno-rekreacyjnego terenu nad Zalewem Sulejowskim w miejscowości Smardzewice - Gmina Tomaszów Mazowiecki". W zadaniu uwzględniono przebudowę nabrzeża i wykonanie na nim ciągu pieszego oraz rewitalizacje mola w Smardzewicach w celu nadania obiektowi molo nowych funkcji turystycznych oraz podniesienie walorów rekreacyjnych. Głównym celem projektu było wykorzystanie i rozwój potencjału endogenicznego regionu łódzkiego opartego na walorach przyrodniczo-kulturowych, szczególnie w aspekcie tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi gospodarki turystycznej, w tym powstawania nowych miejsc pracy.
Kąpielisko w Smardzewicach
Ogromnym zainteresowaniem cieszy się kąpielisko w Smardzewicach nad Zalewem Sulejowskim. Po zakończonej w ubiegłym roku rewitalizacji terenów między tamą w Smardzewicach a molem miejsce to jest oblegane przez turystów, nie tylko z okolic, ale także z dalszych rejonów Polski. Gmina Tomaszów Mazowiecki wraz z początkiem lipca uruchomiła tutaj na okres wakacji strzeżone kąpielisko, co okazało się strzałem w dziesiątkę! Nad bezpieczeństwem kąpiących się na plaży w Smardzewicach codziennie w godzinach od 10 do 18 czuwają ratownicy WOPR. Woda jest badana, co oznacza, że Póki co początek sezonu jest dla wypoczywających łaskawy, bo woda nadaje się do kąpieli. Niestety w związku z upałami woda w zalewie może "zakwitnąć" i sytuacja może zmienić się z dnia na dzień.
„Kąpielisko na sztucznym zbiorniku rzeki Pilicy” zlokalizowane jest na terenie rekreacyjno-wypoczynkowym nad Zalewem Sulejowskim przy ulicy Klonowej 2 w Smardzewicach. Przy kąpielisku znajduje się piaszczysta plaża, której długość wzdłuż linii brzegowej wynosi 35 m. Plaża jest starannie zagospodarowana z wyznaczonymi strefami dla kąpiących się osób, co pozwala na bezpieczne i wygodne korzystanie z wody. Dla dzieci przygotowane są specjalne, płytkie strefy do kąpania. Na kąpielisku zapewniona jest wykwalifikowana obsługa ratownicza, wyposażona w profesjonalny sprzęt ratunkowy, a także środki komunikacji niezbędne do szybkiego reagowania na każde zagrożenie. Na terenie obiektu znajduje się boisko do sportów plażowych, plac zabaw, wodny plac zabaw oraz siłownia zewnętrzna. Kąpielisko oferuje również dodatkowe udogodnienia takie jak przebieralnie. Na terenie kąpieliska znajdują się nowoczesne toalety oraz prysznice, jest również ogólnodostępny regulamin kąpieliska, a także tablica informacyjna z informacją o warunkach pogodowych i jakości wody. Kąpielisko jest czynne codziennie od poniedziałku do niedzieli w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2025 r. w godzinach od 10.00 do 18.00.
Na terenie kąpieliska w wodzie wyznaczone zostały strefy na małych dzieci, nieumiejących pływać oraz osób pływających na różnego rodzaju dmuchanych zabawkach. Ratownicy WOPR apelują do wypoczywających o stosowanie się do zasad bezpiecznej kąpieli i słuchanie wskazówek ratowników. Dodatkowo wody zalewu patrolują łodzie WOPR oraz policji wodnej. Oprócz kąpieliska w zalewie, z myślą o dzieciach otwarty został wodny plac zabaw. Warto wiedzieć, że kąpielisko w Smardzewicach to niejedyne strzeżone kąpielisko na terenie powiatu tomaszowskiego. Bezpiecznie pod okiem ratowników kąpiemy się również na Przystani nad Pilicą w Tomaszowie.
Jakość Wody w Zalewie Sulejowskim
Niestety, akwen ten boryka się z problemami. Do głównych zaliczyć należy postępujące zanieczyszczenie wód. Problem polega na tym, iż Zalew Sulejowski stanowi główne ujęcie wody dla miast Łódź i Tomaszów Mazowiecki. Z uwagi na wzrastające zanieczyszczenie już w latach poprzednich został opracowany specjalny program ˝Pilica˝, który zakładał poprawę jakości wód rzeki Pilicy oraz Zalewu Sulejowskiego. Program ten jednak nie doczekał się realizacji.
Przeczytaj także: Gdzie popływać w Lublinie i okolicach?
Zalew Sulejowski jest szczególnie narażony na zjawisko eutrofizacji, spowodowane w głównej mierze długim czasem retencji wody (40 dni), niewielką średnią głębokością, spływem zanieczyszczeń ze zlewni bezpośredniej oraz rzekami zasilającymi: Pilicą i Luciążą. Eutroficzny charakter wód wywołany jest nadmiernym ładunkiem związków biogennych, głównie fosforu, zasilających zbiornik zarówno ze źródeł punktowych jak i obszarowych. Najbardziej niekorzystnym przejawem wzrostu żyzności wód są toksyczne zakwity sinic w okresie wegetacyjnym. Pojawienie się alg dyskwalifikuje zbiornik jako źródło wody pitnej ale również ogranicza jego funkcję rekreacyjną. Jakość wód zalewu zależy w głównej mierze od stanu rzek zasilających zbiornik. Teren wokół zalewu jest w 64% wykorzystywany rolniczo, w bliskim sąsiedztwie brak jest fabryk oraz większych zakładów przemysłowych, które mogłyby go bezpośrednio zanieczyszczać.
Przez ostatnie tygodnie stan wody w Zalewie Sulejowskim był dość dobry, tak przekazywali nam żeglarze i turyści wypoczywający na brzegach. Z pewnością przyczyniły się do tego ulewne deszcze oraz utrzymywany dość wysoki poziom wody w zbiorniku, a co za tym idzie duży przepływ wody. Niestety w ostatnich dniach woda wyraźnie się zazieleniła, czego powodem jest zakwit sinic, odstrasza nie tylko kolorem, ale i zapachem.
Przypomnijmy, że na Zalewie Sulejowskim nie ma żadnego kąpieliska strzeżonego, a co za tym idzie, woda nie jest badana przez inspekcję sanitarną. Jedyne strzeżone kąpielisko w powiecie tomaszowskim znajduje się na Przystani nad Pilicy i jest czynne wyłącznie w weekendy. Do tej pory każdego weekendu woda nadawała się do kąpieli. Z najnowszego komunikatu Sanepidu w Tomaszowie z 30 lipca wynika, że woda na kąpielisku w Pilicy nadaje się do kąpieli.
Powód wywieszenia czerwonej flagi: Decyzja PSSE w Tomaszowie Mazowieckim. Skażenie wody sinicami.
Problemy z Poziomem Wody
Zalew Sulejowski wysycha. Susza w województwie łódzkim w 2019 roku spowodowała, że wskaźnik wody na tamie w Smardzewicach pokazuje coraz niższy poziom wody w zbiorniku, w ciągu doby potrafi ubyć po kilka centymetrów. Tak niskiego poziomu wód nie było od kilkudziesięciu lat. Susza w tym roku bardzo odbiła się na turystyce. Właściciele wypożyczalni sprzętu liczą straty, bo łódki i rowerki od tygodni stoją uziemione. Drastyczny spadek poziomu wody w zalewie to skutek suszy. Podobna sytuacja miała miejsce w latach 80. oraz na początku lat 90. ubiegłego wieku.
Przeczytaj także: Zalew Wiślany: kwestia czystości wody
Wskaźnik wody na tamie w Smardzewicach pokazuje coraz niższy poziom wody w zbiorniku, w ciągu doby potrafi ubyć po kilka centymetrów. W poniedziałek, 5 sierpnia, jak wynikało z danych Wód Polskich, w zalewie było 54 mln metrów sześciennych wody, podczas gdy norma to 75 mln metrów sześciennych wody, w ostatnią środę - 53,7 mln. Średni odpływ wody utrzymywany był na minimalnym poziomie 11 metrów sześciennych na sekundę, a dopływ z Pilicy w Sulejowie kształtował się na poziomie zaledwie 5 metrów.
tags: #zalew #sulejowski #jakość #wody
