Jakość wody pitnej w województwie łódzkim – raport
- Szczegóły
Dla wielu to zaskakujące, że kraj środkowoeuropejski, jakim jest Polska, może mieć problemy z wodą. Szczególnie narażone jest województwo łódzkie. Braki w dostawie wody pitnej będą zdarzać się częściej, to będzie jeden z najbardziej widocznych skutków zmiany klimatu.
Zanikanie największego dorzecza Warty - Noteci, cofnięcie się brzegu Jeziora Wilczyńskiego o sześć metrów czy obumieranie świerka w Puszczy Białowieskiej spowodowane obniżeniem poziomu wód gruntowych - to jedne z już widocznych skutków zmian klimatu w Polsce.
Problem zaczyna być coraz bardziej widoczny i gminy reagują na tę tendencję, apelując do mieszkańców o rozsądne gospodarowanie wodą i niepodlewanie trawników i ogrodów wodą z wodociągów, a wykorzystywanie do tego celu deszczówki zgromadzonej uprzednio w przydomowych zbiornikach.
Dr Sebastian Szklarek, twórca portalu Świat Wody stworzył specjalną mapę, do której już dołączyło 400 gmin. Mała retencja to najłatwiejszy sposób na ochronę wody, działanie, które może podjąć każdy z nas. Jeżeli retencja, którą nazywamy małą, będzie powszechna, będzie następować rzeczywiście tam, gdzie spada deszcz - w miastach, na pojedynczych posesjach - to przez swoją powszechność stanie się dużą. A wtedy to, co nazywamy dużą retencją, o której była już mowa, okaże się retencją bardzo małą i bardzo lokalną. Zatrzymywanie opadu w miejscu, w którym spada on na ziemię jest spójne zarówno w czasie suszy, jak i powodzi.
Edukacja w zakresie zrównoważonego wykorzystania wody jest kluczowa szczególnie dla przyszłych pokoleń, bo to właśnie oni są przyszłością naszej planety. Każdy może wesprzeć naszą akcję!
Przeczytaj także: Rozwiązania dla oczyszczalni przydomowych
Regulacje prawne dotyczące jakości wody w Polsce
W Polsce przepisy dotyczące jakości wody są stale aktualizowane i dostosowywane do najnowszych wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Komisji Europejskiej. Regularne kontrole i monitoring jakości wody pozwalają na szybkie wykrywanie ewentualnych nieprawidłowości i podejmowanie działań naprawczych. W artykule szczegółowo omówimy podstawy prawne, kluczowe parametry jakościowe oraz system nadzoru nad jakością wody w Polsce.
Dyrektywa Rady 98/83/WE dotycząca jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi jest fundamentalnym dokumentem prawnym, który ustala standardy jakości wody w Unii Europejskiej. W Polsce dyrektywa ta została zaimplementowana, aby zapewnić, że woda pitna jest bezpieczna dla konsumentów. Wszystkie przedsiębiorstwa zajmujące się dostawą wody są zobowiązane do regularnego monitorowania i raportowania jakości wody. Implementacja dyrektywy wymaga również, aby wszelkie przekroczenia dopuszczalnych norm były natychmiast zgłaszane właściwym organom, co pozwala na szybkie podjęcie działań naprawczych. Przepisy te nie tylko chronią zdrowie obywateli, ale także podnoszą świadomość na temat jakości wody.
Nowelizacja Prawa wodnego z 2017 roku wprowadziła kompleksowe zmiany w systemie gospodarowania wodami w Polsce. Ustawa kładzie szczególny nacisk na zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi, łącząc aspekty ekonomiczne z wymogami ochrony środowiska. Dokument określa m.in. zasady ochrony wód przed zanieczyszczeniami, standardy jakościowe dla różnych typów wód oraz procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych. Ważnym elementem ustawy są także przepisy dotyczące przeciwdziałania skutkom suszy i powodzi.
Sejm uchwalił nowelizację ustawy, która wprowadzi bardziej rygorystyczne parametry jakości wody przeznaczonej do spożycia. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw wprowadza bardziej rygorystyczne parametry jakości wody przeznaczonej do spożycia. Zobowiązuje też dostawców wody (przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne) do przekazywania konsumentom informacji o cenie i zużyciu wody przynajmniej raz w roku na fakturze lub w aplikacji mobilnej. Przepisy ustanawiają procedury związane z identyfikacją osób pozbawionych dostępu do wody pitnej albo mających do niej ograniczony dostęp. Ustawa określa też obowiązki dostawców wody w kwestii badania jej jakości, doprecyzowuje również kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz procedury dotyczące nadzoru nad jakością wody związane m.in. Ponadto dostawcy będą musieli dokonać oceny ryzyka w obszarach zasilania ujęć wody i systemach zaopatrzenia, dokonując co 6 lat przeglądu w tym zakresie. Nowe przepisy nałożą też podobne obowiązki m.in. na właścicieli nieruchomości i zarządców obiektów budowlanych niemieszkalnych, przeznaczonych do pobytu ludzi oraz obiektów użyteczności publicznej.
Przepisy wdrażają również rozwiązania unijnej dyrektywy w sprawie wody pitnej. Dokument ten m.in. aktualizuje normy jakości wody oraz nakazuje eliminację potencjalnie szkodliwych zanieczyszczeń, takich jak substancje zaburzające gospodarkę hormonalną czy mikroplastik. Dyrektywa zobowiązuje również państwa członkowskie do ograniczania strat wody w sieciach wodociągowych, które obecnie sięgają średnio 30 proc. Państwa członkowskie były zobowiązane do wdrożenia dyrektywy i dostosowania się do jej postanowień do 12 stycznia 2023 r. Zdaniem Komisji Europejskiej dotychczasowe wysiłki polskich władz w tym zakresie były niewystarczające.
Przeczytaj także: TOP 10 nawilżaczy powietrza
Parametry jakościowe wody
Parametry fizyczne wody, takie jak barwa, zapach, mętność i temperatura, są pierwszymi cechami, które możemy zauważyć. Barwa i mętność wody powinny być zgodne z określonymi standardami, aby nie wskazywały na obecność zanieczyszczeń. Zapach z kolei może wskazywać na obecność substancji organicznych lub chemicznych. Monitorowanie temperatury wody jest istotne, ponieważ wpływa na jej smak i przydatność do spożycia. Normy te są regularnie kontrolowane, aby zapewnić, że woda pozostaje świeża i bezpieczna dla konsumentów.
Parametry chemiczne wody, takie jak pH, twardość, zawartość żelaza i manganu, mają ogromne znaczenie dla naszego zdrowia oraz dla instalacji domowych. pH wody powinno utrzymywać się w zakresie 6,5-9,5, aby uniknąć korozji rur i zagwarantować, że woda jest przyjazna dla konsumentów. Twardość wody wpływa na jej smak oraz na działanie detergentów. Zawartość żelaza i manganu powinna być minimalna, gdyż ich nadmiar może prowadzić do osadów oraz nieprzyjemnego smaku. Regularne monitorowanie tych parametrów jest niezbędne do zapewnienia, że woda spełnia odpowiednie normy jakościowe.
System nadzoru nad jakością wody w Polsce
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) odgrywa kluczową rolę w monitorowaniu i kontroli jakości wody w Polsce. Jest odpowiedzialny za koordynację działań związanych z ochroną środowiska, w tym z zarządzaniem zasobami wodnymi. GIOŚ przeprowadza regularne badania jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz monitoruje stan rzek, jezior i zbiorników wodnych. W przypadku stwierdzenia naruszeń norm, GIOŚ ma prawo nakładać sankcje oraz wymagać podjęcia działań naprawczych. Ich działania są kluczowe dla utrzymania wysokiej jakości wody na terenie całego kraju.
Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej (RZGW) są odpowiedzialne za realizację polityki wodnej na poziomie regionalnym. Ich zadaniem jest nie tylko zarządzanie zasobami wodnymi, ale także planowanie i realizacja inwestycji wodnych. RZGW pracują nad ochroną przed powodziami, suszami oraz zapewnieniem właściwej jakości wody dla lokalnych społeczności. Organizują i nadzorują prace związane z rekultywacją wód oraz dbają o ochronę ekosystemów wodnych. Dzięki ich działaniom, zasoby wodne są wykorzystywane w sposób zrównoważony i zgodny z przepisami prawa.
Inspektoraty Ochrony Środowiska (IOŚ) pełnią funkcję organów nadzorczych, które kontrolują przestrzeganie przepisów dotyczących ochrony środowiska, w tym jakości wody. Ich zadaniem jest przeprowadzanie inspekcji oraz egzekwowanie prawa w razie wykrycia nieprawidłowości. IOŚ monitorują zgodność działalności przedsiębiorstw wodociągowych z obowiązującymi normami oraz prowadzą postępowania wyjaśniające w przypadku ich naruszenia. Mają prawo nakładać kary oraz wymagać podjęcia działań naprawczych, co czyni ich istotnym elementem systemu zarządzania jakością wody.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Organy samorządowe, w tym gminy, odgrywają ważną rolę w zarządzaniu jakością wody na swoim terenie. Odpowiadają one za zapewnienie mieszkańcom odpowiednich dostaw wody pitnej oraz za jej jakość. Gminy są odpowiedzialne za kontrolowanie pracy lokalnych przedsiębiorstw wodociągowych oraz za podejmowanie działań w razie stwierdzenia problemów z jakością wody. Współpracują z innymi organami kontrolnymi, takimi jak IOŚ i RZGW, aby zapewnić zgodność z obowiązującymi normami i przepisami. Ich działania są kluczowe dla utrzymania wysokich standardów jakości wody na poziomie lokalnym.
Konsekwencje naruszeń przepisów
Brak pozwolenia wodnoprawnego jest poważnym naruszeniem przepisów prawa wodnego i może skutkować surowymi karami. Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane dla wielu działań związanych z gospodarowaniem wodą, takich jak budowa urządzeń wodnych czy korzystanie z zasobów wodnych w sposób znaczący. Organy nadzoru mają możliwość nakładania kar finansowych na przedsiębiorstwa i osoby fizyczne, które działają bez wymaganych zgód. W niektórych przypadkach możliwe jest także wstrzymanie działalności lub nakaz przywrócenia stanu zgodnego z prawem, co podkreśla wagę przestrzegania obowiązujących regulacji.
Naruszenia przepisów dotyczących rekultywacji terenów wodnych oraz prawa wodnego są traktowane bardzo poważnie, ponieważ mogą prowadzić do degradacji środowiska naturalnego. Zaniedbania takie jak niedopełnienie obowiązków związanych z rekultywacją mogą skutkować znacznymi karami pieniężnymi oraz nakazami wykonania odpowiednich prac naprawczych.
Jakość wody w Łodzi i regionie
Od 2004 r. Woda dostarczana przez ZWiK cechuje się doskonałą jakością a przy tym jest bardzo tania - jedna z najtańszych spośród wód dostarczanych mieszkańcom w największych polskich miastach. Wystarczy porównać skład łódzkiej wody głębinowej z dostępnymi w sklepach wodami źródlanymi, by przekonać się, że ta płynąca z kranów jest bardzo dobrej jakości. Miastu przybywa też ogólnodostępnych ujęć wód podziemnych.
Woda jest pobierana do badania nie tylko w stacjach uzdatniania i przy wtłaczaniu do sieci wodociągowej, ale również z kranów w 90. punktach miasta, które znajdują się m.in. w szkołach, bibliotekach, domach kultury, muzeach, urzędach, sklepach spożywczych, stacjach benzynowych. Sprawdzanych jest ok. 100 jej parametrów. Większość to wskaźniki fizykochemiczne, jak barwa, mętność, ph, smak, zapach, przewodność elektryczna, stężenie żelaza, manganu, potasu, sodu oraz mikrobiologiczne, czyli obecność bakterii coli i enterokoków.
Łódzka woda pozbawiona jest chorobotwórczych mikroorganizmów, szkodliwych metali ciężkich, pestycydów, detergentów, a występujące w wodzie niektóre chlorowcopochodne mieszczą się w zakresach norm określonych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dn. 07.12.2017 r. Dodatkowo nad jakością „kranówki” czuwają ryby i małże (jest to tzw. biokontrola), które żyją w akwariach w kilkunastu obiektach ZWIK, gdzie jest ujmowana i uzdatniana woda dla Łodzi jak i w tej wodzie, która na bieżąco trafia do mieszkańców.
W ciągu roku pracownicy laboratorium ZWIK dokonują aż 150 tysięcy analiz łódzkiej wody. ZWiK dba, by czysta, doskonałej jakości woda ze studni głębinowych trafiała do dobrze utrzymanych, czystych rurociągów (łączna ich długość w Łodzi wynosi ponad 2000 km). Dlatego już na początku lat 90 zaczęto je remontować - najpierw odnowiono największe rurociągi, transportujące wodę do Łodzi z Tomaszowa Mazowieckiego, a potem magistrale miejskie. Po raz pierwszy w Polsce do remontu magistral wodociągowych wykorzystano właśnie w Łodzi metodę cementowania. ZWiK stosuje ją od 1991 roku - pod względem długości wycementowanej sieci Łódź można porównać dziś z dużymi miastami w Niemczech, odnowiono tą metodą rurociągi o dużych średnicach o długości ponad 200 km.
Oprócz tego ZWiK każdego roku czyści różnymi metodami ok. 350 km wodociągów mniejszych średnic, a cementuje ok. Każdej doby miasto „wypija” 100-110 tys. metrów sześciennych wody. To poniżej 110 litrów w przeliczeniu na jednego, statystycznego mieszkańca Łodzi, po odliczeniu wody pobieranej dla celów przemysłowych. Prawie cała ta woda zużywana jest w naszych łazienkach (mycie, kąpiele, pranie, sanitariaty), a tylko ok. 3-5 litrów na cele spożywcze. W porównaniu z końcem lat 80 zużycie wody w Łodzi spadło trzykrotnie (z ok. 350 do 110 tys. metrów sześciennych na dobę), w przeliczeniu na statystycznego mieszkańca - prawie dwukrotnie (z ok. 230 do ok. 110 litrów na dobę). To skutek głównie upadku przemysłu włókienniczego, który zużywał dużo wody, ale na spadek zużycia wpływa także racjonalniejsze gospodarowanie wodą w każdym domu - dzisiaj wodomierz w mieszkaniu jest czymś naturalnym, każdy go ma lub woli mieć. Mniejsze zużycie wody „wymuszają” także nowoczesne pralki i zmywarki, których jest coraz więcej w naszych domach, baterie, ekonomiczne spłuczki, różnego rodzaju napowietrzacze strumienia wody, itd.
Woda z Konstantynowa jest bezpieczna i nadaje się do spożycia prosto z kranu. Kolejne badania laboratoryjne to potwierdzają. Badania z października wykazały, że nasza woda nie zawiera mikroorganizmów i bakterii. Jest bezpieczna do picia bezpośrednio z kranu. Potwierdza to sanepid i niezależne laboratorium z Łodzi. Zawartość chloru jest poniżej dopuszczalnej normy. Próbki wody do badania laboratoryjnego z trzech miejsc były pobierane 29 września przez pracowników Działu Laboratoryjnego Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi. Wyniki tych badań poznaliśmy 14 października. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził przydatność wody do spożycia przez ludzi z wodociągu zbiorowego zaopatrzenia w wodę w Konstantynowie Łódzkim. Kolejne badanie miało miejsce 6 października. Wtedy próbki wody z czterech lokalizacji pobrał pracownik łódzkiej spółki EKO-SERWIS. Po raz kolejny wodę pobrano ze stacji uzdatniania wody oraz z trzech innych miejsc na terenie Konstantynowa. Wyniki poznaliśmy 17 października. Badania są robione regularnie.
W związku z Komunikatem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Radomsku z dnia 11.08.2025 r. dot. stwierdzenia obecności bakterii z grupy coli w wodzie dostarczanej dla mieszkańców miejscowości Patyków od nr 1-9, Kodrań do nr 1 do 4B i od nr 31 do nr 44, Anielów, Dąbrowa, Sulmierzyce gm. Sulmierzyce z wodociągu Lgota Wielka informujemy, iż woda nie nadaje się do spożycia a woda pitna będzie dostępna dla mieszkańców od dnia dzisiejszego z cysterny usytuowanej na parkingu obok budynku apteki w miejscowości Sulmierzyce. W przypadku zużycia wody będzie ona systematycznie uzupełniana. Wszelkie problemy będziemy starali się rozwiązywać na bieżąco.
tags: #wojewodztwo #lodzkie #jakość #wody #pitnej #raport
