Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków w Województwie Lubelskim: Przepisy i Formalności

Szczegóły: Opublikowano: 21. March 2026

W przypadku braku możliwości podłączenia domu do kanalizacji zbiorczej wiele osób decyduje się zainwestować w przydomową oczyszczalnię ścieków. Jest to rozwiązanie bardzo wygodne i przyjazne dla środowiska. Należy jednak pamiętać, że montaż oczyszczalni nie jest możliwy w każdym miejscu. Przed instalacją oczyszczalni konieczne jest zapoznanie się z przepisami prawnymi regulującymi budowę przydomowej oczyszczalni ścieków.

Przepisy Prawne Dotyczące Oczyszczalni Przydomowych

Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, za optymalne rozwiązanie problematyki odbioru i oczyszczania ścieków powstających na terenie aglomeracji powyżej 2000 RLM uznano ich wyposażenie w systemy kanalizacji zbiorczej zakończone oczyszczalniami ścieków komunalnych. Takie podejście ma na celu wypełnianie przez Polskę zobowiązań wynikających z wymagań dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych w zakresie osiągnięcia stopni redukcji substancji biogennych zawartych w ściekach.

Powołana ustawa Prawo wodne dopuszcza również stosowanie rozwiązań indywidualnych do utylizacji ścieków bytowych, w tym pochodzących z własnych gospodarstw domowych, ale wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach, tj. kiedy budowa systemów zbiorczych pociągałaby nadmierne koszty lub nie przyniosłaby korzyści dla środowiska. Jednakże ustawodawca wyraźnie zastrzega, że takie indywidualne rozwiązania powinny zapewniać ochronę środowiska, co oznacza, że muszą one spełniać określone wymagania oraz standardy jakości odprowadzanych ścieków.

Również w tym systemie prawnym preferowane są rozwiązania polegające na włączaniu tych nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji zbiorczej. Podobne podejście w kwestiach unieszkodliwiana ścieków bytowych odprowadzanych z własnych gospodarstw domowych wynika z ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. I w tym wypadku ustawodawca dopuszcza, w sytuacjach określonych w art. 5 ust. l pkt 2, zastosowanie rozwiązań indywidualnych spełniających wymagania wynikające z odrębnych przepisów.

Formalności Związane z Budową Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Czy konieczne jest zrobienie projektu i uzyskanie pozwolenia? Sprawdź, co warto wiedzieć przed zakupem przydomowej oczyszczalni ścieków.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

Projekt Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Przygotowanie projektu nie jest koniecznością, jednak warto go zrobić, aby mieć pewność sprawnie i wydajnie działającej oczyszczalni. Dzięki niemu łatwiej uniknąć błędów podczas budowy oczyszczalni. Projekt przydomowej oczyszczalni ścieków jest dokumentem składającym się z części rysunkowej i opisowej. Znajdują się w nim informacje dotyczące sposobu działania instalacji, doboru i montażu poszczególnych elementów, a także bilans ilości ścieków. Celem projektu jest dopasowanie rodzaju oczyszczalni do warunków geologiczno-wodnych działki, jej wielkości, liczby domowników oraz ilości wytwarzanych ścieków.

W części rysunkowej znajduje się lokalizacja oczyszczalni wraz z uwzględnieniem wymaganych prawem odległości od granic działki i budynku czy od studni wody pitnej.

Pozwolenie na Budowę Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Przydomowe oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę wykorzystywane na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego wymagają zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Takiego zgłoszenia należy dokonać w Nadzorze Wodnym właściwym dla miejsca inwestycji. W przypadku większej przepustowości konieczne jest dodatkowo uzyskanie pozwolenia.

Kolejnym etapem jest zgłoszenie budowlane. Prawo budowlane określa, iż oczyszczalnie przydomowe o wydajności nieprzekraczającej 7,5 m3 na dobę nie wymagają pozwolenia na budowę. W takim przypadku wystarczy dokonać zgłoszenia w Starostwie Powiatowym. W zgłoszeniu powinny znaleźć się informacje dotyczące rodzaju, zakresu, miejsca i sposobu wykonywania robót budowlanych oraz terminu ich rozpoczęcia.

Co jednak gdy przepustowość oczyszczalni będzie przekraczać 7,5 m3 na dobę? Wtedy konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Przeczytaj także: Eco 3000l: cena, opinie, montaż

Lokalizacja Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Bardzo ważny jest dobór odpowiedniej lokalizacji na montaż przydomowej oczyszczalni ścieków. Nie może być ona zainstalowana w dowolnym miejscu. Należy zachować wymagane przepisami prawa odległości od obiektów budowlanych oraz granic działki. Oczyszczalnia nie powinna się znajdować bliżej niż 2 m od granic działki, drogi lub ciągu pieszego, a także 5 m od okien i drzwi budynku. Konieczne jest zachowanie odległości minimum 3 m od drzew i krzewów rosnących na terenie działki. Spowodowane jest to tym, że oczyszczone ścieki odprowadzane do gruntu zawierają związki azotu i fosforu, które stanowią nawóz dla roślin. To doprowadziłoby do szybkiego przyrostu roślin, a migracja korzeni w system rozsączający, mogłaby zmniejszyć skuteczność odprowadzania ścieków. Osadnik powinien znajdować się co najmniej 15 m od studni wody pitnej.

Kolejne ograniczenia dotyczą odległości od infrastruktury: 1,5 m od wodociągu, 1 m od kabli telekomunikacyjnych i 0,8 m od przewodów elektrycznych. System rozsączający oczyszczalni powinien znajdować się co najmniej 30 m od studni.

Co Powinno Zawierać Zgłoszenie Budowlane?

Aby zgłosić chęć budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na swojej działce, konieczne jest przygotowanie odpowiednich dokumentów. Wśród nich powinny znaleźć się: druk zgłoszenia robót budowlanych, oświadczenie o prawie własności działki, mapa z lokalizacją przydomowej oczyszczalni oraz opis techniczny oczyszczalni. Należy dołączyć również opis planowanych prac budowlanych z uwzględnieniem ich terminu, miejsca i zakresu. Jeżeli po upływie 21 dni od daty złożenia wniosku nie będzie sprzeciwu ze strony urzędu, to można przystąpić do rozpoczęcia prac budowlanych.

Według ustawy Prawo budowlane budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7,5 m3/d nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz wystarczy zgłoszenie budowy. Najczęściej właściwym organem do zgłoszenia jest starostwo powiatowe. Procedura odbywa się w trybie milczenia i po 21 dniach od zgłoszenia można zamontować przydomową oczyszczalnię.

Zgłoszenie Wodno Prawne

Często pada pytanie, czy eksploatacja przydomowej oczyszczalni wymaga pozwolenia wodno prawnego na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi. Odpowiedź znajduje się w Rozporządzeniu Ministra Środowiska, według którego w przypadku oczyszczalni o przepustowości do 5 m3/d wystarczy jedynie zgłoszenie właściwemu organowi.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków krok po kroku

Usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niejednokrotnie możliwość zachowania wymaganych odległości warunkuje montaż przydomowej oczyszczalni.

Przydomowa oczyszczalnia a odległość od budynku: w przypadku budynków jednorodzinnych należy zachować odległość minimum 5 m od okien i drzwi budynku. Odległość powinna być mierzona od krawędzi zbiornika przydomowej oczyszczalni.
Przydomowa oczyszczalnia ścieków, a odległość od studni wodociągowej: w tym przypadku należy spełnić wymóg odległości minimum 15 m od korpusu oczyszczalni oraz odległość minimum 30 metrów od miejsca odprowadzenia oczyszczonych ścieków (np. studnia chłonna, drenaż rozsączający), jest to ważny aspekt ekologiczny.

Na podkreślenie zasługuje, że ścieki odprowadzane z przydomowych podczyszczalni, niezależnie od tego czy odbywa się to w ramach korzystania zwykłego czy szczególnego, muszą spełniać określone wymagania oraz zapewniać odpowiednie standardy jakości ścieków. Kwestie te reguluje rozporządzenie ministra środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

Zgodnie z tą regulacją, budowa indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia właściwemu organowi.

Czy dla przydomowych oczyszczalni ścieków potrzebne jest więc pozwolenie wodnoprawne?

Źródłem regionalnych wykładni jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które precyzowało na swojej stronie: „urządzenia służące do odprowadzania ścieków z przydomowej oczyszczalni (np. drenaż, studnia chłonna, wylot), stanowiące de facto urządzenia wodne z uwagi na kształtowanie zasobów wodnych, będą wymagać uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w myśl art. 389 pkt 6 Prawa wodnego(3)”.

Taka jednak interpretacja postawiła pod znakiem zapytania inwestycje wod-kan w wielu gminach, ubiegających się o dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Eksploatacja Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Posiadając przydomowe oczyszczalnie ścieków, należy również pamiętać o obowiązku pozbywania się osadów ściekowych (zgodnie z instrukcją eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków), co musi zostać odpowiednio udokumentowane, tj. Usługę wywozu ścieków mogą wykonywać jedynie przedsiębiorcy posiadający zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych wydane przez Wójta Gminy Jabłonna.

Gmina ma obowiązek prowadzenia ewidencji zbiorników bezodpływowych w celu kontroli częstotliwości ich opróżniania oraz przydomowych oczyszczalni ścieków w celu kontroli częstotliwości i sposobu pozbywania się komunalnych osadów ściekowych. W związku z powyższym apelujemy do właścicieli nieruchomości, którzy jeszcze nie złożyli zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków, aby zrobili to niezwłocznie.

Kontrole Przydomowych Oczyszczalni Ścieków

Od 2022 r. każda gmina co najmniej raz na dwa lata musi przeprowadzić kontrolę właścicieli nieruchomości, na których znajdują się zbiorniki bezodpływowe (szamba) lub przydomowe oczyszczalnie ścieków. Brak stosowanych dokumentów oznacza kłopoty. Właścicielom posesji grozi do 5 tys. zł kary.

Właściciele nieruchomości, którzy posiadają przydomową oczyszczalnię ścieków, zgodnie z instrukcją eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków, mają obowiązek pozbywania się osadów ściekowych. Powinno to być uregulowane poprzez podpisanie umowy na wywóz osadów ściekowych oraz posiadanie dowodów uiszczania opłaty za ww. Kontrole szamb i oczyszczalni wynikają z obowiązku nałożonego na samorządy przepisami zawartymi w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Art. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje kary grzywny m.in. dla osób utrudniających przeprowadzenie kontroli oraz osób nieprzestrzegających obowiązków określonych w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie m.st.

Statystyki dot. przydomowych oczyszczalni ścieków w Polsce w 2007 roku

Liczba przydomowych oczyszczalni ścieków w całej Polsce w 2007 roku wynosiła 41,9 tys.

Region	Województwa	Liczba przydomowych oczyszczalni ścieków w 2007 r.
Centralny	Łódzkie, Mazowieckie	7,7 tys.
Południowy	Małopolskie, Śląskie	7,3 tys.
Wschodni	Lubelskie, Podkarpackie, Podlaskie, Świętokrzyskie	9,4 tys.
Północno-zachodni	Lubuskie, Wielkopolskie, Zachodniopomorskie	5,4 tys.
Południowo-zachodni	Dolnośląskie, Opolskie	3,1 tys.
Północny	Kujawsko-Pomorskie, Pomorskie, Warmińsko-Mazurskie	9,1 tys.

tags: #przydomowa #oczyszczalnia #ścieków #województwo #lubelskie #przepisy