Właściwości wody średnio gazowanej: Korzyści i ograniczenia
- Szczegóły
Woda stanowi podstawę życia i odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Wybór odpowiedniego typu wody oraz właściwe nawodnienie to decyzje, które bezpośrednio wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie. Woda stanowi 55-60% masy ciała dorosłego człowieka, a u młodych osób może to być nawet 75%. Niektóre części ciała zawierają szczególnie dużo wody - krew składa się w 83% z wody, mięśnie w 75%, natomiast szkielet w 50%. Organizm wykorzystuje wodę do wszystkich reakcji metabolicznych, szczególnie do hydrolizy. Jest niezbędna do transportu składników pokarmowych do różnych części ciała oraz do eliminacji produktów ubocznych przemian metabolicznych przez mocz i kał.
Niedobór wody może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Utrata 10-15% wody z organizmu może doprowadzić do śmierci, podczas gdy organizm jest w stanie przeżyć utratę prawie całej tkanki tłuszczowej lub połowy masy białkowej. Za minimalną ilość wody, którą człowiek dorosły musi bezwzględnie otrzymać, uznano 0,8-1 litr na dobę. Jednak przeciętnie, łącznie z napojami i pokarmem stałym, powinniśmy spożyć 2-2,5 litra na dobę. Zapotrzebowanie można też przedstawić jako 1 litr wody na 1000 spożytych kalorii. Przy bardzo intensywnym wysiłku fizycznym, wysokiej temperaturze otoczenia lub niektórych stanach chorobowych spożycie może wzrosnąć nawet do 3-4 litrów na dobę.
Wodę należy pić w ciągu całego dnia małymi porcjami po 100-150 ml, ponieważ nerki są w stanie przefiltrować około 1 litra płynów na godzinę. Istnieją określone zasady dotyczące optymalnych pór picia wody. Nie należy pić dużej ilości wody podczas posiłku, gdyż utrudnia to trawienie i powoduje wahania poziomu insuliny. Wodę należy pić w pozycji siedzącej, a nie na stojąco. W pozycji stojącej woda z impetem trafia bezpośrednio do żołądka, co może mieć negatywny wpływ na nerki i prowadzić do zapalenia stawów.
Rodzaje wody dostępne na rynku
Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów wody, które różnią się pochodzeniem, składem mineralnym oraz przeznaczeniem. Woda źródlana jest pozyskiwana z krystalicznie czystych źródeł znajdujących się w głębi ziemi. Charakteryzuje się małą ilością składników mineralnych, która wynosi od 150 do 500 mg/l. Jej właściwości oraz skład mineralny nie różnią się znacznie od wody z kranu. Wody stołowe to wody źródlane wzbogacone o jeden lub kilka składników mineralnych, najczęściej poprzez dodatek wody mineralnej lub wybranych minerałów. Naturalna woda mineralna pochodzi z udokumentowanych zasobów wody podziemnej i charakteryzuje się stabilnym składem mineralnym oraz właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne. Charakteryzują się bardzo wysoką zawartością składników mineralnych, znacznie wyższą od wód wysokozmineralizowanych. Wybór odpowiedniego typu wody zależy od indywidualnych potrzeb, stanu zdrowia oraz aktywności fizycznej. Osobom o umiarkowanej aktywności fizycznej wystarczy woda o niskim lub średnim stopniu mineralizacji. W przypadku wysokich temperatur, ciężkiej pracy fizycznej lub dużej aktywności wydalamy zwiększone ilości potu. Wraz z potem tracimy także składniki mineralne.
Należy unikać wód wysoko zmineralizowanych, ponieważ mogą negatywnie wpłynąć na nerki malucha. Chlor z wody kranowej ulatnia się w ciągu kilku godzin, więc „odstana” woda nie powinna być problemem. Jeśli nie jesteśmy pewni jakości wody z kranu, lepiej ją filtrować przez dzbanek z filtrem węglowym. Woda z polskich wodociągów jest generalnie dobrej jakości higienicznej i nie ma potrzeby podawania wody z butelki. Badania wykazały, że woda butelkowana nie jest lepsza ani zdrowsza. Wybór filtrowanej kranówki pozwala dodatkowo oszczędzić pieniądze i wyeliminować niepotrzebne plastikowe odpady. Woda z dużą zawartością wodorowęglanów powyżej 600 mg/l definiuje się jako alkaliczną. Jest bardzo korzystna dla osób cierpiących na nadkwasotę żołądkową, gdyż neutralizuje kwas żołądkowy. Woda z dużą zawartością siarczanów (250-650 mg/l) pobudza perystaltykę jelit, zatem jest dobra dla osób skarżących się na zaparcia i problemy trawienne. Wody charakteryzujące się wysoką zawartością wapnia (powyżej 200 mg/l) lub magnezu (powyżej 80 mg/l) mogą uzupełniać niedobory tych pierwiastków w diecie.
Przeczytaj także: Skład wody średnio gazowanej
Woda gazowana - korzyści i ograniczenia
Nie wszystkie płyny dostępne na rynku są odpowiednie do regularnego spożycia. Dwutlenek węgla zawarty w wodzie ułatwia trawienie, drażniąc śluzówkę żołądkową i nasilając wydzielanie soków trawiennych. Obecność dwutlenku węgla jest korzystna od czasu do czasu, zwłaszcza po zbyt obfitym posiłku. Wody gazowane nie nadają się dla małych dzieci ani dla osób z chorobami układu krążeniowego lub oddechowego. Woda smakowa tak naprawdę nie jest wodą, lecz napojem. Oprócz wody znajdziemy tam również cukier, syrop glukozowo-fruktozowy czy sztuczne aromaty.
Jeśli spożywamy więcej wody niż 150 ml/kg masy ciała na dzień, warto zgłosić się do lekarza, ponieważ może to oznaczać polidypsję - zwiększone pragnienie. Z drugiej strony, naciągnięta skóra, która nie wraca szybko na swoje miejsce, oznacza odwodnienie organizmu.
Czy woda gazowana jest zdrowa? Fakty i mity
Woda gazowana to nic innego jak woda wzbogacona o dwutlenek węgla pod ciśnieniem. To właśnie ten składnik odpowiada za charakterystyczne bąbelki i delikatnie kwaśny smak. Mimo to, woda gazowana nie zakwasza organizmu, ponieważ nadmiar dwutlenku węgla jest skutecznie usuwany przez nerki i płuca. Osoby z nadkwasotą i problemami trawiennymi powinny unikać wody gazowanej ze względu na jej niskie pH. Dla innych może być korzystna - badania z 2017 r. wykazały, że poprawia zdolność połykania u osób starszych. Co więcej, dr Akira Takahashi z Dialysis Center, Tesseikai Neurosurgery Hospital zauważył, że woda gazowana może wspierać odchudzanie, zwiększając wchłanianie glukozy, co jest dobrą wiadomością także dla cukrzyków.
Choć niskie pH wody gazowanej budzi obawy o zdrowie kości, badania nie potwierdzają takiej zależności. National Osteoporosis Foundation wskazuje nawet na możliwe korzyści. Problemem może być jednak wpływ kwasu węglowego na szkliwo zębów. Mimo to, woda gazowana jest znacznie mniej szkodliwa dla zębów niż napoje słodzone, takie jak cola. Badania z 2023 r. sugerują, że woda gazowana może poprawiać przepływ krwi do serca, choć potrzeba więcej dowodów, by jednoznacznie ocenić jej wpływ na układ krążenia. Niemniej, regularne picie wody - gazowanej lub nie - pomaga zapobiegać spadkom ciśnienia krwi.
Największym zagrożeniem w przypadku gazowanej wody jest... nieodpowiednie jej przechowywanie. Trzymana przez dłuższy czas w plastikowej butelce, na słońcu lub w wysokiej temperaturze może stać się szkodliwa. Szczególnie jeżeli została już wcześniej otwarta. Zaleca się, aby wypić ją najpóźniej na następny dzień. Wówczas jest najzdrowsza i najsmaczniejsza. Im dłużej zwlekamy, tym pogarszają się jej walory. Może również dojść do rozwoju bakterii, co powoduje dolegliwości żołądkowe, a w dalszej perspektywie negatywne wpływa na nasze zdrowie.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Woda gazowana a woda sodowa
Termin „woda sodowa” często używa się zamiennie z „wodą gazowaną”. Woda sodowa stanowi rodzaj wody gazowanej. Otrzymuje się ją przez nasycenie wody dwutlenkiem węgla przy użyciu wodorowęglanu sodu, czyli sody oczyszczonej, oraz kwasu. Klasyczna woda sodowa różni się więc nieznacznie składem od wody gazowanej, ponieważ zawiera dodatkowe minerały (np. sód), które mają wpływ na jej smak. Dwutlenek węgla wraz z woda reagują chemicznie. W wyniku tej reakcji wytwarza się słaby kwas - węglowy, który, wywołuje charakterystyczne uczucie w jamie ustnej. Odczyn pH wody gazowanej to ok. 5-6, co znaczy, że jest ona lekko kwaśna. Nie powoduje jednak zakwaszenia organizmu, a wręcz - dzięki kwaśnemu odczynowi - wolniej rozwijają się w niej mikroorganizmy, co sprawia, że dłużej może zachowywać świeżość niż woda niegazowana.
Wpływ wody gazowanej na zdrowie
Woda gazowana może mieć korzystny wpływ na zdrowie układu trawiennego. Dzieje się tak za sprawą kilku czynników. Woda gazowana może także zwiększać uczucie sytości po posiłku w większym stopniu niż woda niegazowana. Ale to nie wszystko. Wyniki badań wskazują, że woda gazowana może pozytywnie wpływać na zdrowie serca. Badanie przeprowadzone w 2023 roku wykazało, że picie wody gazowanej może zwiększać przepływ krwi do serca. Co więcej, jest to napój niekaloryczny, przez co świetnie zastępuje inne napoje gazowane, które mogą mieć negatywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Woda gazowana może być orzeźwiającą i zdrową alternatywą dla napojów gazowanych. Nawadnia w takim samym stopniu jak woda niegazowana, a dla wielu osób jest od niej atrakcyjniejsza w smaku. Picie wody gazowanej może także pomóc w redukcji wagi dając uczucie sytości. Niesłodzona woda gazowana, np. z dodatkiem soku z cytryny, może również służyć jako orzeźwiający zamiennik napojów gazowanych, które zawierają tzw. puste kalorie i zwiększają ryzyko chorób, takich jak otyłość i cukrzyca typu 2.
Woda gazowana a rośliny
Chociaż pomysł podlewania roślin wodą gazowaną może wydawać się kuszący, zwłaszcza gdy chcemy, by nasze kwiaty doniczkowe pięknie rosły, prawda jest taka, że dla większości roślin nie jest to ani konieczne, ani zawsze korzystne. Woda gazowana zawiera dwutlenek węgla (CO2), który w teorii mógłby wspomagać fotosyntezę, jednak jej nadmierne ilości mogą zakwaszać podłoże, co jest niekorzystne dla wielu gatunków. Zamiast cudownych efektów, możemy prędzej zaszkodzić roślinom, zwłaszcza tym wrażliwym na zmiany pH gleby. Warto pamiętać, że to nie sama gazowana woda, a odpowiednia jej ilość i składniki odżywcze są kluczowe dla prawidłowego rozwoju roślin.
Zwykła woda z kranu, choć powszechna, często zawiera chlor i inne związki, które mogą być szkodliwe dla wrażliwych gatunków. Woda mineralna, zwłaszcza ta bogata w sole wapnia, może prowadzić do zasolenia podłoża i tworzenia nieestetycznego osadu na doniczce i liściach. Woda gazowana, z uwagi na zawartość dwutlenku węgla i potencjalne zakwaszenie, jest rozwiązaniem, które należy stosować z dużą ostrożnością. Jeśli już decydujemy się na użycie wody gazowanej do podlewania, warto wiedzieć, że najlepiej sprawdzi się ona w przypadku roślin kwasolubnych, które faktycznie mogą skorzystać z dodatku CO2, ale i tak w ograniczonej ilości. Należy ją rozcieńczyć ze zwykłą wodą, najlepiej odstaną, aby zminimalizować ryzyko nagłych zmian pH podłoża. Zastosowanie jej raz na jakiś czas, jako swoiste „wzbogacenie” diety rośliny, może przynieść pewne korzyści, ale nie powinno stanowić podstawy pielęgnacji.
Częstotliwość podlewania roślin doniczkowych zależy od wielu czynników, takich jak gatunek rośliny, pora roku, temperatura otoczenia i wilgotność powietrza. Zazwyczaj większość roślin doniczkowych potrzebuje podlewania 1-2 razy w tygodniu, ale kluczowe jest sprawdzenie wilgotności podłoża palcem - jeśli jest suche na głębokość kilku centymetrów, to znak, że czas na podlanie. W przypadku wody gazowanej, należy być jeszcze bardziej ostrożnym. Zamiast regularnego podlewania, lepiej potraktować ją jako dodatek, stosując maksymalnie raz w miesiącu i to w mocno rozcieńczonej formie. Zbyt częste podlewanie, niezależnie od rodzaju wody, może prowadzić do gnicia korzeni i innych problemów. Unikaj podlewania wodą gazowaną roślin wrażliwych na zmiany pH, takich jak storczyki czy większość gatunków kwitnących. Również rośliny o delikatnych korzeniach mogą źle zareagować na dodatkowy dwutlenek węgla i potencjalne zakwaszenie podłoża.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Warto pamiętać, że woda gazowana może pozostawić osad na doniczce, a nawet na liściach, co nie tylko wygląda nieestetycznie, ale może też utrudniać roślinie oddychanie. Skoro już mówimy o wodzie do podlewania, warto wspomnieć o tym, co faktycznie służy naszym roślinom. Najlepszym wyborem jest zazwyczaj woda odstaną z kranu, która pozbawiona jest chloru i innych agresywnych związków. Możemy też używać wody deszczowej, która jest naturalnie miękka i bogata w mikroelementy, idealna dla większości roślin. Jeśli mamy taką możliwość, warto kolekcjonować deszczówkę do podlewania, co jest nie tylko zdrowe dla roślin, ale też ekologiczne. Pamiętajmy, że dobry nawóz, stosowany zgodnie z zaleceniami, dostarczy roślinie niezbędnych składników odżywczych, a odpowiednia woda zapewni im właściwe przyswajanie.
Zastosowanie wody gazowanej w domu
Woda gazowana, choć nie najlepsza do podlewania większości roślin, może okazać się zaskakująco skuteczna w domowych porządkach. Jej bąbelki i lekko kwaśne pH świetnie radzą sobie z niektórymi zabrudzeniami. Na przykład, można nią polać przypalone jedzenie w garnkach - dzięki temu zmiękczy resztki jedzenia i ułatwi ich usunięcie. Podobnie, woda gazowana doskonale poradzi sobie ze smugami na szybach czy armaturze. Wystarczy wlać ją do spryskiwacza i użyć miękkiej szmatki, by pozbyć się brudu. Potrafi też zmiękczyć stare plamy, na przykład moczu na dywanie - wystarczy polać zabrudzone miejsce, poczekać chwilę, a następnie delikatnie zetrzeć. Woda gazowana może być też pomocna przy usuwaniu trudniejszych zabrudzeń, na przykład resztek po skórkach banana, które potrafią zostawić nieestetyczne ślady. W takim przypadku, polewamy plamę wodą gazowaną, a następnie wycieramy ją ręcznikiem papierowym.
Jej właściwości czyszczące sprawiają, że możemy ją wykorzystać jako alternatywę dla niektórych detergentów w przypadku delikatnych powierzchni, które chcemy wyczyścić bez użycia silnych środków chemicznych, jak na przykład karoseria czy elementy wyposażenia wnętrz. Pamiętajmy jednak, żeby zawsze najpierw sprawdzić na mało widocznym fragmencie, czy dana metoda nie uszkodzi czyszczonej powierzchni.
Czy woda może się przeterminować?
Producenci wody butelkowanej podają konkretne terminy, ale kranówka też po czasie traci świeżość. Cząsteczka wody H₂O to jeden z najprostszych, ale i najtrwalszych związków chemicznych. Nie ma smaku ani zapachu, nie psuje się ani nie rozkłada - nawet po latach. Sama woda nie starzeje się i nie traci właściwości. Woda destylowana, pozbawiona wszelkich zanieczyszczeń, może stać w szklanej butelce latami i nadal będzie taka sama jak na początku. Nawet woda źródlana czy kranówka, jeśli przechowywana w szczelnym pojemniku, nie zmienia się z upływem czasu. Woda w czystej postaci jest odporna na upływ czasu - ale w codziennym życiu ważne jest to, w czym ją przechowujesz i czy pojemnik jest dobrze zamknięty. Nawet najlepsza woda może stracić swoje właściwości, jeśli stoi otwarta albo w butelce z tworzywa, które przepuszcza powietrze. Woda zamknięta w butelce dostaje od producenta termin przydatności, który zwykle wynosi od roku do dwóch lat.
Plastik PET, z którego zrobione są jednorazowe butelki, może po pewnym czasie zacząć uwalniać drobne ilości substancji chemicznych. Im dłużej woda stoi w takiej butelce, tym większe ryzyko, że do napoju przedostaną się związki, które mogą wpłynąć na smak albo zapach. W przypadku wody gazowanej termin przydatności bywa krótszy - np. tylko rok - bo z czasem ulatnia się dwutlenek węgla, przez co napój traci bąbelki. Dla wody niegazowanej data ważności zwykle wynosi dwa lata od rozlewu. Woda w szklanej butelce zachowuje świeżość o wiele dłużej. Szkło nie oddziałuje z napojem i nie uwalnia żadnych substancji, dlatego woda w takim opakowaniu może być przechowywana kilka lat bez obaw o smak czy zapach.
Plastikowe butelki to wygodny sposób przechowywania wody, ale mają swoje ograniczenia. Z czasem może zacząć uwalniać do wody drobne ilości różnych związków - antymon, ftalany, a nawet mikroplastiki. Te ilości są zazwyczaj tak małe, że nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Mikroplastiki to maleńkie drobinki tworzyw sztucznych, które mogą przedostawać się do wody. Badania pokazują, że woda z plastikowych butelek ma ich więcej niż woda z kranu. To nie znaczy, że plastikowa butelka „psuje” wodę od razu - ale z czasem, przy długim przechowywaniu, mikroplastiki mogą się w niej pojawić. Butelki szklane nie mają takich problemów - szkło jest całkowicie obojętne chemicznie i nie zmienia smaku wody. Podobnie aluminiowe butelki z odpowiednim wnętrzem (powłoka zapobiegająca kontaktowi z metalem) lepiej chronią przed przenikaniem zapachów czy mikroplastików.
Woda z kranu - czy warto ją pić?
Kranówka sama w sobie jest bezpieczna, bo w sieci wodociągowej stale krąży, a chlor i filtry w stacji uzdatniania chronią ją przed bakteriami. Kranówka w zamkniętym pojemniku, na przykład szklanej butelce czy ceramicznym dzbanku, może stać nawet kilka dni bez pogorszenia smaku. Pod warunkiem, że pojemnik jest czysty i szczelny, woda nie ma kontaktu z powietrzem i kurzem. W chłodnym miejscu, z dala od słońca, zachowa swoje właściwości nawet do tygodnia. Największy kłopot z wodą kranową to jej smak - zawiera niewielkie ilości chloru, który może być wyczuwalny zaraz po nalaniu do butelki. Na szczęście smak i zapach szybko znikają - wystarczy kilka godzin. Jednak po otwarciu butelki albo dzbanka woda zaczyna łapać z powietrza bakterie.
Nawet jeśli woda sama w sobie nie ma terminu ważności, sposób przechowywania może wpłynąć na jej smak, zapach i bezpieczeństwo. Najważniejsze zasady są proste: woda powinna stać w chłodnym miejscu, z dala od słońca i chemikaliów. Plastikowe butelki lepiej trzymać z dala od chemii domowej, bo plastik łatwo łapie zapachy - na przykład środki czystości albo przyprawy mogą zmienić smak wody. Szklane i aluminiowe pojemniki są tu bardziej odporne.
Ogólnie rzecz biorąc, woda sama z siebie nie psuje się - ale jeśli była przechowywana w złych warunkach albo długo stała w otwartym pojemniku, może zacząć „dziwnie” smakować i pachnieć. Najprostsze objawy, że coś jest nie tak, to zmiana zapachu - woda może pachnieć jak metal albo pleśń. Kolejny sygnał to smak - metaliczny, słony albo gorzki. Nawet niewielka zmiana smaku powinna być sygnałem, że woda nie nadaje się do picia. Otwarte butelki albo dzbanki to szczególne zagrożenie - w temperaturze pokojowej bakterie potrafią namnażać się już po kilku godzinach.
Filtry do wody to świetny sposób, żeby poprawić smak kranówki i usunąć część zanieczyszczeń, ale trzeba pamiętać, że po przefiltrowaniu woda nie może stać zbyt długo. Przefiltrowana woda w dzbanku albo butelce filtrującej powinna być wypita w ciągu doby, jeśli stoi w temperaturze pokojowej. Woda przefiltrowana jest „czystsza” - ma mniej chloru i kamienia, ale to wcale nie znaczy, że może stać bez końca. Brak chloru sprawia, że woda jest bardziej podatna na rozwój bakterii, zwłaszcza jeśli pojemnik jest otwarty. Filtry nie przedłużają trwałości wody, a jedynie poprawiają jej smak i jakość na krótki czas.
Obecnie wodą z kranu najlepszej jakości możemy raczyć się w największych miastach w Polsce, m.in. Trójmieście, Krakowie.
tags: #woda #srednio #gazowana #właściwości
