Rodzaje wód mineralnych i ich wpływ na zdrowie

Szczegóły: Opublikowano: 18. March 2026

Woda powinna być codziennym składnikiem diety każdego człowieka. Wody mineralne, lecznicze, stołowe - różne rodzaje niosą za sobą inne korzyści dla organizmu. Sklepowe półki pełne są plastikowych i szklanych butelek, zawierających różne rodzaje wody. Wśród nich najpopularniejsze są wody mineralne, które - jak sama nazwa wskazuje - dostarczają organizmowi ważne składniki odżywcze i minerały naturalnego pochodzenia. Rzadziej można spotkać wody lecznicze.

Specjaliści od tego życiodajnego płynu potrafią rozpoznać typy po właściwych im tylko cechach, degustując je jak sommelierzy. Wypełniają eleganckie i klarowne szklanki do wody, po czym oceniają je organoleptycznie!

Dlaczego warto pić wodę?

Woda jest najważniejszym, nieorganicznym składnikiem organizmu, niezbędnym do życia. Stanowi aż 60-70% masy naszego ciała. Codziennie musimy pamiętać o piciu odpowiedniej ilości płynów, aby nie odwodnić naszego organizmu, co może prowadzić do tragicznych skutków. Dzienne zapotrzebowanie na wodę wynosi ok. 2,5 l/dobę, z czego 1,5 l powinno dostarczać się w postaci płynów, a pozostały litr z pożywieniem.

Niedobór wody prowadzi do odwodnienia organizmu, zaburzeń elektrolitycznych, zaburzeń w oddawaniu moczu, zaburzeń mowy, funkcji poznawczych, niewydolności nerek oraz zmian ciśnienia tętniczego. Oznakami niedoboru są głównie bóle i zawroty głowy, osłabienie, kłopoty z koncentracją. Najlepiej dostarczać wodę w postaci czystej wody. Na rynku można znaleźć różne rodzaje wód tj. Najcenniejsze są wody mineralne, gdyż oprócz nawodnienia organizmu, pozwalają uzupełniać niedobory składników mineralnych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zawierają one przed wszystkim sód, wapń, magnez, ale również w mniejszych ilościach potas, chlor, fluor, krzemionkę.

Rodzaje wód dostępnych na rynku

Mamy cztery rodzaje wód, które znajdziemy na półkach sklepowych w butelce: woda źródlana, mineralna, stołowa i lecznicza. Cechy trzech pierwszych zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2004r.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Woda źródlana

Woda źródlana pochodzi z zasobów podziemnych, jest pierwotnie czysta. Tych cech nie musi posiadać woda kranowa, jednak pod względem właściwości i zawartości składników mineralnych praktycznie niczym się nie różni.

Woda mineralna

Woda mineralna również jest pierwotnie czysta i pochodzi z zasobów podziemnych, a różnica między źródlaną polega na tym, że woda mineralna ma stabilny skład mineralny o specyficznych korzyściach zdrowotnych. Stabilny skład mineralny gwarantuje, że to, co producent zadeklarował na etykiecie znajduje się wewnątrz butelki. Nie sposób tutaj nie wspomnieć o rodzajach wód mineralnych i stopniu mineralizacji. Popularne wody mineralne przez dietetyków doceniane są za bogactwo składników odżywczych. Mogą być lekko, średnio lub mocno mineralizowane - w zależności od tego, ile wapnia, magnezu, sodu czy potasu zawierają. To z kolei wiąże się ze źródłem, z którego są wydobywane. Dodatkowo niektóre wody mineralne mogą zawierać dwutlenek węgla. Stopień zmineralizowania jest wynikiem naturalnego procesu filtrowania przez skały i złoża podziemne, co nadaje wodzie specyficzne właściwości zdrowotne.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 31 marca 2011 roku określa podział wód mineralnych na 4 rodzaje:

bardzo nisko zmineralizowane (do 50 mg s.m./l)
niskozmineralizowane (50-500 mg s.m./l)
średniozmineralizowane (500-1500 mg s.m./l)
wysokozmineralizowane (powyżej 1500 mg s.m./litr).

Oprócz stopnia zmineralizowania, mamy do wyboru wody niegazowane i gazowane. To jakiego wyboru dokonamy jest kwestią wyłącznie osobistych preferencji. W wodzie gazowanej znajduje się dwutlenek węgla, który po spożyciu wody jest wydychany z powietrzem. Dwutlenek węgla nie wykazuje szkodliwego oddziaływania na organizm, wręcz przeciwnie, działa bakteriostatycznie i poprawia smak wody. Pijąc wodę gazowaną należy pamiętać, żeby nie pić jej łapczywie, gdyż wtedy połyka się bąbelki powietrza. Woda gazowana nie jest polecana dla osób ze stanami zapalnymi gardła oraz cierpiących na choroby układu pokarmowego jak np.

Woda stołowa

Wodę stołową otrzymujemy poprzez dodanie do wody źródlanej wody mineralnej lub soli mineralnych, które zawierają sód, wapń, magnez, chlorki, siarczany, wodorowęglany. Do takiej wody zaliczamy m.in. Przykładami wód stołowych są: Jan, Zuber, Słotwinka, Magdalena, Mieszko, Pieniawa.

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

Woda stołowa ma mniej minerałów i soli mineralnych - jest bardziej neutralna pod kątem składników odżywczych, ale też smaku. Doskonale nadaje się więc dla osób, które nie lubią wody mineralnej. Świetnie sprawdzi się też jako składnik lemoniad czy zamrożona w kostki lodu.

Woda lecznicza

Z kolei woda lecznicza jest wodą podziemną, nie zanieczyszczoną, ale o zmiennych cechach fizycznych i chemicznych co czyni ją narzędziem w profilaktyce zdrowia i leczeniu schorzeń pod nadzorem lekarza. Wśród różnych rodzajów wody występują także wody lecznicze, znane także jako termalne. Mają one specjalne właściwości prozdrowotne i stosuje się je np. w celach rehabilitacyjnych. To, czym wyróżniają się wody lecznicze, wydobywane ze źródeł termalnych, to ich unikalny skład chemiczny. Zawierają minerały, związki siarki, sole mineralne i inne substancje, które mają pozytywny wpływ na organizm. Stosuje się je głównie w sanatoriach do leczenia schorzeń, np.

Prawo określiło również oddolnie granicę zawartości składnika mineralnego tak, by dana woda mogła zostać wykorzystana w celach profilaktycznych i leczniczych. Jeśli więc zatem zależy nam na dostarczaniu określonego składnika z wody trzeba zwrócić uwagę na etykietę. Ustalono wartości kryteriów w celu określenia wody jako lecznicza.

Składniki mineralne w wodzie

Woda butelkowana oprócz dwóch cząsteczek wodoru (H) związanych z jedną cząsteczką tlenu (O) tworząc związek H2O zawiera inne składniki, które różnicują dostępne na rynku wody. Są to składniki mineralne, które decydują o wartości odżywczej wody oraz gazy.

Sód: Pierwiastek reguluje gospodarkę elektrolitową, zapobiega odwodnieniu, a brak może powodować zmęczenie i zaburzenia trawienia. Dość popularne stały się wody o obniżonej zawartości sodu. Pojawienie się tego rodzaju wody ma swoje uzasadnienie, gdyż wysoko przetworzona dieta lub skłonność do dosalania i przesalania potraw rodzi ryzyko przekroczenia zalecanej dawki 1500 mg sodu dziennie (5). Zawartość sodu w butelce wody to średnio 200mg/l. Niemniej jednak, jeśli nie nadużywamy soli, ograniczamy produkty przetworzone to woda, która nie jest określana jako “niskosodowa” jest również dobrym wyborem. Producenci ograniczając zawartość sodu w wodzie bardzo często równocześnie obniżają ilość wapnia i magnezu, więc wybór wody niskosodowej jest niekoniecznie dobry.
Potas: Potas reguluje pH komórki i ciśnienie osmotyczne. Jest niezbędny do pracy zwłaszcza układu krwionośnego, nerwowego i mięśniowego. Zarówno niedobór jak i nadmiar może negatywnie wpłynąć na te układy. Przyjęto, że 4700 mg/ dzień to zalecana dawka do spożycia.
Wapń: Jest materiałem budulcowym kości, bierze udział w przewodzeniu bodźców nerwowych i regulacji układu krwionośnego, kurczliwości mięśni i aktywacji enzymów. Do źródeł występujących w żywności zaliczamy głównie nabiał, w mniejszym stopniu warzywa, pestki i nasiona. Niekiedy jednak ze względu na nietolerancję laktozy, preferencje żywieniowe lub model żywienia nie spożywa się nabiału, dochodzi do niedoborów wapnia. W takim wypadku warto rozważyć uzupełnienie pierwiastka właśnie z wody mineralnej o wysokiej zawartości wapnia.
Magnez: Pierwiastek ten uczestniczy w budowie kości oraz komórek, zwłaszcza komórek mięśni. Pomaga zachować poprawne działanie systemu nerwowego i uczestniczy w budowie wielu enzymów. Niedobór powoduje rozdrażnienie, nerwowość oraz skurcze, bezsenność, a nawet zaparcia. W każdych z tych objawów warto uzupełnić magnez z wysokozmineralizowanych wód, jeśli nie istnieją inne przeciwwskazania. Dzienna zalecana dawka magnezu to 350-420mg magnezu/ dzień.
Chlorki: Anion chlorkowy jest obecny w soku żołądkowym w postaci kwasu solnego, a jako chlorek sodu pozwala utrzymać właściwe ciśnienie osmotyczne krwi i płynów ustrojowych.
Siarczany: Siarka jest niezbędna do działania wielu enzymów. Z kolei występując w formie związków - siarczanów działają korzystnie na przemianę materii, pracę wątroby i wytwarzanie żółci. W początkowych stanach cukrzycy i insulinooporności wpływają na aktywność insuliny, obniżając zawartość cukru we krwi i w moczu. Pozytywne działanie fizjologiczne jest zauważalne, gdy zawartości siarczanów wynosi min. 250 mg/l.
Wodorowęglany: Wodorowęglany są korzystne dla osób cierpiących na nadkwasotę, alkalizując sok żołądkowy. Podobnie jak siarczany pomagają kontrolować gospodarkę cukrową, obniżając zawartość cukru we krwi i moczu. Oprócz tego regulują pH krwi. Nadmiar kwasu mlekowego w mięśniach po wysiłku może być zneutralizowany właśnie przez wodę o wysokiej zawartości wodorowęglanów. Nie zawsze jednak więcej znaczy lepiej i niekiedy zawartość powy. 600mg/l będzie za wysoka (np.

Dodatek dwutlenku węgla i inne dodatki

Mówiąc o dodatku dwutlenku węgla do wód jest ono także regulowane prawem. Dopuszcza się odgazowywanie wody mineralnej, jak i pozbawianie i dodanie dwutlenku węgla w celu wzbogacenia jej właściwości. Do wody butelkowanej dodawane są również substancje słodzące i konserwanty. Głównym celem takiego zabiegu jest uatrakcyjnienie smaku wody. Jednakże w wielu przypadkach jest to po prostu dodatek kilokalorii, co sprawia, że z bezkalorycznej wody uzyskujemy napój wnoszący energię do naszej diety określaną jako “puste kalorie”.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Jaką wodę wybrać?

Jak woda jest najlepsza do picia? Ta, po którą sięga się regularnie! Każdy z rodzajów wody ma specyficzne właściwości oraz wyróżnia się smakiem, który może przypaść do gustu mniej lub bardziej.

Wybierając najlepszą wodę mineralną dla siebie, należy wziąć pod uwagę zapotrzebowanie organizmu na konkretne składniki mineralne i dostosować wodę do indywidualnych wymagań. Woda zawierająca znaczną przewagę jednego minerału nad innymi nazywana jest często wodą leczniczą i stosowana jest głównie w krenoterapii u osób z niedoborami lub zwiększonym zapotrzebowaniem na konkretny minerał.

Warto dodatkowo zwrócić uwagę na stopień mineralizacji i wybrać wodę odpowiednio dopasowaną do potrzeb. W większości przypadków najlepiej sprawdzi się woda średniozmineralizowana. Woda wysokozmineralizowana może być dobrym uzupełnieniem diety, która nie dostarcza odpowiednich ilości wapnia lub magnezu. Dla małych dzieci i niemowląt szczególnie zalecana jest woda niskozmineralizowana. Dzieciom powyżej pierwszego roku życia można podawać wody średniozmineralizowane, nadal jednak unikając wód o wysokiej mineralizacji [2].

Na co zwrócić uwagę przy wyborze wody?

Poszukując najlepszej wody mineralnej, warto wziąć pod uwagę kilka aspektów:

Czystość: Woda mineralna powinna być wolna od zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych. Warto sprawdzić, czy wybrana woda została opatrzona odpowiednimi atestami, które mają potwierdzić jej czystość i czy w wodzie nie ma szkodliwych dla zdrowia azotanów.
Skład mineralny: Suma składników mineralnych w wodzie, inaczej TDS (od ang. „total dissolved solids”) oznacza poziom mineralizacji wody. Wody mineralne dzielimy w zależności od stopnia zmineralizowania i stąd mamy wody nisko, średnio i wysokozmineralizowane, oraz wodę źródlaną.
Twardość wody: Na twardość wody ma wpływ przede wszystkim zawartość magnezu. Wody z dużą zawartością tego minerału określane są jako wody twarde. Według specjalistów z WHO nie ma przeciwwskazań do picia twardej wody, a niektórzy naukowcy uważają, iż jest ona najzdrowsza właśnie ze względu na to, że zawiera magnez w dużej ilości.

Wpływ wody mineralnej na organizm

Organizm człowieka składa się w 60-70% z wody, dlatego uzupełnianie płynów jest niezmiernie ważne dla utrzymania dobrej kondycji i poprawnego funkcjonowania. Woda uczestniczy praktycznie w każdym procesie, wykonywanym przez organizm, między innymi:

jest niezbędna do prawidłowego przebiegu przemiany materii oraz usuwania toksyn i końcowych produktów metabolizmu;
pomaga w regulacji temperatury ciała;
sprzyja utrzymaniu prawidłowej równowagi wodno-elektrolitowej;
uczestniczy w procesach oddychania;
dostarcza ważnych składników odżywczych, takich jak magnez, potas, wapń, jod, sód i inne sole mineralne;
chroni narządy i ma duży wpływ na prawidłowe działanie stawów.

Woda mineralna zawiera różne minerały i pierwiastki śladowe, które mogą mieć korzystny wpływ na organizm. Na przykład, woda z wysoką zawartością wapnia może pomóc w utrzymaniu mocnych kości, a woda z wysoką zawartością magnezu może korzystnie wpływać na funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego.

Picie odpowiedniej ilości wody mineralnej ma pozytywny wpływ na ogólne zdrowie i samopoczucie. Poprawa nawodnienia może wpływać na kondycję skóry, układu immunologicznego, poziomu energii i funkcjonowania mózgu. Woda mineralna orzeźwia, dodaje koncentracji i poprawia pracę mózgu, przez co jest niezbędna do utrzymania dobrego samopoczucia i zachowania wydajności codziennych działań.

Warto wiedzieć, że systematyczne picie wody mineralnej może zmniejszyć ryzyko rozwoju niektórych chorób, takich jak:

choroby serca;
zapalenie pęcherza;
nadciśnienie;
cukrzyca typu II.

Podsumowanie

Jaka jest więc najzdrowsza woda? Ta, po którą sięga się regularnie! Każdy z rodzajów wody ma specyficzne właściwości oraz wyróżnia się smakiem, który może przypaść do gustu mniej lub bardziej.

Picie wody mineralnej pozwala na odpowiednie nawodnienie organizmu i dostarczenie mu niezbędnych elektrolitów oraz składników mineralnych. Według zaleceń WHO każda osoba powinna spożywać dziennie ok. 1,5 - 2 litry wody mineralnej, a w czasie upałów nawet 4 litry na dobę.

tags: #woda #mineralna #rodzaje #płynów