Jakość Powietrza w Wodzisławiu Śląskim: Aktualny Stan i Normy
- Szczegóły
Wodzisław Śląski to miasto położone w województwie śląskim, na 50 równoleżniku północnej szerokości geograficznej. Warto tu zobaczyć staromiejski Rynek, Pałac Dietrichsteinów oraz gotycki Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dla najmłodszych polecana jest wizyta w Rodzinnym Parku Rozrywki „Trzy Wzgórza”.
Jeśli mieszkasz w Wodzisławiu Śląskim lub planujesz wizytę, koniecznie zapoznaj się z poziomem zanieczyszczeń powietrza. Duże zanieczyszczenie powietrza można nie tylko poczuć, ale także zobaczyć w postaci mgły pyłu unoszącej się nad miastem.
Stan Powietrza w Wodzisławiu Śląskim
Stan powietrza w Wodzisławiu Śląskim jest zły. Wodzisław Śląski jest jednym z 24 miast, w którym przekroczono dopuszczalne średnioroczne stężenie pyłów PM 10. W tej aglomeracji sięga ono 47,2 µg/m3 (wedle danych z 2016 roku), przy dopuszczalnej normie do 40 µg/m3.
Rekordowy poziom smogu odnotowano w Wodzisławiu Śląskim wiele razy. Przykładowo 16 listopada 2017 roku norma stężenia PM 10 została przekroczona o 704%. Z kolei 15 listopada 2015 roku koncentracja tych pyłów wynosiła 232 µg/m3. Już przy takim ich stężeniu mieszkańcy wdychają tyle rakotwórczego benzo[a]pirenu, co przy wypaleniu 286,3 papierosów w jeden dzień.
W aglomeracji koncentracja pyłów PM 10, powyżej dopuszczalnego dobowego poziomu 50 µg/m3 utrzymuje się przez 114 dni w roku (przy dopuszczalnej normie 35 dni).
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Przyczyny Zanieczyszczenia Powietrza
Największy problem ze smogiem jest w sezonie grzewczym, a spowodowany jest przez gospodarstwa domowe palące węglem niskiej jakości i śmieciami. Nie oznacza to, że latem problem niskiej jakości powietrza całkowicie znika.
Największym problemem w walce o świeże powietrze są w dalszym ciągu stare piece na paliwo stałe. Kolejnym powodem, który sprawia, że z zanieczyszczeniami powietrza walczymy cały rok jest wciąż rosnąca liczba samochodów oraz zbyt częste ich eksploatowanie.
Szacuje się, że w Polsce 52% smogu bierze się z tak zwanej niskiej emisji, czyli spalania w domowych kotłach i piecach o złych parametrach emisji.
Normy Zanieczyszczeń Powietrza
Warto na bieżąco śledzić poziom smogu w swojej okolicy, aby przygotować się do ochrony przed zanieczyszczeniami. Normy zanieczyszczenia są delikatnie przekroczone, ale powietrze jest nadal dobre. 🤨 Spacer nie będzie szkodliwy dla dzieci i osób starszych.
Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
- Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
- Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.
Czym są pyły PM2.5 i PM10?
PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu.
Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.
PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko ma negatywny wpływ na nasze zdrowie.
Działania podejmowane w celu poprawy jakości powietrza
Miasto podejmuje walkę ze smogiem, lecz nie przynosi ona wymiernych skutków. Mieszkańcy Wodzisławia Śląskiego mogą skorzystać z ekodotacji na modernizację systemów ogrzewania, ale także montaż instalacji odnawialnych źródeł energii. Maksymalna kwota dofinansowania wynosi 5 tysięcy zł.
Funkcjonariusze straży miejskiej, w sezonie grzewczym przeprowadzają miesięcznie około 300 kontroli gospodarstw domowych pod kątem materiałów spalanych w piecach. Niestety mieszkańcy nadal spalają w kotłach szkodliwy plastik, lakierowane drewno czy ubrania. Potrzebne jest podjęcie szybkich działań zwiększających świadomość ekologiczną.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Wprawdzie są organizowane ekologiczne kampanie, tj. Sejmik Województwa Śląskiego Uchwałą nr V/36/1/2017 z dnia 7 kwietnia 2017 r. wprowadził na obszarze województwa śląskiego ograniczenia w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw stałych. Uchwała obowiązuje od dnia 1 września 2017 r. na terenie całego województwa śląskiego.
Zgodnie z zapisami Uchwały od tego dnia wprowadza się całkowity zakaz spalania w kotłach, kominkach i piecach:
- węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z wykorzystaniem tego węgla,
- mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem,
- paliw, w których udział masowy węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej3 mm wynosi więcej niż 15 proc.,
- biomasy stałej, której wilgotność w stanie roboczym przekracza 20 proc.,(np. mokrego drewna).
W przypadku instalacji nowych kotłów centralnego ogrzewania dopuszcza się wyłącznie eksploatację tych, które spełniają minimum standard emisyjny zgodny z 5 klasą pod względem granicznych wartości emisji zanieczyszczeń wg normy PN-EN 303-5:2012, co potwierdza się zaświadczeniem wydanym przez jednostkę posiadającą w tym zakresie akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub innej jednostki akredytującej w Europie.
Wyjątek stanowią kotły centralnego ogrzewania, których eksploatacja rozpoczęła się przed 1 września 2017 r. W tych przypadkach wymagania niniejszej uchwały, dotyczące eksploatacji kotłów centralnego ogrzewania minimum 5 klasy, obowiązywać będą:
- od 1 stycznia 2022 r. w przypadku kotłów eksploatowanych w okresie powyżej 10 lat od daty ich produkcji lub nieposiadających tabliczki znamionowej,
- od 1 stycznia 2024 r. w przypadku kotłów eksploatowanych w okresie od 5 do 10 lat od daty ich produkcji,
- od 1 stycznia 2026 r. w przypadku kotłów eksploatowanych w okresie poniżej 5 lat od daty ich produkcji,
- od 1 stycznia 2028 r. w przypadku kotłów spełniających wymagania w zakresie emisji zanieczyszczeń określonych dla klasy 3 lub klasy 4 według normy PN-EN 303-5:2012.
przy czym wiek kotła należy określić według daty produkcji wskazanej na tabliczce znamionowej kotła w stosunku do daty wejścia w życie uchwały, tj. 1 września 2017 r. Przykładowo kocioł wyprodukowany w 2015 r. na dzień wejścia w życie uchwały był kotłem dwuletnim, w związku z tym czas na jego wymianę upływa z końcem 2025 r.
Inne źródła ogrzewania - kominki, piece kaflowe, kozy itp. od 1 września 2017 r. będą musiały spełniać wymagania tzw. „ekoprojektu” (Rozporządzenia Komisji Europejskiej), określające minimalne poziomy efektywności energetycznej i normy emisji zanieczyszczeń dla sezonowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwa stałe. Dla urządzeń zainstalowanych przed 1 września 2017 r. powyższe wymagania będą obowiązywały od 2023 r.
Program Czyste Powietrze
W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.
Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.
Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu.
To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:
- wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
- mikroinstalację fotowoltaiczną,
- wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
- montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
- docieplenie domu,
- instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Jak otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?
- Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
- Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
- Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
- Podpisz umowę o dofinansowanie
- Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
- Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
- Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.
W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.
Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.
Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.
Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.
Zobacz, jak wypełnić wniosek w ramach programu Czyste Powietrze w woj. Aby zweryfikować bieżącą jakość powietrza, korzystamy z otwartych danych dostarczanych przez system Sensor.Community oraz GIOS. Dane pochodzące z czujników znajdujących się w rejonie, dla którego przygotowujemy raport, uśredniamy w przedziale ostatnich 15 minut i publikujemy w przystępnej formie. Dla uproszczenia za górną normę PM2.5 przyjęliśmy 25µg/m³, dla PM10 40µg/m³.
Z raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wynika, że w 2016 r. smog spowodował śmierć 19 tys. mieszkańców Polski.
Polskie miasta co roku na działania związane z ochroną środowiska wydają coraz więcej pieniędzy. 12 metropolii przeznacza na ten cel ponad 2,5 mld zł.
Niechlubny rekord SMOGU w Polsce należy do Rybnika.
tags: #jakość #powietrza #wodzisław #normy
