Woda Mineralna: Skład Chemiczny, Właściwości i Znaczenie dla Zdrowia
- Szczegóły
Woda mineralna stanowi ważny element codziennej diety wielu osób, a jej wybór często motywowany jest troską o zdrowie i środowisko. Ze względu na pochodzenie, bogactwo składników mineralnych i procesy wydobycia, ten rodzaj wody różni się istotnie od innych dostępnych na rynku napojów. Znane chyba każdemu i to już od najwcześniejszego dzieciństwa powiedzenie głosi: „Zdrowa woda - zdrowia doda”!
Woda mineralna to naturalna woda podziemna, która charakteryzuje się stabilnym składem chemicznym i obecnością rozpuszczonych składników mineralnych pochodzących z głębokich warstw geologicznych. Jej skład mineralny jest określony przez zawartość jonów takich jak wapń, magnez, sód, potas, wodorowęglany, siarczany i chlorki. W Polsce, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia, za wodę mineralną uznaje się wodę zawierającą minimum 1000 mg rozpuszczonych składników mineralnych na litr lub przynajmniej 250 mg/l jednego z ważnych jonów (np. fluorki, jodki, żelazo).
Podział Wód Mineralnych
Wody mineralne dzieli się na niskozmineralizowane (do 500 mg/l), średniozmineralizowane (500-1500 mg/l) i wysokozmineralizowane (powyżej 1500 mg/l).
Ze względu na ilość zawartych składników mineralnych w wodzie, rozróżniamy trzy podstawowe jej rodzaje:
- Wody Wysokozmineralizowane - powyżej 1500 mg/l
- Wody Średniozmineralizowane - od 500 do 1500 mg/l
- Wody Niskozmineralizowane do 500 mg/l
Właściwości i Skład Wody Mineralnej
Obecność wapnia i magnezu w wodzie mineralnej ma znaczenie dla zdrowia kości oraz prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mięśniowego. Sód i potas odgrywają kluczową rolę w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Przy wyborze wody najważniejsze jest zapoznanie się z jej składem chemicznym umieszczonym na etykiecie. Na podstawie ilości zawartych w wodzie kationów i anionów poszczególnych związków chemicznych (magnezu, wapnia, wodorowęglanów, sodu i siarczanów) dobieramy taką, która najbardziej odpowiada naszym potrzebom.
Składniki Mineralne i Ich Znaczenie:
- Sód: Pierwiastek reguluje gospodarkę elektrolitową, zapobiega odwodnieniu, a brak może powodować zmęczenie i zaburzenia trawienia.
- Potas: Reguluje pH komórki i ciśnienie osmotyczne. Jest niezbędny do pracy zwłaszcza układu krwionośnego, nerwowego i mięśniowego.
- Wapń: Jest materiałem budulcowym kości, bierze udział w przewodzeniu bodźców nerwowych i regulacji układu krwionośnego, kurczliwości mięśni i aktywacji enzymów.
- Magnez: Pierwiastek ten uczestniczy w budowie kości oraz komórek, zwłaszcza komórek mięśni. Pomaga zachować poprawne działanie systemu nerwowego i uczestniczy w budowie wielu enzymów.
- Chlorki: Anion chlorkowy jest obecny w soku żołądkowym w postaci kwasu solnego, a jako chlorek sodu pozwala utrzymać właściwe ciśnienie osmotyczne krwi i płynów ustrojowych.
- Siarczany: Działają korzystnie na przemianę materii, pracę wątroby i wytwarzanie żółci. W początkowych stanach cukrzycy i insulinooporności wpływają na aktywność insuliny, obniżając zawartość cukru we krwi i w moczu. Pozytywne działanie fizjologiczne jest zauważalne, gdy zawartości siarczanów wynosi min. 250 mg/l.
- Wodorowęglany: Są korzystne dla osób cierpiących na nadkwasotę, alkalizując sok żołądkowy. Podobnie jak siarczany pomagają kontrolować gospodarkę cukrową, obniżając zawartość cukru we krwi i moczu. Oprócz tego regulują pH krwi.
Wody Lecznicze
Biorąc pod uwagę zawarte w nich składniki mineralne, można wyróżnić także wody lecznicze, przeznaczone do kąpieli lub picia. Charakteryzują się utrwalonym składem mineralnym i zawierają minimum 1000 mg/l składników mineralnych. Wpływają na poprawę funkcjonowania ludzkiego organizmu. Muszą one zostać wcześniej przebadane przez odpowiednie instytucje medyczne, w celu potwierdzenia ich leczniczych właściwości. Dokładne wymogi, przeprowadzanych badań, określa prawodawstwo poszczególnych krajów.
Do wód leczniczych zatem należą: szczawy, woda krzemowa, kwasowęglowa, jodkowa, glauberska, fluorkowa, bromkowa, borowa, arsenowa, manganowa, radoczynna, siarczanowa, siarczkowa, witriolowa czy żelazista. Stosowane są przede wszystkim w sanatoriach oraz ośrodkach leczniczych. Niektóre z nich są również dostępne do sprzedaży w butelkach.
Woda Źródlana a Mineralna
Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów wód butelkowanych, z których najczęściej spotyka się wodę mineralną oraz źródlaną. Woda mineralna różni się od wody źródlanej przede wszystkim składem oraz stopniem mineralizacji. Woda źródlana jest wydobywana z płytkich warstw wodonośnych, ma niską mineralizację (najczęściej poniżej 500 mg/l) i nie zawiera istotnych ilości pierwiastków niezbędnych dla zdrowia w takich stężeniach jak woda mineralna. Może być stosowana jako woda do codziennego picia, parzenia kawy czy przygotowywania posiłków, także dla niemowląt.
Woda źródlana to woda niskozmineralizowana, która zwykle wypływa jednym lub kilkoma naturalnie powstałymi otworami i zawiera zazwyczaj do 500 mg/l składników mineralnych. Pochodzi z podziemnego złoża o udokumentowanych zasobach, jednakże jej właściwości i skład chemiczny mogą podlegać wahaniom. Jest pierwotnie czysta, jeśli chodzi o skład chemiczny i zawartość mikroorganizmów. Zawartość składników mineralnych występuje w stężeniu niższym niż w wodach mineralnych.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Wybór pomiędzy wodą źródlaną i mineralną powinien być podyktowany przede wszystkim wiekiem i stanem naszego zdrowia oraz jej przeznaczeniem. W dużej mierze zależy to od potrzeb naszego organizmu bowiem, woda źródlana ma nieco inne właściwości od mineralnej.
O ile nie ma szczególnych wskazań zdrowotnych, lepiej unikać picia niskozmineralizowanej wody źródlanej w zbyt dużej ilości. Szczególnie w formie nieprzetworzonej oraz, gdy nie jest się przyzwyczajonym do tego rodzaju napoju. Nadmiar czystej niskozmineralizowanej wody źródlanej może być bowiem szokiem dla naszego organizmu i uwrażliwić nasz żołądek oraz spowodować rozstrój układu pokarmowego lub wpłynąć na funkcjonowanie innych organów poprzez wydalanie cennych minerałów.
Z drugiej strony należy pamiętać, że woda mineralna posiada zdecydowanie większą ilość składników mineralnych niż źródlana, przez co nie nadaje się ona do przygotowywania kawy czy herbaty.
Dla Kogo Wskazane Są Wody Źródlane?
Woda źródlana nie powinna być spożywana w stanie surowym w nadmiernych ilościach. Przede wszystkim polecana jest do przygotowywania potraw (np. zup, wywarów itp.) oraz napojów (herbat, kawy, naparów ziół, soków lub kompotów).
Grupy, dla których wskazane jest spożywanie wody źródlanej (w ilości dostosowanej do indywidualnych potrzeb) to przede wszystkim:
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
- niemowlęta i młodsze dzieci (przegotowana, o niskiej zawartości sodu i siarczanów);
- osoby w wieku starszym;
- osoby zmagające się z chorobami nerek i układu moczowego.
Kto Powinien Pić Wodę Mineralną?
Rodzaj wybranej wody mineralnej nie powinien być przypadkowy. Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim stan naszego zdrowia oraz stopień aktywności fizycznej. Od tego zależy czy powinniśmy wybrać wodę nisko-, wysoko- czy średniozmineralizowaną.
Grupy, dla których wskazane jest spożywanie wody mineralnej (w ilości dostosowanej do indywidualnych potrzeb) to przede wszystkim:
- kobiety w ciąży, u których występuje zwiększone zapotrzebowanie na składniki mineralne - warto w tym przypadku wybierać wody o niskiej zawartości sodu;
- osoby uprawiające sport - polecane wody wysokozmineralizowane,
- osoby często przebywające w wysokich temperaturach, w ciepłym klimacie,
- osoby cierpiące na osteoporozę,
- osoby zmagające się z zaburzeniami układu trawienia i dolegliwościami żołądkowymi - polecana woda Borjomi
Dla kobiet w ciąży wskazane jest wybieranie szczególnie wód niskosodowych. Woda niskosodowa to woda o niskiej zawartości sodu (Na), na poziomie poniżej 20 mg/l.
Znaczenie Wody Mineralnej dla Zdrowia
Woda mineralna ma właściwości prozdrowotne. Dzięki zawartości składników mineralnych poprawia się funkcjonowanie najważniejszych układów oraz organów ludzkiego ciała. Ma też dobre właściwości w przypadku osób, które się odchudzają, gdyż wspomaga prawidłową przemianę materii.
Właściwa ilość (około 1,5 litra płynów dziennie) wypijanej wody pomaga także w walce z migrenowymi oraz napięciowymi bólami głowy. Polecana jest w przypadku podwyższonej aktywności fizycznej oraz spożywania dużej ilości produktów z kofeiną, np. kawy lub coli, które przyczyniają się do utraty magnezu.
Dzięki odpowiedniej zawartości magnezu woda mineralna jest dobra dla serca. Poprawia krążenie krwi, reguluje ciśnienie, jak również łagodzi objawy stresu.
Woda mineralna bogata w wapń działa dobrze na wszystkie kości, kręgosłup i cały układ kostno-stawowy. Ponadto pozytywnie wpływa na serce i krążenie. Picie wody z dużą zawartością wapnia polecane jest szczególnie osobom z anemią, ze względu na łatwiejszą przyswajalność żelaza.
Alkaliczna woda mineralna o wysokim pH ma dobroczynne właściwości, ponieważ łagodzi objawy nadkwasoty i zgagi neutralizując soki trawienne, w tym żołądkowy, np. woda Acqua Panna (pH 8,2).
Wody mineralne wspomagają także prawidłową regulację cukrów w początkowym stadium cukrzycy.
Podsumowanie
Podsumowując, woda mineralna jest cennym źródłem składników mineralnych, a jej odpowiedni wybór i umiarkowane spożycie może wspierać zdrowie człowieka. Ochrona źródeł mineralnych i racjonalne korzystanie z tych zasobów to istotne wyzwania zarówno dla środowiska, jak i dla gospodarki wodnej.
tags: #woda #mineralna #skład #chemiczny
