Jakość Powietrza w Żorach: Normy i Wyzwania
- Szczegóły
Żory to miasto położone w województwie śląskim, na Górnym Śląsku, będące częścią Rybnickiego Okręgu Węglowego. To miasto przemysłowe, które liczy ponad 60 tysięcy mieszkańców. Żory pojawiły się w okolicach XIII wieku i przez długi czas przechodziły z rąk do rąk, będąc lennem czeskim, a później własnością Piastów śląskich i Habsburgów.
XIX wiek przyniósł szybki rozwój miasta dzięki industrializacji i rozwojowi kolei. Po II wojnie światowej, w marcu 1945 roku, Żory zostały oswobodzone, ale kompletnie zniszczone. Dziś to prężny ośrodek przemysłu, handlu i logistyki.
Zabytki, takie jak układ architektoniczny starego miasta, gotycki kościół z XV wieku, domy z XIX wieku oraz pałac klasycystyczny z XVII i XVIII wieku, są warte odwiedzenia, o ile stan powietrza na to pozwala.
Zanieczyszczenie Powietrza w Żorach
Żory leżą w województwie śląskim, które należy do jednego z najbardziej zanieczyszczonych w Polsce. Dlatego jakość powietrza w Żorach wymaga szczególnej uwagi i kontroli. W przypadku stacji Głównej Inspekcji Ochrony Środowiska (GIOŚ) prowadzone są pomiary stężenia tlenku węgla, dwutlenku siarki oraz tzw. niskiej emisji, czyli smogu londyńskiego, który pojawia się w okresie grzewczym.
Niestety, wyniki pomiarów nie są zadowalające. Dla przykładu, poziom pyłu zawieszonego PM10 w średniorocznej dobowej z 2018 roku wyniósł 44,7 ug/m3, podczas gdy norma wynosi do 40 ug/m3. Dopuszczalna norma dzienna to 50 ug/m3, ale w 2018 roku zanotowano jeden dzień z wynikiem aż 251,7 ug/m3. Także stężenie pyłów zawieszonych PM2,5 wyniosło w 2018 roku średniorocznie dobowo 30,8 ug/m3, podczas gdy norma wynosi 25 ug/m3, a od 2020 roku maleje do 20 ug/m3.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Nie da się ukryć, że jakość powietrza w Żorach, jak i w innych miastach województwa, jest bardzo niska.
Aktualne Prognozy i Poziomy Alarmowe
Stacje pomiarowe jakości powietrza odnotowują w ostatnich dniach złą jakość powietrza w wielu punktach województwa śląskiego. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska od 11 października 2019 r. alarm smogowy jest ogłaszany przy przekroczeniu w ciągu doby średniej wartości 150 mikrogramów na metr sześc. Tzw. poziom informowania to 100 mikrogramów, czyli dwukrotne przekroczenie dobowej normy jakości powietrza, ustalonej dla pyłu PM10 na 50 mikrogramów. Limit dni w ciągu roku z przekroczoną normą jakości powietrza (średnio 50 mikrogramów pyłu PM10 na metr sześc.
Prognozowane przekroczenia poziomu alarmowego obejmują miasta: Jastrzębie-Zdrój, Rybnik i Żory, a także powiaty: myszkowski, zawierciański, mikołowski i rybnicki. Obszary te zamieszkuje łącznie ponad 630 tys. osób.
W poniedziałek Główny Inspektorat Ochrony Środowiska powiadomił o ryzyku wystąpienia na terenie woj. śląskiego przekroczenia poziomu informowania (100 mikrogramów na metr sześcienny) dot. pyłu PM10. Obejmuje ono praktycznie całe woj. śląskie, z wyjątkiem północnej części regionu.
Należy zaznaczyć, że jakość powietrza w powiecie Żory dzisiaj będzie dobra, wynika z bieżących prognoz Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego, sporządzanych na podstawie danych ze stacji monitorowania. W przypadku powiatu Żory spodziewany stan powietrza pod względem stężenia pyłu zawieszonego PM10 określany jest jako dobra jakość. Maksymalne stężenie w ciągu najbliższej doby wyniesie około 94 proc. normy. IOS prognozuje również zawartość dwutlenku azotu w powietrzu. Pod tym względem oczekiwana jakość powietrza w powiecie powiecie Żory dziś ma być 7,89. To 6 proc. normy. Najnowsza prognoza oznacza, że pod względem stężenia NO2 jakość powietrza poprawia się.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Dane dotyczące zanieczyszczeń
Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące zanieczyszczeń w powiecie Żory:
| Zanieczyszczenie | Wartość |
|---|---|
| Zawartość pyłów zawieszonych PM10 | 46,85 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3) średnio na dobę |
| Zawartość dwutlenku azotu NO2 | 6,36 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3) średnio na dobę |
Wskaźnik PM10 pokazuje, ile mikrogramów pyłu, którego średnica cząsteczki nie przekracza 10 mikrometrów, znajduje się w jednym metrze sześciennym powietrza. Pył PM10 jest wysoce szkodliwy dla zdrowia, zawiera m.in. rakotwórcze metale ciężkie. Norma średniego stężenia PM10 to poniżej 50 mikrogramów na dobę. NO2, czyli dwutlenek azotu to gaz, na ogół zawarty w spalinach samochodowych, jest jednym z widzialnych składników smogu ze względu na swoją brunatną barwę. Dwutlenek azotu, jak wszystkie tlenki azotu, jest szkodliwy dla ludzi.
Wpływ Smogu na Zdrowie
Zanieczyszczone powietrze ma negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Smog wywołuje problemy z oddychaniem i bóle w klatce piersiowej nawet u osób zdrowych, może być odpowiedzialny za kaszel, katar i zapalenie zatok, podrażnia nos i oczy. Może prowadzić do infekcji dróg oddechowych, astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, a nawet raka płuc. Długotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności oraz zaburzenia rytmu serca. Wykazano wpływ smogu na przyspieszenie rozwoju miażdżycy i starzenie się układu krążenia.
Oddychanie smogiem pogarsza pamięć i koncentrację, zwiększa poczucie niepokoju, sprzyja stanom depresyjnym. Spowodowane smogiem zmiany anatomiczne w mózgu i przyspieszenie starzenia się układu nerwowego niekorzystnie wpływają na sprawność umysłową i zdolności poznawcze także u osób starszych, mogą prowadzić m.in.
Ekspozycja ciężarnej kobiety na zanieczyszczone powietrze może mieć dla dziecka podobne konsekwencje, jak palenie przez nią 5-10 papierosów dziennie. Znacznie podnosi się ryzyko poronienia, wewnątrzmacicznego obumarcia płodu, przedwczesnego porodu i niskiej wagi urodzeniowej. Dzieci kobiet oddychających smogiem wypadają gorzej w testach na inteligencję, wzrasta też u nich prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń autystycznych.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Działania na rzecz poprawy jakości powietrza
Zgodnie z zapisami uchwały antysmogowej od połowy 2017 roku nie można palić w piecach i kotłach grzewczych węglem brunatnym, paliwem węglowym o udziale drobnicy do 3 mm powyżej 15%, mułem i flotem oraz mieszankami czy biomasą o wilgotności przewyższającej 20%. Oprócz tego do 2028 roku wszystkie kotły będą spełniały wymogi klasy 5 emisyjnych norm.
tags: #jakość #powietrza #Żory #normy
