Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków: Pozwolenie czy Zgłoszenie? Kompleksowy Przewodnik

Szczegóły: Opublikowano: 12. April 2026

Decydując się na zakup i montaż przydomowej oczyszczalni ścieków, musimy dopełnić pewnych formalności prawno-urzędowych. Chcąc legalnie zainstalować oczyszczalnię przydomową, należy spełnić określone wymogi formalne. Często klienci pytają, czy przydomowa oczyszczalnia ścieków wymaga zgłoszenia czy pozwolenia na budowę.

Kiedy Zgłoszenie, a Kiedy Pozwolenie na Budowę?

Według przepisów, przydomowa oczyszczalnia ścieków o wydajności nieprzekraczającej 7,5 m3/d nie wymaga pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisami, jeśli przydomowa oczyszczalnia ścieków ma wydajność nieprzekraczającą 7,5 m³/d, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W takim przypadku wystarczy dokonanie zgłoszenia. Przydomowe oczyszczalnie ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ale zwykłego zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego). Nie oznacza to jednak, że nie trzeba dopełnić żadnych formalności. Chęć montażu przydomowej oczyszczalni należy zgłosić do Starostwa Powiatowego.

Statystyczna rodzina 6 osobowa w Polsce produkuje poniżej 1m3/d ścieków, co w praktyce oznacza, że prawie każda oczyszczalnia przydomowa nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia budowlanego, które składamy do organu administracji architektoniczno- budowlanej (art 29 ust. 1 pkt 5 Prawa Budowlanego).

Pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków jest konieczne tylko jeżeli:

na terenie działki prowadzona jest działalność gospodarcza,
gdy ścieki będą odprowadzane do urządzeń wodnych (np. wyloty urządzeń kanalizacyjnych, za pośrednictwem których ścieki będą kierowane do ziemi, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych ) wymagane jest pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego,
gdy wydajność oczyszczalni przekracza 7,5 m3 na dobę.

Zgłoszenie Wodno-Prawne

Zanim jednak udamy się do Starostwa lub Urzędu Miasta z zamiarem zgłoszenia budowy, jest jeszcze jedna instytucja, w której musimy załatwić formalności - Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie (PGWP). W tym organie należy dokonać zgłoszenia wodno- prawnego, lub pozwolenia wodno- prawnego, w zależności od sposobu odprowadzania ścieków oczyszczonych.

Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie

Gdy po oczyszczeniu z oczyszczalni przydomowej odprowadzamy je do gruntu poprzez takie urządzenia jak drenaż, studnia chłonna, tunele rozsączające, wówczas należy dokonać zgłoszenia wodno- prawnego (zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 13 ustawy Prawo Wodne). Z drugiej strony, występują okoliczności, w których działania związane z odprowadzaniem ścieków po ich oczyszczeniu nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia w ramach przepisów wodnoprawnych. Przykładem takiej sytuacji jest wykorzystanie oczyszczonych ścieków do nawadniania terenów zielonych. Rozprowadzanie wody po oczyszczeniu po powierzchni gruntu w tym kontekście nie jest klasyfikowane jako działalność wymagająca uzyskania statusu urządzenia wodnego zgodnie z obowiązującą ustawą. Posiadanie tej wiedzy umożliwia właścicielom nieruchomości rozszerzenie możliwości wykorzystania wody po procesie oczyszczania, zapewniając jednocześnie pełną zgodność z obowiązującymi przepisami prawnymi.

W przypadku biologicznych oczyszczalni, mamy możliwość odprowadzenia ścieków po oczyszczeniu również bezpośrednio do cieków wodnych np. rzeki, kanału, czy rowu melioracyjnego i w takich przypadkach należy uzyskać pozwolenie wodno- prawne prawnego (zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy Prawo Wodne).

Przydomowe oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5,0 m3 na dobę (ok. 30 osób) służące zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

W przypadku odprowadzania ścieków oczyszczonych do urządzeń wodnych (np. wylotów urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz stawów, zbiorników wodnych, kanałów i rowów) konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego bez względu na ilość odprowadzanych ścieków oraz rodzaj budynku. Należy jednak zauważyć, że urządzeniem wodnym nie jest urządzenie stanowiące integralną część oczyszczalni.

Jak Uzyskać Zgłoszenie Wodnoprawne?

Do uzyskania zgłoszenia wodnoprawnego należy przygotować:

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

Wniosek zgłoszenia wraz z opłatą - do pobrania ze strony www.wody.gov.pl
Opis oczyszczalni ścieków
Przekroje odbiornika ścieków
Wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub warunki zabudowy - do uzyskania w Urzędzie Gminy lub Urzędzie Miasta
Mapę zasadniczą z naniesioną lokalizacją odbiornika ścieków oczyszczonych - do pobrania w Starostwie Powiatowym - Wydział Geodezji

Jak Uzyskać Pozwolenie Wodnoprawne?

Do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego należy przygotować:

Operat wodnoprawny wraz z opisem i wymaganymi rysunkami
Wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub warunki zabudowy - do uzyskania w Urzędzie Gminy lub Urzędzie Miasta
Wypis z rejestru gruntów działki inwestora oraz cieku wodnego - do uzyskania w Starostwie Powiatowym
Mapę zasadniczą - do pobrania w Starostwie Powiatowym - Wydział Geodezji
Wniosek wraz z opłatą - do pobrania ze strony www.wody.gov.pl

Procedura Zgłoszenia Budowy Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Przed przystąpieniem do montażu przydomowej oczyszczalni ścieków należy dopełnić niezbędnych formalności. W tym celu należy przygotować niezbędne dokumenty.

Należy pobrać z wydziału geodezji starostwa mapkę opiniodawczą działki na której planowana jest budowa oczyszczalni.
Na mapce należy nanieść usytuowanie przydomowej oczyszczalni wraz z systemem odprowadzenia oczyszczonych ścieków np. studnia chłonna. Na tym etapie najlepiej, aby skorzystać z pomocy doświadczonego instalatora, który pomoże w doborze miejsca dla poszczególnych elementów oczyszczalni.
Mapkę pokazującą usytuowanie przydomowej oczyszczalni w raz z wnioskiem, aktem własności działki i dokumentację techniczną wybranej oczyszczalni należy złożyć w starostwie powiatowym.
Urząd ma 21 dni, aby zgłosić sprzeciw.

Wymagane Dokumenty do Zgłoszenia Budowy

Mapka sytuacyjno-wysokościowa z naniesioną lokalizacją oczyszczalni
Druk zgłoszenia budowy
Oświadczenie o prawie własności do działki (art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa Budowlanego)
Dokumentacja techniczna oczyszczalni (Opis techniczny oczyszczalni, wraz z deklaracją właściwości użytkowych)
Odpowiednie szkice lub rysunki - w zależności od potrzeb
Badania geotechniczne, jeżeli są wymagane
Pozwolenie wodnoprawne, jeśli dotyczy
Deklaracja właściwości użytkowych lub krajowa deklaracja właściwości użytkowych

Usytuowanie Przydomowej Oczyszczalni Ścieków

Usytuowanie przydomowej oczyszczalni musi być zgodne z zachowaniem obowiązujących odległości. Zarówno oczyszczalnia ścieków jak i system odprowadzenia oczyszczonych ścieków muszą znajdować się minimum 2 m od ciągu pieszego, drogi oraz działki sąsiedniej.

Jeżeli planujemy budowę studni głębinowej zbiornik oczyszczalni musi znajdować się w odległości minimum 15 m, natomiast studnia chłonna lub drenaż rozłączający minimum 30 m (odległości dotyczą oczyszczalni biologicznej). Wymagane odległości należy zachować również od studni głębinowych znajdujących się na sąsiednich działkach.

Rozmieszczenie elementów systemu oczyszczania ścieków reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU Nr 75/02 r., poz. 690). Należy zachować minimalne odległości:

Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?

korpus oczyszczalni 15 m i przewody rozsączające 30 m od studni,
krawędź pokrywy oczyszczalni oraz wywiewki muszą znajdować się minimum 2 m od granicy działki sąsiedniej, chodnika czy też drogi,
Przydomowa oczyszczalnia oraz system odprowadzenia ścieków powinny znajdować w odległościach: 0,8 m od przewodów elektrycznych, 1,0 m od przewodów telekomunikacyjnych, 0,5 - 3,0 m od rurociągu z gazem i 1,5 m od wodociągu,
system odprowadzania oczyszczonych ścieków do gruntu lub wód gruntowych powinien znajdować się minimum 1000 m od kąpielisk i plaż,
3 m od drzew i krzewów (zalecenie),
1,5 m odległości od najwyższego wodonośnego poziomu wód gruntowych.

Co Dalej Po Złożeniu Zgłoszenia?

Jeżeli po 21 dniach od złożenia zgłoszenia budowlanego nie otrzymamy pisma zwrotnego ze sprzeciwem, wówczas możemy rozpoczynać budowę naszej wymarzonej oczyszczalni ścieków - jest to tzw. "milcząca zgoda". W przypadku przydomowych oczyszczalni ścieków Starostwo ma 21 dni na rozpatrzenie wniosku i zgłoszenie ewentualnych poprawek, a Wody Polskie 30 dni. W takiej sytuacji konieczne będzie uzupełnienie lub poprawienie wniosku. Jeśli jednak starostwo lub urząd nie odezwą się w podanym czasie, to oznacza brak sprzeciwu uprawniający do rozpoczęcia robót budowlanych zgodnie z terminem wskazanym we wniosku. Przy pozwoleniu na budowę czas może się wydłużyć nawet do kilku miesięcy.

Aglomeracje Miejskie

W przypadku obszarów aglomeracyjnych, czyli terenu, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni, zabrania się montażu oczyszczalni drenażowych. Prawo reguluje, aby na wyżej wymienionym obszarze powstawały wyłącznie oczyszczalnie biologiczne. Obszary aglomeracji określane są uchwałami odpowiednimi dla organów na danym terenie.

Ścieki, pochodzące z obszarów aglomeracji:

wprowadzane do wód, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, właściwych dla RLM aglomeracji (§4 ust. 9 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego);
mogą być wprowadzane do urządzenia wodnego, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

ich ilość nie przekracza 5,0 m3 na dobę,
nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń właściwych dla RLM aglomeracji, na obszarze której zlokalizowane jest gospodarstwo (określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia),
najwyższy użytkowy poziom wodonośny wód podziemnych znajduje się co najmniej 1,5 m pod dnem tego urządzenia. (§ 13 ust. 8 ww. Rozporządzenia).

Właściciele przydomowych oczyszczalni muszą okresowo pobierać próbki oczyszczonych ścieków. Częstotliwość pobierania jest warunkowana przez wskaźnik RLM.

Tabela 1. Wymagania dotyczące wyboru rodzaju przydomowej oczyszczalni ścieków

Rodzaj przydomowej oczyszczalni ścieków	Wymagania glebowe	Odległość od poziomu wód gruntowych	Wielkość działki
z drenażem rozsączającym	dobrze lub średnio przepuszczalne (piaski, żwiry i lessy).	> 1,5 m (1)	duża (3)
biologiczna	- rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6)	bez znaczenia	mała (4)
hydrobotaniczna	- rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność,- poza granicami działki (6)	bez znaczenia	duża (5)

1 W przypadku, gdy wody gruntowe znajdują się zbyt wysoko, można zastosować kopiec filtracyjny (nasyp), o takiej wysokości, aby zachować minimalną odległość drenów od poziomu wód gruntowych
2 Konieczność zachowania minimalnych odległości na działce, regulowanych przez prawo, determinuje również wielkość działki, na której trzeba rozmieścić elementy systemu oczyszczalni.
3 System wraz z drenażem może zajmować nawet 90 m2, w zależności od ilości odprowadzanych ścieków
4 Oczyszczalnia może zajmować od 8 -10 m2
5 Powierzchnia pod wykop z drenażem oraz podzespoły oczyszczalni zależy od ilości domowników, przy założeniu, że będą to 4 osoby, około 15 m2
6 Wymagania glebowe nie mają wtedy znaczenia, ale wymagane jest Pozwolenie Wodnoprawne

Tabela 2. Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń dla ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków w aglomeracji dla RLM aglomeracji:

L.p.	Nazwa wskaźnika	Jednostka	2000 - 9999	10000-14999	15000-99999	100000<1
1	Pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT5 przy 20 ⁰C), oznaczane z dodatkiem inhibitora nitryfikacjimg	O2/l min. % redukcji	25 albo 70-90	25 albo 70-90	15 albo 90	15albo 90
2	Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZTCr) oznaczane metodą dwuchromianowąmg	O2/l min. % redukcji	125 albo 75	125 albo 75	125 albo 75	125 albo 75
3	Zawiesiny ogólne	mg/l min. % redukcji mg	35 albo 90	35 albo 90	35 albo 90	35 albo 90
4	Azot ogólny (suma azotu Kjeldahla (NNorg + NNH4) azotu azotynowego i azotu azotanowego)mg	N/l min % redukcji	1515 albo 70-80	15 albo 70-80	10 albo 70-80
5	Fosfor ogólny	mg P/l min % redukcji	22 albo 80	2 albo 80	1 albo 80

Źródło: załącznik nr 3 do Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego

tags: #oczyszczalnia #przydomowa #pozwolenie #czy #zgłoszenie