Jakość powietrza w Zabierzowie: Normy i aktualna sytuacja
- Szczegóły
Jakość powietrza to kluczowy element wpływający na zdrowie mieszkańców i stan środowiska naturalnego. W Polsce, podobnie jak w innych krajach, istnieją normy jakości powietrza, które określają dopuszczalne stężenia poszczególnych substancji zanieczyszczających. Warto regularnie sprawdzać stan powietrza, aby podejmować odpowiednie kroki w celu ochrony zdrowia, zwłaszcza w okresach zwiększonego smogu.
Na stronie krakow.pl codziennie zamieszczane są informacje o stanie powietrza w Krakowie. Warto sprawdzać, jakie są stężenia pyłu PM10. Pył PM10 to mieszanina zawieszonych w powietrzu cząstek substancji organicznych i nieorganicznych, które mają średnicę mniejszą niż 10 mikrometrów (µm) i mogą wnikać do układu oddechowego. Długotrwała ekspozycja na działanie substancji znajdujących się w powietrzu zwiększa ryzyko wystąpienia zmian.
Źródła emisji zanieczyszczeń powietrza
Źródła emisji, które w największym stopniu odpowiadają za występowanie przekroczeń dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu wskazane zostały w Programie ochrony powietrza dla województwa małopolskiego, uchwalonym przez Sejmik Województwa Małopolskiego (uchwała z 28 września 2020 r.). Jednocześnie, warto ciągle pamiętać, że na jakość powietrza - tj. na rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń do powietrza, oprócz wielkości emisji z konkretnych źródeł (niska emisja, przemysł, transport) wpływają przede wszystkim warunki meteorologiczne, wielkości tła miejskiego, tzw. emisja wtórna (tzn. unoszenie zanieczyszczeń z dróg czy chodników przez ruch pojazdów) oraz źródła emisji pochodzące z gmin ościennych (emisja napływowa).
Działania na rzecz poprawy jakości powietrza
Wyraźny postęp w zakresie zmniejszania się zanieczyszczeń pyłowych, a zarazem prawie całkowita likwidacja niskiej emisji, jest widoczny dzięki odpowiedzialnemu zarządzaniu i współpracy z mieszkańcami. W roku 2019 tylko jedna stacja wskazywała przekroczenia, a w roku 2020 wszystkie stacje monitoringowe wskazywały wartości normatywne w zakresie stężeń średniorocznych pyłu PM10.
PONE był prowadzony przez Gminę Miejską Kraków w latach 1995-2019. W tym okresie, w ramach udzielonych dotacji, zastąpiono ponad 45 tys. palenisk na paliwa stałe ogrzewaniem proekologicznym, zainstalowano prawie 2 tys. W roku 2020 przyjęto Program likwidacji instalacji grzewczych na paliwo stałe (PLIG). W ramach udzielonych dotacji zastąpiono 22 paleniska na paliwa stałe ogrzewaniem proekologicznym.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
W ramach tego Programu mieszkańcy mają możliwość uzyskania dotacji do zadań z zakresu ochrony środowiska dotyczących lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz wprowadzania bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii. Program pozwala na dofinansowanie instalacji pomp ciepła (gruntowych i powietrznych), kolektorów słonecznych, instalacji fotowoltaicznych w budynkach i lokalach mieszkalnych. W ramach udzielonych dotacji w latach 2020 - 2021 zamontowano 1332 instalacji odnawialnych źródeł energii, a środki wydatkowane wyniosły 19 637 699,62 zł.
W październiku 2019 roku Gmina Miejska Kraków podpisała porozumienie z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie o współpracy przy realizacji Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”, dzięki czemu mieszkańcy Krakowa mogą składać wnioski o dofinansowanie w tym Programie również w siedzibie Wydziału ds. Jakości Powietrza UMK. Dopłaty do rachunków za ogrzewanie przy zmianie systemu grzewczego z opartego na paliwie stałym na proekologiczne. W 2020 r. świadczenie wypłacono 2088 razy na łączną kwotę 3 144 500 zł.
Projekt zintegrowany LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego - Małopolska w zdrowej atmosferze” - koordynowany przez Województwo Małopolskie, którego celem jest przyspieszenie wdrażania działań służących poprawie jakości powietrza zaplanowanych w ramach Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego. Wartość projektu to około 17 mln euro (70 mln zł), z czego dofinansowanie unijne wynosi 42 mln zł. Projekt jest realizowany w okresie od października 2015 r. do końca 2023 r.
Krakowskie Centrum Doradztwa Energetycznego (KCDE) - prowadzenie punktu informacyjno - doradczego w strukturze Wydziału ds. Jakości Powietrza Urzędu Miasta Krakowa.
Bezpłatna komunikacja miejska
Bezpłatna komunikacja jest wprowadzana na jedną dobę, w godzinach 00.00-24.00. Zasady jej wprowadzenia opierają się na codziennej prognozie jakości powietrza, dotyczącej kolejnej doby. Od 2019 r. organem udostępniającym informacje o tle substancji w powietrzu jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska (a nie, jak do tej pory, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska). Zmiana ta wynika z przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. W związku z tym, od 1 stycznia 2019 r. Bezpłatna komunikacja jest wprowadzana na jedną dobę, w godzinach 00.00-24.00.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Kontrola palenisk
Po wejściu w życie zakazu stosowania węgla i drewna w Krakowie rozpoczęły się regularne kontrole palenisk domowych, prowadzone w ramach systemu kontroli uchwały antysmogowej. W okresie od 01.09.2019 do 31.12.2021 przeprowadzono ponad 11 tys. kontroli przestrzegania zakazu. Na tą ilość składają się kontrole prewencyjne, które są prowadzone według założonego planu oraz kontrole interwencyjne, tzn. te przeprowadzone w wyniku zgłoszeń, np. za pośrednictwem telefonu interwencyjnego Straży Miejskiej i aplikacji Powietrze Kraków.
Taki proceder można zgłosić: do straży miejskiej pod numerem alarmowym 986, poprzez formularz „Zgłoś problem / palenisko” na stronie www.krakow.pl, za pomocą miejskich aplikacji mobilnych - Powietrze Kraków i Kraków.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
tags: #jakość #powietrza #Zabierzów #normy
