Jakość Powietrza w Wieliczce: Normy i Aktualne Informacje
- Szczegóły
Jakość powietrza ma kluczowy wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Wiele osób decyduje się na zakup masek antysmogowych, oczyszczaczy powietrza, jonizatorów czy nawilżaczy, a także roślin oczyszczających powietrze. Polska jest w czołówce krajów europejskich w przypadku zanieczyszczenia powietrza.
W wielu miastach Polski, pomimo wprowadzanych systemów monitorowania zanieczyszczeń oraz wprowadzania różnego rodzaju ograniczeń, nadal można zaobserwować wysoki poziom zanieczyszczenia pyłami (PM 2,5, 10) czy dwutlenkiem azotu i innymi. Za zanieczyszczenie odpowiadają przede wszystkim spalanie energetyczne, w przemyśle i gospodarstwach domowych jak również w transporcie.
Normy Jakości Powietrza
Pył zawieszony PM10 to mieszanina substancji organicznych i nieorganicznych, zawiera substancje toksyczne m.in. WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), metale ciężkie i ich związki, a także dioksyny i furany. Są to cząstki o średnicy mniejszej niż 10 μm (mikrometrów), które docierają do górnych dróg oddechowych i płuc oraz są szkodliwe dla oczu.
- Poziom dopuszczalny stężenia średniorocznego: 40 μg/m3
- Poziom dopuszczalny stężenia średniego 24-godzinnego: 50 μg/m3
- Poziom alarmowy stężenia średniego 24-godzinnego: 300 μg/m3
Pył zawieszony PM 2,5 - jest to mieszanina stałych i ciekłych cząstek, zawiera siarkę, metale ciężkie, silnie toksyczne chemiczne związki organiczne np. WWA, alergeny jak zarodki grzybów. Są to cząstki o średnicy mniejszej niż 2,5 μm, które docierają do układu oddechowego m.in. do pęcherzyków płucnych oraz układu krążenia (przenika do krwioobiegu).
- Poziom dopuszczalny stężenia średniorocznego: 20 μg/m3 (rok 2020)
Jakość Powietrza w Wieliczce - Aktualna Sytuacja
Jak wygląda jakość powietrza w Wieliczce? Niestety, nie można tego określić dokładnie, ponieważ stacja pomiarowa znajdująca się w Wieliczce przy ulicy Dembowskiego nie przekazuje wyników pomiaru jakości powietrza w „czasie rzeczywistym”.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Zgodnie z „Programem Państwowego Monitoringu Środowiska województwa małopolskiego na lata 2016-2020” Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie prowadził w 2016 roku w Wieliczce przy ul. Dembowskiego okresowe pomiary stężeń zanieczyszczenia powietrza tj: dwutlenku siarki, pyłu zawieszonego PM10 oraz benzo(a)pirenu w pyle PM10, przez 16 tygodni w ciągu roku, w seriach 2 tygodniowych. Co ciekawe krakowski WIOŚ poinformował, że w 2017 roku, w ogóle nie planuje prowadzenia pomiarów jakości powietrza na terenie Wieliczki.
Jedynym wyjściem jest sprawdzenie jaki jest wynik pomiaru powietrza w stacji pomiarowej położonej najbliżej Wieliczki, czyli tej znajdującej się w Krakowie na ulicy Telimeny. Stacja ta jest automatyczna i podaje aktualne wyniki co godzinę.
Pył zawieszony ma bardzo negatywne oddziaływanie na zdrowie ludzkie. Ze względu na swoje małe rozmiary, z łatwością może przedostawać się do płuc, powodując zatrucie, zapalenia górnych dróg oddechowych, pylicę, nowotwory płuc, choroby alergiczne i astmę. Ze względu na swoje mikroskopijne rozmiary, szczególnie niebezpieczny jest pył PM2,5.
Działania na rzecz poprawy jakości powietrza
W celu wzmocnienia monitoringu i przekazywania mieszkańcom Krakowa dokładniejszych informacji, w ostatnich latach Kraków zakupił 5 dodatkowych stacji monitoringu jakości powietrza. System monitoringu jakości powietrza oparty na stacjach pomiarowych jest niezbędny dla uzyskania informacji o przestrzennym zróżnicowaniu stężeń na całym obszarze miasta oraz o bieżącym stanie jakości powietrza.
Źródła emisji, które w największym stopniu odpowiadają za występowanie przekroczeń dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu wskazane zostały w Programie ochrony powietrza dla województwa małopolskiego, uchwalonym przez Sejmik Województwa Małopolskiego (uchwała z 28 września 2020 r.).
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
PONE był prowadzony przez Gminę Miejską Kraków w latach 1995-2019. W roku 2020 przyjęto Program likwidacji instalacji grzewczych na paliwo stałe (PLIG). W ramach tego Programu mieszkańcy mają możliwość uzyskania dotacji do: docieplenia ścian zewnętrznych, docieplenia dachów, stropodachów, stropów nad nieogrzewaną piwnicą lub podłóg na gruncie, wymiany okien, wymiany drzwi zewnętrznych, wymiany bram garażowych. W ramach udzielonych dotacji w latach 2020 - 2021 zamontowano 1332 instalacji odnawialnych źródeł energii, a środki wydatkowane wyniosły 19 637 699,62 zł.
W październiku 2019 roku Gmina Miejska Kraków podpisała porozumienie z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie o współpracy przy realizacji Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”, dzięki czemu mieszkańcy Krakowa mogą składać wnioski o dofinansowanie w tym Programie również w siedzibie Wydziału ds. Jakości Powietrza UMK.
Projekt zintegrowany LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego - Małopolska w zdrowej atmosferze” - koordynowany przez Województwo Małopolskie, którego celem jest przyspieszenie wdrażania działań służących poprawie jakości powietrza zaplanowanych w ramach Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego. Wartość projektu to około 17 mln euro (70 mln zł), z czego dofinansowanie unijne wynosi 42 mln zł. Projekt jest realizowany w okresie od października 2015 r. do końca 2023 r.
Krakowskie Centrum Doradztwa Energetycznego (KCDE) - prowadzenie punktu informacyjno - doradczego w strukturze Wydziału ds. Jakości Powietrza Urzędu Miasta Krakowa.
Po wejściu w życie zakazu stosowania węgla i drewna w Krakowie rozpoczęły się regularne kontrole palenisk domowych, prowadzone w ramach systemu kontroli uchwały antysmogowej. W okresie od 01.09.2019 do 31.12.2021 przeprowadzono ponad 11 tys. kontroli przestrzegania zakazu.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Od 11 października 2019 roku obowiązują nowe normy informowania i alarmowania o smogu, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 8 października 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, alarm smogowy będzie ogłaszany przy przekroczeniu średniodobowej wartości 150 mikrogramów na m sześc. dla pyłu PM10 (poprzednia wartość 300 mikrogramów na m sześc. dla pyłu PM10), poziom informowania to 100 mikrogramów.
Gdzie Sprawdzać Poziom Zanieczyszczenia?
Jakość powietrza można monitorować za pomocą stron internetowych lub aplikacji mobilnych. W Ongeo.pl można sprawdzić m.in. średnioroczne poziomy zanieczyszczenia powietrza pyłami drobnymi PM 2,5 i PM10, które są zobrazowane w postaci mapy jakości powietrza.
Co Możemy Zrobić?
Dbałość o jakość powietrza to nasza wspólna sprawa. Oddychanie czystym powietrzem jest jedną z najbardziej podstawowych potrzeb człowieka. Osiągnięcie dobrej jakości powietrza wymaga zdecydowanych działań i zaangażowania na szczeblu władz gminnych, ale przede wszystkim aktywnego udziału mieszkańców.
Na początku sezonu grzewczego przypominamy o podstawowych zasadach, które mają istotny wpływ na jakość powietrza:
- Przestrzegajmy norm spalania ustalonych w obowiązującej uchwale Sejmiku Województwa Małopolskiego.
- W piecach węglowych oraz w kominkach domowych nie wolno spalać śmieci.
- Stosujmy paliwo dobrej jakości - kupując opał zrezygnujmy z flotu, miału i mułu węglowego.
- Sposób spalania węgla ma znaczenie. Stosujmy system spalania „ciągłego”, bez wygaszania.
Wspólnie podejmijmy działania na rzecz poprawy jakości powietrza. Czyste powietrze to priorytet do osiągnięcia, do którego należy dążyć każdym dostępnym sposobem.
tags: #jakość #powietrza #Wieliczka #normy
