Jakość Powietrza w Warmińsko-Mazurskim: Normy i Wyzwania
- Szczegóły
Chociaż województwo warmińsko-mazurskie nazywane jest "zielonymi płucami Polski", to niestety również tu występują problemy z zanieczyszczonym powietrzem. Uwagę zwraca zwłaszcza sytuacja jednego z miast. Nowe Miasto Lubawskie znalazło się bowiem kolejny rok z rzędu na liście dziesięciu miejscowości z największą liczbą dni smogowych w 2023 roku.
Polski Alarm Smogowy opublikował nowy ranking obejmujący miejscowości z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w Polsce. Na czołowych pozycjach listy znalazły się: Nowa Ruda (56 dni smogowych), Sucha Beskidzka (44) i Nowy Targ (37). Niestety w kategorii miejscowości z największą liczbą dni smogowych kolejny rok z rzędu pojawiło się także Nowe Miasto Lubawskie z woj. warmińsko-mazurskiego. W 2023 roku odnotowano w nim 28 dni smogowych. Dobra informacja jest taka, że to znacznie mniej niż w 2022 roku. Wówczas zanieczyszczone powietrze mieszkańcy musieli wdychać aż przez 53 dni.
Przyczyny Smogu i Zanieczyszczeń
Główną przyczyną powstawania smogu w Polsce jest tzw. niska emisja, pyły z pozaklasowych kotłów. Z danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) wynika, że na likwidację nadal czeka prawie trzy miliony „kopciuchów”, które nie spełniają żadnych norm ekologicznych (połowa wszystkich kotłów na paliwo stałe). Najgroźniejsze są pyły zawieszone (w tym PM10 i PM2,5) oraz benzo(a)piren.
Czym są PM10 i PM2.5?
- PM10 to mieszanina zawieszonych w powietrzu cząsteczek o średnicy nieprzekraczającej 10 mikrometrów. Jej występowanie związane jest między innymi z procesami spalania stałych i ciekłych paliw.
- PM2,5 to mieszanina zawieszonych w powietrzu cząsteczek o średnicy nieprzekraczającej 2,5 mikrometra. Według Światowej Organizacji Zdrowia jest najbardziej szkodliwym dla człowieka zanieczyszczeniem atmosferycznym. Dociera nie tylko do układu oddechowego, lecz także do układu krwionośnego. Dużo dłużej zostaje w naszym organizmie.
Skutki Zanieczyszczenia Powietrza
Co roku z powodu zanieczyszczeń powietrza umiera prawie 50 tys. Polaków. Zanieczyszczone powietrze ma negatywny wpływ na zdrowie człowieka.
Smog wywołuje:
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
- Problemy z oddychaniem
- Bóle w klatce piersiowej
- Kaszel, katar i zapalenie zatok
- Podrażnienie nosa i oczu
- Infekcje dróg oddechowych, astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, a nawet raka płuc
Długotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem:
- Zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca, nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności oraz zaburzenia rytmu serca.
- Przyspiesza rozwój miażdżycy i starzenie się układu krążenia.
- Pogarsza pamięć i koncentrację, zwiększa poczucie niepokoju, sprzyja stanom depresyjnym.
- Niekorzystnie wpływają na sprawność umysłową i zdolności poznawcze także u osób starszych, mogą prowadzić m.in.
Ekspozycja ciężarnej kobiety na zanieczyszczone powietrze może mieć dla dziecka podobne konsekwencje, jak palenie przez nią 5-10 papierosów dziennie. Znacznie podnosi się ryzyko poronienia, wewnątrzmacicznego obumarcia płodu, przedwczesnego porodu i niskiej wagi urodzeniowej. Dzieci kobiet oddychających smogiem wypadają gorzej w testach na inteligencję, wzrasta też u nich prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń autystycznych.
Działania na Rzecz Poprawy Jakości Powietrza
Narzędziem do walki z zanieczyszczeniem powietrza w Polsce jest obowiązująca prawie od dekady tzw. ustawa antysmogowa. Na poziomie województw, konkretne działania precyzują uchwały sejmików, zw. uchwałami antysmogowymi. Różnią się one w zależności od regionu, ale generalnie wprowadzają całkowity (lub częściowy) zakaz palenia węglem i/lub drewnem oraz zobowiązują mieszkańców do wymiany starych kotłów, pieców i kominków na nowoczesne źródła ciepła.
Uchwały antysmogowe regulują również ogrzewanie pomieszczeń za pomocą kominków na paliwo stałe. Zakaz palenia w kominkach obowiązuje w sezonie grzewczym w dni smogowe, czyli takie, kiedy poziom zanieczyszczenia przekracza normę 50 μg/m3. Dotyczy on tylko tych domów, które mają alternatywne źródło ogrzewania.
W walce ze smogiem i w redukcji emisji dwutlenku węgla istotną rolę odgrywa ciepło systemowe. Według danych GUS, już ponad 52 proc. gospodarstw domowych w Polsce korzysta z ciepła systemowego, a łączna długość sieci wynosi ponad 22 tys. km. Ciepłownictwo systemowe redukuje emisję na małych wysokościach, produkowaną przez lokalne niskosprawne kotły węglowe i piece, ograniczając smog.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Od 1 lipca br. zakaz użytkowania kotłów i pieców, które nie spełniają wymagań klasy 3 pod względem emisji pyłów obowiązuje na terenie województw dolnośląskiego i świętokrzyskiego, 1 września br. zakaz wprowadzi województwo pomorskie, z początkiem następnego roku - województwo łódzkie. Używanie pozaklasowych kotłów będzie więc zakazane już w dwunastu województwach.
Na wymianę starych źródeł ciepła i termomodernizację domów i mieszkań można dostać dofinansowanie. Dzięki uldze termomodernizacyjnej przeznaczone na wymianę kopciucha wydatki można odpisać od podatku - do 53 tys. zł za jeden rok podatkowy. Właściciele domów, którzy po terminie wymiany wynikającym z przepisów uchwały antysmogowej nadal będą wykorzystywać stare bezklasowe i najniższych klas kotły na węgiel, nie spełniające norm emisyjnych, mogą zapłacić nawet do 5 tys. zł grzywny (zgodnie z art. Do kontroli źródeł ciepła są uprawnieni strażnicy miejscy czy gminni.
Inicjatywy Lokalne
Pozytywne efekty walki ze smogiem są widoczne nie tylko w Nowym Mieście Lubawskim. Jak zauważają autorzy rankingu, żadna z miejscowości nie przekroczyła dopuszczalnego średniorocznego poziomu pyłu PM10 i tylko trzy z nich (Nowa Ruda, Sucha Beskidzka oraz Nowy Targ) odnotowały liczbę dni smogowych przekraczającą dopuszczalne 35 dni. Poprawa jakości powietrza to efekt wdrażania przepisów, o które zabiegał Polski Alarm Smogowy, a także zasługa tych obywateli, którzy zlikwidowali swoje kopciuchy.
Pod koniec maja br. w Lidzbarku Warmińskim otwarto Ciepłownię Przyszłości - innowacyjną instalację wykorzystującą wysokosprawne pompy ciepła, panele fotowoltaiczne oraz system magazynów ciepła, w tym największy w Polsce magazyn ciepła w formie zbiornika zagłębionego w gruncie.
Jakość Powietrza w Powiecie Olsztyn
Jakość powietrza w powiecie Olsztyn (województwo warmińsko-mazurskie) dzisiaj będzie dobra, wynika z bieżących prognoz Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego, sporządzanych na podstawie danych ze stacji monitorowania. W przypadku powiatu Olsztyn spodziewany stan powietrza pod względem stężenia pyłu zawieszonego PM10 określany jest jako dobra jakość. Maksymalne stężenie w ciągu najbliższej doby wyniesie około 60 proc. normy.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
IOS prognozuje również zawartość dwutlenku azotu w powietrzu. Pod tym względem oczekiwana jakość powietrza w powiecie powiecie Olsztyn dziś ma być 4,56. To 6 proc. normy. Najnowsza prognoza oznacza, że pod względem stężenia NO2 jakość powietrza poprawia się.
Dane z powiatu Olsztyn:
- Zawartość pyłów zawieszonych PM10: 30,1 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3) średnio na dobę.
- Zawartość dwutlenku azotu NO2: 6,17 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3) średnio na dobę.
Norma średniego stężenia PM10 to poniżej 50 mikrogramów na dobę.
Kiedy Powietrze Ma Dobrą Jakość
O powietrzu dobrej jakości mówimy, gdy stężenia szkodliwych pyłów nie przekraczają:
- W przypadku pyłu PM10 - 50 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m3).
- W przypadku pyłu PM2,5 - 25 µg/m3.
tags: #jakość #powietrza #Warmińsko-Mazurskie #normy
