Jakość Powietrza w Sanoku: Normy i Aktualny Stan
- Szczegóły
Prezentujemy statystyki zanieczyszczenia powietrza w polskich miastach. Są to pomiary pyłów zawieszonych PM2.5 i PM10 przeprowadzone w stacjach pomiarowych na terenie kraju. Poziom zapylenia może się znacznie różnić w różnych miejscach jednego miasta czy wsi - jest to zależne od ukształtowania terenu, zabudowy, pogody i umiejscowienia źródeł zanieczyszczenia powietrza.
Pomiary wykonywane były na terenie zabudowanym na zewnątrz (nie w pomieszczeniach). Jest to średni roczny poziom koncentracji cząstek mniejszych niż 2.5 ug/m3 i 10 ug/m3 zmierzony na terenie wybranych miast w roku 2013. Dopuszczalny poziom średnioroczny dla pyłów PM2.5 to 25 ug/m3, a dla PM10 - 40 ug/m3.
Analizując przedstawione badania należy uwzględnić, że w Polsce poziom zanieczyszczenia zimą jest wielokrotnie wyższy niż latem. Obszary gdzie powietrze jest czyste latem zimą mogą mieć bardzo wysoki poziom zanieczyszczenia. Tyczy się to zwłaszcza dużych aglomeracji i wsi z dużą ilością pieców węglowych.
W na ogół czystym i niezanieczyszczonym Sanoku, gołym okiem widać unoszące się kłęby dymu. W pomiarze smogowym określa się dwie składowe stężenia pyłu: PM2,5, czyli najbardziej szkodliwe zanieczyszczenie, składa się z aerozoli atmosferycznych, których średnica nie jest większa niż 2.5 mikrometra. Drugim czynnikiem określenia zanieczyszczenia jest PM10, czyli szkodliwy pył zawieszony.
Powyżej wskazane pyły zostały zmierzone w większości podkarpackich miast. Przedstawiamy Państwu ilość pyłów PM2,5 oraz PM10 występujących na Podkarpaciu. Zdecydowanie najgorsza sytuacja jest w Krośnie oraz Jaśle. Warto dodać, że dobowa norma stężenia pyłu PM10 wynosi: 50 µg/m3 natomiast norma średniego 24-godz.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
W Sanoczku, Strachocinie i Mrzygłodzie w gminie Sanok zainstalowano sensory kontrolujące jakość powietrza. Czujniki mierzą stężenie pyłów oraz ciśnienie, temperaturę, prędkość wiatru i wilgotność powietrza. Wyniki pomiaru są analizowane i zamieszczane w czasie rzeczywistym na stronie www: airly.org/map/pl/ oraz w aplikacji mobilnej Airly.
- Dzięki platformie Airly mamy dostęp do 24 godzinnej prognozy zanieczyszczeń powietrza, opracowanej z użyciem nowoczesnych metod obliczeniowych, bazujących na algorytmach Machine Learning. Prognoza generowana jest indywidualnie dla każdego punktu (stacji pomiarowej) - informuje Agnieszka Marszałek, kierownik Referatu Ochrony Środowiska Urząd Gminy Sanok.
Systemy monitoringu powietrza Airly działają w 30 krajach i są wykorzystywane przez różnego rodzaju instytucje i podmioty do celów informacyjnych oraz edukacyjnych. Podobne urządzenia zainstalowane są już m.in w Ustrzykach Dolnych i Sanoku.
Warto na bieżąco śledzić poziom smogu w swojej okolicy, aby przygotować się do ochrony przed zanieczyszczeniami.
Aby zweryfikować bieżącą jakość powietrza, korzystamy z otwartych danych dostarczanych przez system Sensor.Community oraz GIOS. Dane pochodzące z czujników znajdujących się w rejonie, dla którego przygotowujemy raport, uśredniamy w przedziale ostatnich 15 minut i publikujemy w przystępnej formie. Dla uproszczenia za górną normę PM2.5 przyjęliśmy 25µg/m³, dla PM10 40µg/m³.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:
Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.
PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.
PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.
Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.
Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu. To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:
- wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
- mikroinstalację fotowoltaiczną,
- wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
- montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
- docieplenie domu,
- instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Co trzeba zrobić, aby otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?
- Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
- Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
- Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
- Podpisz umowę o dofinansowanie
- Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
- Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
- Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.
W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.
Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.
Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.
Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.
Z raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wynika, że w 2016 r. smog spowodował śmierć 19 tys. mieszkańców Polski.
Polskie miasta co roku na działania związane z ochroną środowiska wydają coraz więcej pieniędzy. 12 metropolii przeznacza na ten cel ponad 2,5 mld zł.
Szacuje się, że w Polsce 52% smogu bierze się z tak zwanej niskiej emisji, czyli spalania w domowych kotłach i piecach o złych parametrach emisji.
Jak zaś wykazuje Polski Alarm Smogowy (PAS) w 2024 r. to gminy z województwa mazowieckiego przewodziły w zestawieniu tych najbardziej aktywnych w programie Czyste Powietrze. W pierwszej setce aż 29 gmin jest z tego regionu. Jak tłumaczy PAS: o pozycji w rankingu decyduje wskaźnik, którego wartość wyznacza liczba wniosków złożonych z terenu danej gminy na 1000 budynków jednorodzinnych. Liderem okazał się Lutocin (woj. mazowieckie) z 225 złożonym wnioskami w ubiegłym roku. Wyprzedził Zawidz (woj. mazowieckie, 280 wniosków) oraz Potworów (woj. mazowieckie, 190 wniosków). W pierwszej dziesiątce nie ma za to ani jednego reprezentanta woj. śląskiego, które tradycyjnie ma największy kłopot z jakością powietrza. Najwyżej sklasyfikowana, dopiero na 15. O ile w roku 2022 w pierwszej setce najaktywniejszych polskich samorządów znajdowało się aż 25 gmin z woj. śląskiego, liczba ta spadła do sześciu w 2023 i zaledwie czterech w 2024 roku.
tags: #jakość #powietrza #Sanok #normy
