Jakość Powietrza w Przeźmierowie: Normy, Zagrożenia i Działania

Szczegóły: Opublikowano: 28. March 2026

Jakość powietrza jest kluczowym czynnikiem wpływającym na nasze zdrowie i samopoczucie. Zanieczyszczenia powietrza stanowią poważny problem, szczególnie na obszarach miejskich i przemysłowych. W Polsce, podobnie jak w całej Europie, problem smogu jest nadal aktualny, mimo podejmowanych działań mających na celu poprawę jakości powietrza. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej zagadnieniu jakości powietrza, normom, zagrożeniom związanym ze smogiem oraz działaniom podejmowanym w celu poprawy sytuacji w Polsce i Europie.

Zanieczyszczenia Powietrza: Skąd Się Biorą?

Zanieczyszczenia powietrza pochodzą z różnych źródeł, zarówno naturalnych, jak i antropogenicznych (związanych z działalnością człowieka). Do głównych źródeł zanieczyszczeń należą:

Spalanie paliw kopalnych (węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny) w sektorze energetycznym, przemyśle i gospodarstwach domowych.
Emisje z transportu samochodowego, szczególnie w miastach o dużym natężeniu ruchu.
Procesy przemysłowe, takie jak produkcja cementu, hutnictwo, chemiczna obróbka surowców.
Rolnictwo, w tym emisje amoniaku z nawozów i hodowli zwierząt.

Gaz pobierany z otoczenia nie ma składu idealnego. Ponadto im większe ciśnienie wytworzymy podczas sprężania powietrza, tym większa będzie gęstość zanieczyszczeń. Po drugie niepożądane cząsteczki pochodzą już z samej sprężarki, a dokładnie z oleju, który krąży w urządzeniu.

Główne zanieczyszczenia, które nie tylko obniżają jakość sprężonego powietrza, ale też skracają żywotność całego kompresora, to cząsteczki wody, oleju i ciał stałych. Do powietrza może dostać się ołów, kadm, rtęć, pył, kurz, drobiny piasku, sadza, rdza, azbest, cząstki cementu, farby, aerozole, para wodna, a także bakterie i wirusy.

Smog: Toksyczna Mgła Nad Miastami

Smog to rodzaj toksycznej mgły, która unosi się głównie na obszarach miejskich i przemysłowych, ale nie tylko w okresie jesienno-zimowym. Z sezonem grzewczym związany jest smog klasyczny (zwany czasem kwaśnym lub londyńskim) - występuje w umiarkowanej strefie klimatycznej, gdzie wykorzystuje się do ogrzewania głównie węgiel i drewno. Latem z kolei pojawia się smog fotochemiczny (tzw. utleniający lub typu Los Angeles) - skutek wysokich temperatur powietrza, dużego ruchu samochodowego i braku wiatru. Zanieczyszczenia, zwłaszcza spaliny, wchodzą w reakcję ze światłem słonecznym, prowadząc do powstania m.in. silnych utleniaczy (np. ozonu), formaldehydu, acetaldehydu.

Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza

Jej głównym składnikiem, a zarazem jednym z najgroźniejszych zanieczyszczeń dla człowieka, jest pył zawieszony (PM2,5 i PM10). Oprócz tego w mieszance znajdują się m.in. Powracające bóle głowy, podrażnienia oczu, kaszel, zadyszka - to bowiem tylko najlżejsze objawy zatrucia smogiem. Mogą być preludium do dużo poważniejszych schorzeń. Długotrwała ekspozycja na wysokie stężenie pyłów prowadzi do nadciśnienia i chorób układu oddechowego.

Pyły Zawieszone PM10 i PM2.5

Pył zawieszony to mieszanina bardzo drobnych cząsteczek, których średnica nie przekracza 10 mikrometrów (PM10) lub 2,5 mikrometra (PM2.5). Są to bardzo różnorodne substancje: drobiny popiołu, kurzu, sadzy, pyłki roślin, ale też starte ogumienie czy klocki hamulcowe. Na powierzchni cząsteczek pyłów osadzają się m.in.

Dlaczego pyły są tak niebezpieczne? Ze względu na swoje niewielkie rozmiary, pyły zawieszone mogą wnikać głęboko do układu oddechowego, a nawet przenikać do krwiobiegu. Długotrwałe narażenie na wysokie stężenia pyłów PM10 i PM2.5 zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu oddechowego (astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc), chorób sercowo-naczyniowych (nadciśnienie, zawał serca, udar mózgu), a także nowotworów.

Normy Jakości Powietrza w Polsce i Europie

W Polsce, podobnie jak w innych krajach Unii Europejskiej, obowiązują normy jakości powietrza określone w przepisach prawa krajowego i unijnego. Normy te określają dopuszczalne stężenia poszczególnych zanieczyszczeń w powietrzu, a ich celem jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska. Najważniejsze normy dotyczą stężeń pyłu zawieszonego PM10 i PM2.5, dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2), ozonu (O3) i benzenu (C6H6).

WHO podaje, że w 2019 r. ponad 90%. światowej populacji zamieszkiwało obszary, na których odnotowywane stężenia najgroźniejszego pyłu, czyli PM2,5, przekraczały wyznaczone przez Organizację dopuszczalne poziomy. A pamiętajmy, że 4 lata temu były to normy mniej restrykcyjne niż obecnie.

Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku

Działania na Rzecz Poprawy Jakości Powietrza

W celu poprawy jakości powietrza w Polsce i Europie podejmowane są różnorodne działania, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym. Do najważniejszych z nich należą:

Ograniczenie emisji zanieczyszczeń ze źródeł spalania paliw, poprzez wymianę starych pieców i kotłów na nowoczesne, niskoemisyjne urządzenia.
Promowanie odnawialnych źródeł energii (OZE), takich jak energia słoneczna, wiatrowa, wodna i geotermalna.
Rozwój transportu publicznego i infrastruktury dla rowerzystów i pieszych, w celu ograniczenia ruchu samochodowego w miastach.
Wprowadzanie stref czystego transportu w centrach miast, do których wjazd jest ograniczony dla pojazdów emitujących najwięcej zanieczyszczeń.
Kontrola emisji zanieczyszczeń z zakładów przemysłowych i rolniczych, poprzez stosowanie najlepszych dostępnych technik (BAT).
Edukacja społeczeństwa na temat zagrożeń związanych ze smogiem i sposobów ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza.

Inicjatywy Unijne

UE obrało sobie za długoterminowy cel osiągnięcie takich poziomów jakości powietrza, które nie będą wywierać szkodliwego wpływu na zdrowie człowieka oraz środowisko. Tej ambicji podporządkowano - oprócz wymienionych wyżej dokumentów - także m.in. ostatnią rewizję dyrektyw OZE (marzec 2023 r.). Nowe ustalenia zakładają, że do 2030 r. udział OZE w unijnym miksie energetycznym wyniesie 42,5%.

tzw. zero pollution action plan: 12 maja 2021 r. Komisja Europejska przyjęła plan „W kierunku zerowego zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby” - kluczowy rezultat Europejskiego Zielonego Ładu. Zakłada on m.in. dyrektywę MCP: w sprawie ograniczenia emisji trzech rodzajów zanieczyszczeń powietrza (SO2, NOx, pyłów) dla tzw.

W obliczu konieczności walki ze smogiem mocnym oparciem dla przemysłu i ciepłownictwa jest więc przejście na mniej emisyjny gaz ziemny. Wykorzystanie gazu ziemnego oznacza brak pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5, rtęci i związków chloroorganicznych oraz znikome ilości tlenku siarki i azotu w powietrzu.

Lokalne Pomiary Jakości Powietrza

W celu monitorowania jakości powietrza Gmina Tarnowo Podgórne zakupiła certyfikowane urządzenie do pomiaru pyłu PM-10 i PM-2,5 o nazwie pyłomierz automatyczny APM-2. Pomiar wykonywany przez Urząd nie jest ujęty w krajowy monitoringu jakości powietrza, stanowi on wyłącznie pomiar lokalny służący wyznaczeniu miejscowej oceny stanu powietrza w zakresie pyłów PM-10 i PM-2,5. Prowadzony pomiar wykonywany jest zgodnie z obowiązującymi normami w naszym kraju.

Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica

Pomiar lokalny w Lusówku (28 lutego 2022 r.)
Pomiar lokalny w Wysogotowie (14 lutego 2022 r.)
Pomiar lokalny w Chybach (31 stycznia 2022 r.)
Pomiar lokalny w Przeźmierowie (16 grudnia 2021 r.)
Pomiar lokalny w Sierosławiu (19 listopada 2021 r.)
Pomiar lokalny w Lusowie (2 marca 2021 r.)
Pomiar lokalny w Przeźmierowie (22 stycznia 2021 r.)
Pomiar lokalny w Przeźmierowie (7 grudnia 2020 r.)
Pomiar lokalny w Tarnowie Podgórnym (9 grudnia 2019 r.)
Pomiar lokalny w Przeźmierowie (7 grudnia 2017 r.)

Klasy Czystości Sprężonego Powietrza

Sprężone powietrze ma mnóstwo zastosowań, które różnią się m.in. wymaganą klasą czystości medium. Podział na poziomy czystości został opisany w normie ISO 8573-1:2010, która osobno klasyfikuje:

maksymalne stężenie oleju,
maksymalną ilość zanieczyszczeń stałych,
maksymalny ciśnieniowy punkt rosy.

Określenie klasy czystości sprężonego powietrza ma więc postać trzech cyfr, np. 1-2-4, które odpowiadają kolejno olejowi, cząstkom stałym i wodzie. Symbol 1-2-4 oznacza, że w danej aplikacji zanieczyszczenia olejowe powinny mieścić się w pierwszej klasie, cząstki stałe w drugiej, w ilość wody w czwartej. Im mniejsza cyfra, tym wyższa klasa czystości.

Nie każda aplikacja wymaga sprężonego powietrza o nieskazitelnej czystości, więc stosowanie urządzeń uzdatniających może być tylko niepotrzebnym wydatkiem - zarówno finansowym, jak i energetycznym. Jakość sprężonego powietrza zawsze powinna być dostosowana do konkretnej aplikacji. Niemniej jednak wysoki poziom zanieczyszczenia może przyspieszyć zużycie sprężarki i narzędzi zasilanych sprężonym powietrzem.

Przykładowo w laboratoriach dentystycznych sprężone powietrze powinno mieć klasę 1-1-4, dla transportu pneumatycznego artykułów spożywczych 2-2-1, a w narzędziach do malowania natryskowego już tylko 5-3-4. Są to jednak tylko wartości orientacyjne, a precyzyjne dopasowanie czystości sprężonego powietrza do aplikacji jest możliwe po kontakcie ze specjalistą z zakresu pneumatyki.

Urządzenia do Przygotowania Sprężonego Powietrza

Jak uzyskać jakość sprężonego powietrza, która będzie współgrała z wymaganą klasą czystości? Za pomocą urządzeń do przygotowania sprężonego powietrza, do których należą:

separator cyklonowy - usuwa duże ilości cieczy i pary wodnej z układu pneumatycznego. Pracuje przy tym z małą utratą ciśnienia i wykorzystuje siłę odśrodkową wirującego w jego wnętrzu powietrza;
osuszacze powietrza (osuszacze membranowe, ziębnicze, adsorpcyjne, hybrydowe) - żeby zawartość wody była nie większa niż na poziomie klasy 4, stosujemy osuszacze ziębnicze (chłodnicze), ale dla klas 1 - 3 potrzebujemy osuszaczy adsorpcyjnych, membranowych i hybrydowych;
filtry sprężonego powietrza - oddzielają cząstki ciał stałych, aerozoli, oleju, wody i oparów olejowych od powietrza. Posiadają wkłady filtracyjne, np. węglowe, które pochłaniają smak i zapach sprężonego powietrza. Niektóre filtry mogą np. separować olej i jednocześnie zatrzymywać cząstki stałe;
zbiornik mokry - pełni funkcję separatora wilgoci.

FAQ:

Jaka musi być jakość sprężonego powietrza?Dobieramy odpowiednią klasę czystości do konkretnej aplikacji, np. procesu technologicznego, w którym wykorzystuje się transport pneumatyczny, albo produkcji danego wyrobu za pomocą narzędzi zasilanych pneumatycznie.
Jak określa się klasę czystości sprężonego powietrza?Do poziomu czystości odnosi się norma ISO 8573-1:2010, która określa maksymalny dopuszczalny poziom zanieczyszczeń w postaci cząstek stałych, oleju i wody.
Jak podwyższyć klasę czystości sprężonego powietrza?Do usuwania zanieczyszczeń używa się następujących urządzeń: filtrów sprężonego powietrza, separatorów cyklonowych, osuszaczy i zbiornika mokrego.

Podsumowanie

Jakość powietrza w Przeźmierowie, jak i w całej Polsce, jest tematem wymagającym stałej uwagi i podejmowania konkretnych działań. Poprawa jakości powietrza to proces długotrwały, wymagający zaangażowania zarówno władz, jak i samych mieszkańców. Dbałość o środowisko naturalne i podejmowanie działań na rzecz redukcji emisji zanieczyszczeń to inwestycja w nasze zdrowie i przyszłość.

tags: #jakość #powietrza #przezmierowo #normy