Jakość powietrza w Piwnicznej-Zdroju: Analiza norm i pomiarów
- Szczegóły
Jakość powietrza jest kluczowym czynnikiem wpływającym na zdrowie mieszkańców, szczególnie w miejscowościach uzdrowiskowych, takich jak Piwniczna-Zdrój. W grudniu 2016 roku Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport Spełnianie wymogów określonych dla uzdrowisk. NIK przyjrzała się 11 uzdrowiskom i jej wnioski nie były optymistyczne. Przekroczone normy hałasu, brak precyzyjnych pomiarów jakości powietrza (dane ze stacji często usytuowanych daleko od uzdrowiska). Gminy uzdrowiskowe niewystarczająco dbają o środowisko i są tylko wybiórczo kontrolowane. Postanowiliśmy sprawdzić, jak wygląda sytuacja po dwóch latach od ukazania się raportu. Oczywiście sięgając po narzędzie, z którego korzystamy na co dzień, czyli wniosek o informację publiczną.
Niestety, jadąc do uzdrowiska, nie możemy mieć pewności, że skorzystamy z leczniczych właściwości tego miejsca, bo nie wszystkie ośrodki spełniają wymogi środowiskowe. Wprawdzie kontrolowane gminy wykonywały zadania związanie z zachowaniem funkcji leczniczych uzdrowisk, zaniedbały jednak badania poziomu zanieczyszczenia powietrza, natężenia hałasu i emisji pól elektromagnetycznych. W doniesieniach NIK-u możemy również przeczytać, że nadzór Ministra Zdrowia nad lecznictwem uzdrowiskowym jest nieskuteczny.
W okresie od 12 listopada do 20 grudnia, w ramach akcji „Małopolska bez smogu” realizowanej przez Radio Kraków i Polski Alarm Smogowy we współpracy z Województwem Małopolskim, przenośne pyłomierze monitorowały jakość powietrza w 6 małopolskich gminach: Mogilanach i Czernichowie (od 12 listopada do 24 listopada) w Czarnym Dunajcu i Nowym Targu (od 24 listopada do 7 grudnia) oraz w Krynicy-Zdroju i Piwnicznej -Zdroju (od 7 grudnia do 24 grudnia).
W trakcie ostatniego etapu akcji „Małopolska bez smogu” pyłomierze badały jakość powietrza w gminach: Krynica-Zdrój i Piwniczna-Zdrój. Na 11 dni pomiarów prowadzonych w obu miejscowościach, normę dobową przekroczono dwa razy w miejscowości Piwniczna - Zdrój - 14 i 15 grudnia. W Krynicy-Zdrój w badanym terminie nie przekroczono normy dobowej.
Poniżej przedstawiono wykresy średnio godzinowych i średniodobowych stężeń dla Krynicy-Zdroju i Piwnicznej - Zdroju. Maksymalna wartość stężenia średnio godzinowego dla badanych lokalizacji wyniosła 49 µg/m3 w Krynicy-Zdroju (15 grudnia, średnia z okresu 00:00-01:00) oraz 116 µg/m3 w Piwnicznej - Zdroju (14 grudnia, średnia z okresu 16:00-17:00). Średnia dla całych pomiarów w Krynicy-Zdrój wyniosła: 19 µg/m3, w Piwnicznej -Zdroju: 31 µg/m3. Trzeba zaznaczyć, że w tym okresie (13-14 grudnia br.) w niektórych małopolskich powiatach mieliśmy do czynienia z przekroczeniem poziomu informowania oraz ryzykiem wystąpienia poziomu alarmowego dla pyłu zawieszonego PM10. Było to związane z warunkami pogodowymi utrudniającymi rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń, powstałych w wyniku spalania węgla i drewna w gospodarstwach domowych.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Warto porównać wyniki z różnych etapów akcji "Małopolska bez smogu".
I Etap - Średnia dla całych pomiarów w Mogilanach wyniosła: 27 µg/m3, w Czernichowie: 35 µg/m3, a w Krakowie 35 µg/m3.
II Etap - Średnia dla całych pomiarów w Czarnym Dunajcu wyniosła: 24 µg/m3, w Nowym Targu: 46 µg/m3, a w Krakowie 35 µg/m3.
III Etap - Średnia dla całych pomiarów w Krynicy-Zdrój wyniosła: 19 µg/m3, w Piwnicznej - Zdroju: 31 µg/m3, a w Krakowie 52 µg/m3.
Najwyższe stężenia pyłów notowano zazwyczaj w porach popołudniowych oraz nocnych. Spowodowane jest to użytkowaniem przestarzałych kotłów, pieców i kominków na paliwa stałe (węgiel i drewno). Zdarzały się momenty kiedy stężenia pyłu PM10 w gminach, w których prowadzono pomiary przekraczały 100 µg/m3, a więc granicę powyżej której jakość powietrza uznawana jest za bardzo złą i szkodliwą dla zdrowia mieszkańców.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Przedstawione pomiary reprezentują obszar wokół zamontowanego pyłomierza. Nie są to pomiary reprezentatywne dla całej, czasem dużej miejscowości. Jednak dzięki tym pomiarom dowiedzieliśmy się na jakim poziomie w analizowanym czasie sytuują się zanieczyszczenia powietrza w pobliżu lokalizacji pyłomierzy. A te zazwyczaj znajdują się w centrum miejscowości lub w okolicy budynków użyteczności publicznej.
Kontrole w gminach uzdrowiskowych
Gmina, która ubiega się o nadanie bądź utrzymanie statusu uzdrowiska, musi sporządzić tzw. operat uzdrowiskowy, czyli dokument, który zawiera charakterystykę obszaru potwierdzającą walory lecznicze terenu. Ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym w dosyć szczegółowy sposób określa, co w takim operacie powinno się znaleźć. Poza charakterystyką obszaru powinien on m.in. określać projektowane strefy ochrony uzdrowiskowej, zawierać informacje na temat zagospodarowania przestrzennego obszaru, opis właściwości leczniczych surowców czy klimatu i świadectwa potwierdzające te właściwości. Do operatu należy również załączyć mapy obszaru, który jest bądź ma być uzdrowiskiem.
Operat musi być sporządzany i przedstawiony Ministrowi Zdrowia nie rzadziej niż raz na 10 lat.
Gminy uzdrowiskowe bez monitoringu jakości powietrza (nie braliśmy pod uwagę aplikacji Airly, która nie archiwizuje danych):
- Dąbki
- Horyniec Zdrój
- Iwonicz Zdrój
- Jedlina Zdrój
- Kamień Pomorski
- Krasnobród
- Krynica Zdrój
- Lądek Zdrój
- Nałęczów
- Piwniczna Zdrój
- Solina
- Rabka-Zdrój
- Supraśl
- Szczawnica
- Ustka
- Uście Gorlickie
Niektóre gminy pisały, że zainstalowano u nich w ostatnim czasie czujniki (Gołdap, Kudowa, Połczyn, Solec), ale pomiary zaczęły się po wskazanym przez nas we wniosku okresie. Brześć Kujawski (uzdrowisko Wieniec-Zdrój) zapowiada czujniki w 2019 roku (odpowiedź przyszła w grudniu 2018 roku).
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
tags: #jakość #powietrza #Piwniczna #Zdrój #normy
