Jakość Powietrza w Książenicach i Normy: Walka ze Smogiem na Mazowszu
- Szczegóły
Czy już wkrótce pożegnamy się z paleniem węglem? Urząd marszałkowski przygotowuje zmiany w uchwale antysmogowej dla Mazowsza. Zgodnie z nimi w 2030 roku ma zostać wprowadzony zakaz spalania paliw stałych. Nowe regulacje dotyczą powiatu grodziskiego, wołomińskiego, piaseczyńskiego, legionowskiego, otwockiego, warszawskiego zachodniego, nowodworskiego, pruszkowskiego, mińskiego oraz Warszawy.
Skutki Zanieczyszczonego Powietrza
Choroby układu oddechowego i krążenia, przedwczesne zgony, zwiększona zachorowalność na nowotwory czy nawet na COVID-19 - to jedne ze skutków oddychania zanieczyszczonym powietrzem. Szacuje się, że na Mazowszu z powodu smogu umiera przedwcześnie ok. 6 tys. osób w ciągu roku. Problem pogłębia się w okresie jesienno-zimowym i jest szczególnie dotkliwy na obszarach o większym zagęszczeniu domów i mieszkań. To głównie skutek niskiej emisji, czyli zanieczyszczeń powstających przez palenie w piecach i kominkach.
Nowe Regulacje w Uchwale Antysmogowej
W związku z tym urząd marszałkowski przygotował projekt nowych regulacji w uchwale antysmogowej dla Warszawy i przyległych powiatów. By walczyć o lepsze powietrze, należy wykorzystać wszelkie możliwe narzędzia, w tym także delegację ustawową dającą nam podstawę do wprowadzenia „uchwały antysmogowej” odpowiadającej właśnie na regionalne i lokalne uwarunkowania. Problem w wielu miastach pod Warszawą jest nawet większy niż w stolicy. Występuje tam gęsta zabudowa i wiele domów jednorodzinnych bez dostępu do sieci elektrociepłowniczej.
Zgodnie z propozycją zmian przygotowanych przez urząd marszałkowski, w powiatach podwarszawskich od 1 lipca 2030 eksploatacja pieców na paliwa stałe (np. węgla, drewna, pelletu itp.) będzie zakazana. Będą jednak wyjątki. Jeszcze bardziej restrykcyjne zasady są proponowane dla Warszawy, gdzie zakaz spalania węgla miałby obowiązywać już od lipca 2024, a innych paliw stałych od lipca 2030. Oprócz nowych regulacji projekt uchwały wydłuża o pół roku czas na wymianę bezklasowych kotłów i kominków niespełniających wymogów ekoprojektu.
Uchwała antysmogowa została wprowadzona na Mazowszu przez sejmik województwa już w 2017 roku. W jej zapisach określono m.in., że wszystkie nowe kotły na paliwa stałe od 11 listopada 2017 muszą spełniać wymagania tzw. ekoprojektu - dyrektywy unijnej, która określa normy emisji zanieczyszczeń przez urządzenia grzewcze.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Poparcie Społeczne dla Zmian
Jak wynika z badania przeprowadzonego przez ARC Rynek i Opinia dla urzędu marszałkowskiego, ok. dwie trzecie mieszkańców Warszawy i podwarszawskich powiatów wyraża pełne lub częściowe poparcie dla zakazu. W stolicy za wprowadzeniem nowych regulacji opowiada się 69 proc. ankietowanych, w podregionie warszawskim wschodnim - 65 proc., a w warszawskim zachodnim - 66 proc.
Korzyści z Ograniczenia Niskiej Emisji
Zdecydowane ograniczenie niskiej emisji przełoży się wymiernie na jakość i długość życia mieszkańców. Jak wynika z analiz, które przeprowadziło dla urzędu marszałkowskiego Europejskie Centrum Czystego Powietrza, likwidacja niskiej emisji pozwoli uniknąć niemal 2 tys. zgonów rocznie oraz ponad 1,4 tys. hospitalizacji. W samym warszawskim „obwarzanku” jest szansa na ponad 500 zgonów rocznie mniej. Warunkiem koniecznym jest jednak likwidacja niskiej emisji.
Działania Grodziska Mazowieckiego na Rzecz Czystego Powietrza
Jak wskazuje Michał Klonowski, zastępca burmistrza Grodziska Mazowieckiego, problem smogu na terenie gminy jest szczególnie uciążliwy w okresie jesiennym i zimowym. Aby przeciwdziałać temu zjawisku w 2018 roku zakupiono trzy czujniki, które automatyczne wykonują pomiar stężenia pyłów PM1, PM2.5 i PM10. Ponadto od kilku lat straż miejska w Grodzisku Mazowieckim posiada do użytku służbowego automatyczne laboratorium przenośne, używane z dronem lub montowane do jednego z pojazdów służbowych. Dane uzyskiwane z urządzenia służą do typowania budynków lub obszarów wymagających kontroli przez funkcjonariuszy straży. W 2020 r. - Oprócz działań kontrolnych i monitorujących prowadzimy również działania wspierające mieszkańców takie jak program dotacji do przyłącza gazowego czy program wymiany starych pieców na nowe gazowe bądź elektryczne.
Gmina Grodzisk wspiera mieszkańców w wymianie starych i nieefektywnych źródeł ciepła zasilanych paliwem stałym na nowe ekologiczne zasilane gazem lub prądem elektrycznym - wskazuje Łukasz Kapuściak, naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska w Grodzisku. W przypadku osób, które nie posiadają jeszcze przyłącza gazowego do budynku, gmina od ubiegłego roku wspiera zainteresowanych mieszkańców poprzez udzielanie dotacji do wykonania takiej instalacji.
Wsparcie Finansowe na Ochronę Powietrza
Urząd marszałkowski wspiera ochronę powietrza także narzędziami finansowymi. Mowa tu m.in. o środkach z Regionalnego Programu Operacyjnego, z których mogą korzystać gminy na wymianę urządzeń grzewczych i termomodernizację w budynkach użyteczności publicznej. Na wsparcie samorządów lokalnych samorząd Mazowsza przeznacza także środki z własnego budżetu, m.in. przez Mazowiecki Instrument Wsparcia Ochrony Powietrza i Mikroklimatu. Program dofinansowuje np. inwentaryzację źródeł ciepła, kontrolę jakości powietrza, montaż stacji meteorologicznych czy stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Węgiel Traci na Znaczeniu
Z badań opinii publicznej wynika, że węgiel traci społeczną akceptację jako paliwo grzewcze. Badanie zrealizowano na próbie ogólnopolskiej oraz czterech próbach miejskich, łącznie wśród 2400 osób. Według wyników badania, 41% Polaków wskazuje stare kotły na węgiel i drewno, tzw. „kopciuchy”, jako główną przyczynę zanieczyszczenia powietrza w Polsce. Respondenci z małych miast i wsi jako drugie źródło smogu najczęściej wymieniają spalanie śmieci. Na pytanie o negatywny wpływ ogrzewania domów na jakość powietrza 57% badanych wskazało spalanie węgla, 22% - spalanie drewna, a 18% - pellet.
Mieszkańcy i mieszkanki Polski słusznie łączą poprawę jakości powietrza z likwidacją najbardziej emisyjnych kotłów na węgiel i drewno, doceniając rolę dotychczasowego wsparcia państwa. Z badania wynika również, że 45% respondentów uważa, iż dotacje na wymianę kotłów powinny być dostępne dla wszystkich, niezależnie od dochodów. Respondenci badania wskazują, że węgiel traci znaczenie jako paliwo grzewcze - jedynie 7% uważa, że będzie on głównym źródłem ogrzewania domów w przyszłości. Co piąta osoba nie potrafi jednak określić, czym w przyszłości będą ogrzewane domy.
Problemy z Egzekwowaniem Uchwał Antysmogowych
Polski Alarm Smogowy informuje, że od ponad dwóch tygodni Polska mierzy się z poważnym epizodem smogowym obejmującym niemal cały kraj. Wysokie stężenia odnotowano także m.in. w Gdańsku, Suwałkach, Ełku, Białymstoku i Augustowie. PAS zwraca również uwagę na problemy z egzekwowaniem uchwał antysmogowych, które obowiązują w 14 województwach. Bez sprawnie funkcjonującego programu „Czyste Powietrze” i realnej kontroli przestrzegania uchwał antysmogowych nadal będziemy borykać się z poważnym problemem smogu - podkreśla Piotr Siergiej.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
tags: #jakość #powietrza #książenice #normy
