Wilgotność Powietrza i Klimat w Amazonii: Średnia Roczna i Wpływ na Ekosystem
- Szczegóły
Amazonia to rozległy region położony w północnej części Ameryki Południowej, między Andami a Oceanem Atlantyckim, obejmujący dorzecze Amazonki i wilgotne, wiecznie zielone lasy tropikalne. Niektóre państwa leżące w tym regionie dokładnie określiły granice Amazonii na swym terytorium. W Brazylii powstał obejmujący ją region Amazônia Legal, w Boliwii i Ekwadorze regiony o nazwie Oriente, w Peru - Selva, a w Wenezueli - Amazonas.
Klimat Amazonii
Amazonia leży w strefie klimatu równikowego wybitnie wilgotnego i podrównikowego wilgotnego. Warunki klimatyczne, w tym wysoka temperatura powietrza i wilgotność, zapewniają roślinom całoroczną wegetację. Klimat równikowy charakteryzuje się wysokimi temperaturami, dużą wilgotnością i sporymi opadami przez cały rok. Nie występują tu pory bezdeszczowe, zróżnicowane jest natomiast nasilenie opadów w ciągu roku.
W centralnej części regionu roczna suma opadów wynosi 2000-3000 mm, u podnóża Andów - do 7000 mm, maleje wraz z odległością od równika. Roczna suma opadów w puszczy tropikalnej wynosi ponad 2000 mm. Dla porównania - w Polsce średnia to około 600 mm. Opady wzrastają w czasie zenitalnego górowania Słońca. Średnia roczna temperatura powietrza waha się od 24 do 28°C, a roczna amplituda wynosi 2-4°C. Podobnie niewielkie są wahania dobowe temperatury, które nie przekraczają 4-5°C. Warunki termiczne są więc stabilne.
Klimat lasów równikowych wyróżnia się brakiem następujących po sobie pór roku. Ze względu na dużą wilgotność powietrza i stałą temperaturę utrzymującą się w przedziale 25-28 °C każdy dzień wygląda niemal identycznie. Podobne warunki utrzymują się również w nocy.
Flora i Fauna Amazonii
Duża wilgotność i wysoka temperatura stwarzają dobre warunki do intensywnego wietrzenia chemicznego i biologicznego, w wyniku których powstają m.in. Wilgotny, wiecznie zielony las tropikalny to najbardziej różnorodna pod względem biologicznym formacja roślinna na świecie. Dominującą powierzchniowo formacją roślinną jest wilgotny, wiecznie zielony las tropikalny, nazywany także wilgotnym lasem równikowym, tropikalnym lasem deszczowym lub puszczą tropikalną, a w miejscowych językach - Floresta Amazônica (port.) lub Selva Amazónica (hiszp.). Na Wyżynie Gujańskiej i przedgórzu Andów występują równikowe lasy górskie. Północno‑zachodnią część Amazonii zajmuje campinarana obejmująca widne zarośla i lasy. Na południu regionu występuje duży obszar z roślinnością o cechach przejściowych między lasami a sawannami, a w środkowej, południowej i wschodniej części Amazonii spotkać można naturalne sawanny (cerrados, llanos) leśne i trawiaste. Wybrzeża oceanów porastają natomiast lasy namorzynowe zajmujące przybrzeżne płycizny.
Przeczytaj także: PE a bezpieczeństwo wód mineralnych
Żyje tu od 40 do nawet 75% znanych nauce gatunków roślin i zwierząt, w tym ponad 90 tys. gatunków roślin, 16 tys. gatunków samych drzew, 2,5 mln gatunków owadów, około 2 tys. gatunków ptaków i ssaków. Wiele gatunków jest zapewne jeszcze nierozpoznanych i nieskatalogowanych. Biomasa wilgotnego lasu tropikalnego przekracza 500 t/ha, a lokalnie osiąga nawet 1700 t/ha. Roczny przyrost biomasy jest również ogromny i waha się od 35 do ponad 50 t/ha.
Powodem tak dużej różnorodności biologicznej amazońskich lasów jest fakt, że nie podlegały one nigdy zlodowaceniu, dlatego cykl rozwoju populacji roślinnych i zwierzęcych przebiegał bez większych zakłóceń. Rozwijaniu się formacji roślinnej i wykształceniu wielu nisz ekologicznych sprzyjały korzystne solarne i termiczno‑wilgotnościowe cechy środowiska. Wilgotny i ciepły klimat wpływa na szybki rozkład materii organicznej i możliwość bieżącego przyswajania składników pokarmowych przez rośliny, co stymuluje ich rozwój. Wysoki dopływ promieniowania słonecznego jest źródłem energii, która może być wykorzystana przez różne grupy organizmów.
Wylesianie Amazonii
Z różnym nasileniem dochodzi do niego we wszystkich krajach regionu. Szacuje się, że w ciągu ostatnich 50 lat powierzchnia amazońskich lasów zmniejszyła się o około 17%. Naukowcy przewidują, że do końca XXI wieku nawet 80% amazońskich lasów może ulec trwałemu zniszczeniu, o ile nie zostaną podjęte intensywne działania zapobiegawcze i nie zostaną wdrożone zasady racjonalnego gospodarowania zasobami leśnymi. Mimo pewnego spadku wylesień w latach 2010-2015 ponownie zauważalny jest trend wzrostowy, zwłaszcza na obszarze brazylijskiej części puszczy, gdzie tempo wyrębu wzrosło dwukrotnie w stosunku do przewidywań naukowców.
Podjęcie działań w tym kierunku nie jest jednak łatwe. Karczowanie lasów tropikalnych jest często głównym źródłem dochodu okolicznych mieszkańców, a ponadto napędza krajową gospodarkę. Pomoc niesiona puszczom opiera się zatem głównie na edukacji.
| Kraj | Utrata powierzchni leśnej (ha) |
|---|---|
| Brazylia | [brak danych liczbowych w tekście] |
| Peru | [brak danych liczbowych w tekście] |
| Boliwia | [brak danych liczbowych w tekście] |
| Ekwador | [brak danych liczbowych w tekście] |
| Wenezuela | [brak danych liczbowych w tekście] |
Przeczytaj także: Optymalna wilgotność powietrza
Przeczytaj także: Mierniki wilgotności owsa – przegląd i zastosowanie
tags: #wilgotność #powietrza #w #Amazonii #roczna #średnia
