Wilgotność Pustyni Gobi: Informacje i Wpływ na Klimat
- Szczegóły
Warunki atmosferyczne mają ogromny wpływ na środowisko i codzienne życie. Wilgotność powietrza jest jednym z najważniejszych wskaźników pogodowych i klimatycznych, mającym duże znaczenie dla naszego zdrowia i samopoczucia.
Definicja i Pomiar Wilgotności Powietrza
Wilgotność powietrza oznacza poziom zawartości pary wodnej w powietrzu. Para wodna niemal zawsze jest w nim zawarta, od jej ilości zależą jednak takie zjawiska pogodowe jak chmury, opady deszczu, rosa czy mgła. Zawartość pary wodnej wpływa również na kondycję i komfort ludzi, zwierząt oraz roślin.
Wilgotność powietrza wyrażana jest na kilka sposobów:
- Wilgotność bezwzględna, czyli masa pary wodnej w 1 m³ powietrza (g/m³).
- Maksymalna bezwzględna wilgotność powietrza, czyli maksymalna ilość pary wodnej, którą może stabilnie zawierać powietrze, zależy od temperatury. Im wyższa temperatura, tym wyższa możliwa bezwzględna wilgotność powietrza.
- Wilgotność względna powietrza, czyli poziom nasycenia powietrza parą wodną. Często wyrażana jest ona w procentach: gdy wynosi 0 procent oznacza to, że powietrze jest idealnie suche, zaś gdy wynosi 100 procent oznacza to, że powietrze jest w pełni nasycone parą wodną.
- Temperaturę punktu rosy, czyli temperaturę, w której przy danej wilgotności bezwzględnej para wodna zawarta w powietrzu zacznie się skraplać.
Przyrządy do Pomiaru Wilgotności Powietrza
Do pomiaru wilgotności powietrza używa się:
- Higrometr, który działa poprzez obserwację zmian właściwości określonego materiału absorbującego wilgoć z powietrza. Przy użyciu higrometru wyznacza się wilgotność bezwzględną powietrza. Wyróżnia się różnie mechanizmem działania m.in. higrometry włosowe, kondensacyjne i pojemnościowe.
- Psychrometr, który działa poprzez wykorzystanie zjawiska, że powietrze wilgotne hamuje parowanie, zaś powietrze suche przyspiesza je. Wyposażony jest w dwa identyczne termometry, z których jeden cały czas jest wilgotny, a wilgotność określa się na podstawie różnicy wskazań obu termometrów. Przy użyciu psychrometru wyznacza się wilgotność względną powietrza.
Wpływ Opadów Deszczu na Wilgotność
Kiedy powietrze jest przesycone parą wodną, wówczas mamy do czynienia z opadami deszczu, co skutkuje spadkiem wilgotności w atmosferze. Kiedy z kolei jest niedosyt pary wodnej w atmosferze i jest względnie sucho, woda zaczyna wtedy parować i wilgotność rośnie - proces ten zachodzi średnio od czterech do dziesięciu dni.
Przeczytaj także: Znaczenie wilgotności w edukacji
Ciekawą rzeczą jednak jest to też, że tam gdzie występowały obfite opady, a więc występował duży przyrost wilgotności atmosferycznej, opady są jeszcze większe a zawartość pary wodnej w atmosferze jeszcze większa. W rejonach Ziemi, w których jest bardzo wysoka koncentracja pary wodnej, z reguły występują bardzo obfite deszcze, niekiedy mające charakter silnie nawalny i często prowadzący do katastroficznych powodzi. Zwłaszcza na glebach silnie wylesionych, wyjałowionych i zerodowanych przez człowieka.
Na naszej planecie występują też obszary, które zawierają bardzo niską zawartość pary wodnej oraz mają skrajnie niską ilość dni deszczowych. Są nimi pustynie, półpustynie w strefach zwrotnikowych i umiarkowanych kontynentalnych oraz stepy występujące tylko w kontynentalnym klimacie umiarkowanym. Pomimo wzrostu globalnej temperatury i koncentracji CO2 i tak wilgotność powietrza nie odgrywa tam zasadniczej roli.
A dzieje się tak dlatego, że pomiędzy dniem a nocą występuje najwyższa na Ziemi amplituda, zarówno pod względem temperatury, jak i wilgotności powietrza. Dlatego też w bardzo silnie nasłoneczniony dzień powietrze na pustyni jest prawie w zupełności pozbawione swej wilgotności, przez co jest bardziej nagrzane. Gdyby występowało więcej pary wodnej, to powietrze byłoby bardziej schłodzone.
Na globie ziemskim ekosystemy pustynne występują zarówno w obszarach subtropikalnych np. w Afryce Północnej na Saharze czy na Półwyspie Arabskim na Pustyni Ar-Rub al-Khali, jak i w obszarach klimatu umiarkowanego w Centralnej Azji, np. na Pustyni Gobi w Mongolii. W klimacie zwrotnikowym występują pustynie gorące, a w klimacie umiarkowanym pustynie chłodne.
Para Wodna a Temperatura
Skoro obecność pary wodnej wpływa właśnie na przyrost temperatury w skali planetarnej, ale jednak ma właściwości schładzające? W atmosferze im wyżej wznosi się ona, tym szybciej schładza się, by po minięciu tzw. punktu rosy zamienić się w kropelki wody w chmurach niskich (zarówno na niższych, jak i na wyższych szerokościach geograficznych) lub w kryształki lodu i płatki śniegu w chmurach wysokich (głównie na wyższych szerokościach geograficznych).
Przeczytaj także: Jak założyć piękny trawnik?
Tuż przy gruncie para wodna występuje w skrajnie dużej ilości, jak np. w lasach deszczowych w strefie równikowej, gdzie przekracza nawet 120 % wilgotności. Powietrze atmosferyczne, tuż przy gruncie do wysokości koron najwyższych drzew, jest wówczas wybitnie przesycone nią.
Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja w strefie zwrotnikowej oraz umiarkowanej (w Centralnej Azji). Skrajnie obniżona wilgotność powietrza w przyszłości może przyczynić się do ekstremalnie szybkiego wzrostu globalnej temperatury, która i tak przyrasta głównie dzięki rosnącej koncentracji dwutlenku węgla. Mogą wystąpić też poważne zaburzenia w bardzo silnym zmniejszaniu amplitudy temperatur pomiędzy dniem a nocą oraz temperaturą latem a zimą (tu głównie na pustyniach chłodnych).
Trzeba też pamiętać, że para wodna jest najsilniejszym sprzężeniem zwrotnym w całym systemie klimatycznym. Funkcjonuje tylko dzięki istnieniu dwutlenku węgla. I tylko właśnie dzięki rosnącej koncentracji CO2 wzrasta koncentracja pary wodnej. Ten przyrost jest oczywiście znacznie wolniejszy niż dwutlenku węgla. Należy też pamiętać, że para wodna występuje tam gdzie są oceany i roślinność. Na rosnący efekt cieplarniany dopiero oba gazy mają wpływ.
W obliczeniach naukowych wykazano, że 75% promieniowania podczerwonego absorbowanego w atmosferze jest pochłaniane również przez parę wodną (wraz z chmurami), 20% przez dwutlenek węgla, a 5% przez resztę gazów cieplarnianych takich jak metan, podtlenek azotu, ozon czy freony.
Globalne Ocieplenie a Wilgotność
Globalne ocieplenie ma związek nie tylko z przyrostem temperatury i koncentracji dwutlenku węgla, ale i również ze zwiększeniem się ilości pary wodnej w atmosferze, czyli również z intensywnymi opadami atmosferycznymi. Chociaż dwutlenek węgla i inne gazy cieplarniane, które pompujemy od drugiej połowy XVIII w. non stop do atmosfery, raczej pozostaną w niej przez bardzo długi okres czasu.
Przeczytaj także: Oczyszczacze Powietrza i Piły Spalinowe z Chin: Import
Z roku na rok mamy do czynienia z coraz większą amplitudą częstotliwości opadów i stopnia wilgotności pomiędzy obszarami uważanymi za obfite w deszcze i parę wodną, a obszarami wybitnie suchymi.
Nie wiadomo jak klimat ziemski będzie wyglądać za 25 lat, za 50 lat czy za 100 lat. W każdym razie prawdopodobnie jeszcze w tym wieku ilość pary wodnej zbytnio nie ulegnie zmianie. Scenariusze będą kształtować się w ten sposób, że tam gdzie jest teraz wilgotno, będzie jeszcze wilgotniej, a tam gdzie jest teraz sucho, będzie jeszcze bardziej sucho.
Pustynia Gobi: Klimat i Warunki Atmosferyczne
Pustynia Gobi to jedna z największych pustyń na świecie, rozciągająca się przez Mongolię i Chiny. Pustynia Gobi jest jednym z najsuchszych miejsc na ziemi, z rocznymi opadami deszczu wynoszącymi średnio 194 mm.
Pustynia Gobi, znajdująca się w Azji Środkowej, charakteryzuje się ekstremalnymi warunkami klimatycznymi, zwłaszcza w miesiącach zimowych. Wiatry w Pustyni Gobi mogą być dość silne, co wpływa na odczuwaną temperaturę. W kwietniu średnie temperatury w Pustyni Gobi mogą wynosić od -5°C do 15°C. W kwietniu opady w Pustyni Gobi są zazwyczaj bardzo niskie.
W maju średnie temperatury w Pustyni Gobi wahają się od 10°C do 25°C. W maju opady deszczu są stosunkowo niskie. W tym okresie występują także silne wiatry, które mogą osiągać prędkość do 40 km/h.
W czerwcu średnie temperatury na Pustyni Gobi są dość zróżnicowane. Czerwiec to jeden z miesięcy o niższych opadach w Gobi. Pustynia Gobi w lipcu to czas intensywnego słońca i dużych różnic temperaturowych między dniem a nocą. Sierpień w Pustyni Gobi to czas, gdy można doświadczyć skrajnych warunków pogodowych, z bardzo ciepłymi dniami i chłodnymi nocami.
Wrzesień jest jednym z miesięcy, kiedy opady deszczu są nieco bardziej prawdopodobne, ale są one nadal stosunkowo niskie w porównaniu do innych regionów. Listopad w Gobi charakteryzuje się niskimi opadami, a deszcz jest rzadkością. W grudniu opady w Pustyni Gobi są minimalne. Wiatry w tym okresie mogą być silne, co potęguje uczucie zimna. Grudzień na Pustyni Gobi to czas bardzo zimny, gdzie warto być przygotowanym na ekstremalne warunki atmosferyczne.
Otaczają ją jednak niezmierzone ilości azjatyckiego lądu i to stanowi o jej klimacie - kontynentalnym i skrajnie suchym. Latem temperatury nierzadko przekraczają +40 stopni, zimą zaś często spadają do -40. Duże są również amplitudy dzienne. Na Gobi nocne przymrozki zdarzają się nawet latem a bardzo silne wiatry to w zasadzie norma. Roczna suma opadów to zaledwie 50-200mm. Co ciekawe, przypadają one nie tylko na lato - bywa, że na Gobi pada śnieg.
Ekosystemy Pustynne
Ze względu na swoje położenie, większość pustyni Gobi to stepy, tereny półpustynne i pustynne. Mieszanka krajobrazów. Pustynia Gobi jest głównie suchym obszarem, więc nie ma dużych zbiorników wodnych.
Na gorących pustyniach od czasu do czasu (zwykle raz w roku, ale czasami raz na kilka lat) padają obite, ulewne deszcze. Pustynne doliny szybko wypełniają się rwącą wodą. Na krótko powstają szerokie i kręte rzeki, a płynąca w nich woda zmienia ukształtowanie terenu. W miejscach, w których woda gromadzi się na dłużej, tworzą się oazy.
Obszar mongolskiego plateau, w szczególności na pograniczu pustyni Gobi i Ałtaju Gobijskiego, reprezentujący tzw. krajobraz marginalny, jest wrażliwy na intensyfikację współczesnych zmian klimatycznych. Od lat 50. XX wieku jest odnotowywane znaczne pustynnienie terenów i kurczenie się zasięgów jezior. Szczególnie dotyczą one Doliny Jezior Gobijskich i rejonów na południe od Ałtaju Gobijskiego.
Rozszerzanie się Pustyni Gobi
Pustynia Gobi jest ogromna i… staje się coraz większa. Każdego roku powierzchnia Gobi powiększa się średnio o 3600 km². Wraz z silnymi wiatrami i burzami piaskowymi Gobi uparcie prze na południe zasypując dawne tereny uprawne.
Proces pustynnienia jest zjawiskiem naturalnym i występuje w wielu częściach świata, również w Europie. Niemniej, w rejonach graniczących z dużymi pustyniami przyjmuje on szczególny wymiar i tempo. Utrata terenów uprawnych utrudnia produkcję żywności i prowadzi do jej niedoborów w odległych i prymitywnych społecznościach. To zaś powoduje migrację ludności w kierunku dużych miast, w których nie zawsze mogą znaleźć pracę.
Jak rozwiązać ten problem? Jak powstrzymać ekspansję pustyni Gobi? Sposób jest dość prosty - odtworzyć naturalną roślinność która powstrzymywała przemieszczanie się piasków. Problemem jest skala przedsięwzięcia. Gobi przesuwa się na południe na długości 4500km!
tags: #wilgotność #Pustyni #Gobi #informacje
