Wpływ Wilgotności Powietrza na Funkcjonowanie Aparatów Szparkowych Roślin
- Szczegóły
Większość roślin z naszych zielonych kolekcji pochodzi z tropikalnych lasów deszczowych, dlatego tak ważna w prawidłowej ich uprawie jest odpowiednia wilgotność powietrza.
Aby lepiej zrozumieć temat, na początek przyda się trochę teorii. Wilgotność to ilość pary wodnej w powietrzu. Największy wpływ na wilgotność powietrza ma temperatura - im wyższa temperatura, tym powietrze jest w stanie przyjąć większą ilość wody. Jeśli tej wody nie dostarczymy w inny sposób, to zostanie ona “wyssana” z roślin.
We wpisie będę używać miary zawartości pary wodnej w powietrzu w procentach - jest to tzw. wilgotność względna.
W pomieszczeniach o zbyt niskiej wilgotności powietrza, w wyniku transpiracji rośliny tracą więcej wody. Również temperatura ma znaczenie. W ciepłych pomieszczeniach rośliny pobudzone są do rozwoju, dlatego “wysysana” jest wilgoć z ich liści oraz szybciej odparowuje woda z podłoża.
Optymalna Wilgotność Powietrza dla Roślin
Większość roślin, które uprawiamy w naszych domach, wymaga minimum 40% wilgotności powietrza. Zimą, w pomieszczeniach ogrzewanych centralnym ogrzewaniem, wilgotność powietrza potrafi spaść poniżej 30%. Takie warunki nie nadają się do uprawy innych roślin, niż kaktusy i sukulenty.
Przeczytaj także: Jak radzić sobie z wilgocią w łazience?
Przyjmuje się, że optymalną wilgotnością powietrza, którą powinniśmy utrzymywać w pomieszczeniach z roślinami jest 50-60%. Oczywiście są rośliny, które wymagają nawet 80-90% wilgotności powietrza, np. kalatea okrągłolistna (Calathea orbifolia), kapturnica (Sarracenia) czy cibora zmienna (Cyperus alternifolius).
Jednak utrzymywanie stale tak wysokiej wilgotności powietrza może prowadzić do powstania pleśni, grzybic lub gnicia samej rośliny, dlatego uprawę roślin wymagających bardzo wysokiej wilgotności zaleca się prowadzić w szklarniach, namiotach i terrariach, albo chociaż w “ogrodach butelkowych”.
Funkcja Aparatów Szparkowych a Wilgotność
Gdy aparaty szparkowe w liściach naszych roślin otwierają się w ciągu dnia, aby wchłonąć dwutlenek węgla z powietrza, jednocześnie wydalają wodę z tkanek liści. Proces ten to transpiracja.
Transpiracja
Transpiracja to proces parowania wody z powierzchni liści. Główną drogą ujścia pary wodnej są właśnie aparaty szparkowe. Przy wysokiej wilgotności powietrza transpiracja jest zahamowana. Aparaty szparkowe częściowo się zamykają, ograniczając utratę wody. Proces ten wytwarza również siłę ssącą. Umożliwia transport wody i soli mineralnych z korzeni ku górze rośliny.
Jak Zwiększyć Wilgotność Powietrza?
Sposobów na zwiększenie wilgotności powietrza w pomieszczeniach, w których uprawiamy rośliny, jest wiele. Dlatego zanim kupimy nawilżacz powietrza warto sprawdzić, jaka wilgotność powietrza jest w naszym mieszkaniu. Może inwestycja w nawilżacz nie będzie konieczna? Poziom wilgotności możemy zmierzyć przy pomocy higrometrów, zwanych również wilgotnościomierzami. Koszt takiego urządzenia to ok. 30 zł.
Przeczytaj także: Wilgotność powietrza a zdrowie
Oto kilka metod na zwiększenie wilgotności:
- Zgrupowanie roślin. Rośliny same wyparowują wodę, tworząc w ten sposób wokół siebie namiastkę mikroklimatu. Im więcej roślin postawimy obok siebie, tym powietrze wokół będzie miało wyższą wilgotność. Uwaga! Ustawiamy rośliny jedną obok drugiej. Umieszczenie ich w rzędzie, np. na parapecie, nie zapewni żadnych rezultatów.
- Uprawa roślin w hydroponice. Rośliny uprawiane w hydroponice zaopatrywane są nie tylko w składniki odżywcze (za pomocą nawozów), ale przede wszystkim w wodę zgodnie z wymaganiami. Woda znajdująca się w pojemnikach do hydroponiki podnosi wilgotność powietrza.
- Umieszczenie doniczek z roślinami na warstwie kamyków / keramzytu / piasku z wodą. Uważamy tylko wtedy, gdy woda nie sięga dna doniczki, ponieważ mogłoby to skutkować gniciem korzeni. Woda z takich naczyń paruje i nawilża powietrze wokół roślin znajdujących się na podstawkach.
- Odkryte akwaria. Akwarium w domu czy to z rybkami, czy roślinami, samoistnie podwyższa wilgotności powietrza.
- Ogrody butlowe lub terraria roślinne. Dla bardzo wymagających roślin, które wymagają bardzo wysokiej wilgotności powietrza, rozwiązaniem są zamknięte lub prawie zamknięte pojemniki.
- Uprawa roślin w łazience z oknem. Łazienka to przeważnie najbardziej wilgotne pomieszczenie w naszych domach. Jeśli znajduje się tam okno, warto wykorzystać ją do uprawy roślin.
- Nawilżacz powietrza. Najskuteczniejszy i najbardziej wydajny sposób na podwyższenie wilgotności powietrza w pomieszczeniach, w których uprawiamy rośliny.
Prawie na każdym zielonym forum najczęściej rekomendowanym był nawilżacz XIAOMI Smartmi Evaporative Humidifier. Jest to nawilżacz ewaporacyjny, którego koszt to ok. 500 zł, ale mnie udało się go zakupić na jednym z chińskich serwisów internetowych za ok. 370 zł. Nie trzeba wymieniać filtrów, więc koszt jest jednorazowy i ogranicza się do zakupu samego urządzenia.
Jest łatwy do czyszczenia, a wewnętrzny filtr w postaci talerzy obrotowych można myć w zmywarce (na najniższej możliwej temperaturze). Sprawdza się w pomieszczeniach do ok. 30 m² powierzchni.
Posiada aplikację mobilną, w której jest możliwość podejrzenia m.in. poziomu wilgotności powietrza w pomieszczeniu, temperatury otoczenia i poziomu wody w zbiorniku urządzenia. Dodatkowo ma możliwość zaprogramowania, aby włączał się tylko w określonych godzinach. Przesyła powiadomienia, kiedy trzeba napełnić zbiornik wodą.
Cicha praca nawilżacza.
Przeczytaj także: Miłorząb japoński – poradnik uprawy
Bardzo ważnym aspektem kontroli wilgotności i temperatury pomieszczeń, w których uprawiamy rośliny, jest cyrkulacja powietrza. Aby rośliny wchłaniały odpowiednią ilość wody i transpirowały ją w odpowiednim tempie, konieczne są utrzymywanie właściwego poziomu wilgotności powietrza i temperatury.
Zastałe powietrze w pomieszczeniach może prowadzić do osiedlania się szkodników i powstawania pleśni. Dlatego warto przynajmniej raz, a najlepiej dwa razy dziennie wietrzyć mieszkanie. Oczywiście zimą uważajmy, aby nasze rośliny nie były wystawione na zimne przeciągi!
Gutacja - Naturalny Proces
Zauważyłeś drobne kropelki wody na liściach swoich roślin? To fascynujące zjawisko często budzi niepokój, ale w rzeczywistości jest całkowicie naturalne. Naukowcy nazywają to zjawisko gutacją. Pochodzi od łacińskiego słowa „gutta”, które oznacza kroplę. Gutacja występuje, gdy korzenie pobierają więcej wody niż roślina może wyparować. Nadmiar płynu wydostaje się przez specjalne struktury na brzegach liści.
Kropelki zawierają nie tylko wodę, ale również rozpuszczone składniki mineralne. To znak, że twoja roślina dobrze funkcjonuje w aktualnych warunkach.
Wydzielanie kropelek przez liście to efekt działania specjalnych struktur zwanych hydatodami. Znajdują się one na brzegach i końcach liści. Gutacja to proces biologiczny. Zachodzi głównie w nocy, gdy aparaty szparkowe są zamknięte. Roślina pobiera nadal wodę przez korzenie.
Przyczyny Gutacji
- Nadmierne podlewanie.
- Wysoka wilgotność otoczenia.
- Nadmiar soli mineralnych w glebie.
Podsumowanie
Decydując się na uprawę roślin, z których większość pochodzi z krajów tropikalnych, musimy zwrócić uwagę na wilgotność powietrza. Tyczy się to szczególnie pomieszczeń ogrzewanych centralnym ogrzewaniem. Oczywiście najskuteczniej zadziała nawilżacza powietrza, ale zanim dokonasz zakupu sprawdź higrometrem, czy jest to w ogóle konieczne.
Pamiętaj, że optymalny poziom wilgotności powietrza dla większości gatunków to ok. 50% i taki poziom należy utrzymywać przez cały rok.
Czynniki Wpływające na Intensywność Transpiracji
Wielkość siły ssącej liści zależy od kilku czynników. Najważniejszym z nich jest wilgotność względna atmosfery, czyli aktualne stężenie pary wodnej nad rośliną, wyrażone w procentach.
Istotnym czynnikiem wpływającym na intensywność transpiracji jest zawartość wody w glebie. Niedostatek wody obniża transpirację, gdyż mała zawartość wody w liściach skutkuje zamykaniem się aparatów szparkowych. Z kolei duża zawartość dostępnej dla roślin wody powoduje wzrost intensywności transpiracji.
Czynniki Wewnętrzne
- Wielkość systemu korzeniowego
- Liczba i rozmieszczenie aparatów szparkowych
- Powierzchnia liści
- Przetchlinki
- Kutykula
Czynniki Zewnętrzne
- Temperatura
- Wiatr
- Ilość wody w glebie
- Natężenie światła
- Ciśnienie
- Wilgotność względna powietrza
Tabela: Wpływ Wilgotności na Rośliny
| Wilgotność Względna | Wpływ na Rośliny | Zalecenia |
|---|---|---|
| Poniżej 30% | Zbyt suche powietrze, rośliny wysychają | Zwiększyć wilgotność powietrza |
| 40-60% | Optymalna wilgotność dla większości roślin | Utrzymywać stały poziom |
| 80-90% | Wysoka wilgotność, ryzyko pleśni i grzybic | Zapewnić odpowiednią wentylację |
tags: #gdy #duża #wilgotność #to #aparaty #szparkowe
