Ekologiczny Filtr Powietrza HEPA: Zasada Działania i Zastosowanie
- Szczegóły
Filtry HEPA to jedne z najskuteczniejszych filtrów powietrza dostępnych na rynku. Warto wiedzieć, w jakich warunkach znajdują one zastosowanie.
Czym są filtry HEPA? Definicja
Filtry HEPA (High Efficiency Particulate Air) to wysokoskuteczne filtry powietrza zaprojektowane do wychwytywania co najmniej 99,95% (klasa HEPA 13) lub 99,995% (HEPA 14) cząstek o wielkości 0,3 mikrometra. Oznacza to zdolność zatrzymywania pyłów zawieszonych PM2.5 i PM10, alergenów, roztoczy, zarodników pleśni oraz części bakterii. Skuteczność filtrów HEPA nie jest deklaracją marketingową, lecz parametrem określonym przez normy techniczne i potwierdzanym testami laboratoryjnymi.
To właśnie ta przewidywalność i mierzalność działania sprawiają, że filtry HEPA są wybierane nie tylko przez użytkowników domowych, lecz także przez szpitale, laboratoria i przemysł.
Jak zauważa Magdalena Fik-Matyniak, właścicielka sklepu internetowego z filtrami powietrza, Filters International:
“Zdarzają się klienci prywatni, ale największą wartość w filtrach HEPA widzi sektor B2B. To firmy, laboratoria, placówki medyczne i producenci, dla których czystość powietrza nie jest dodatkiem, tylko warunkiem bezpiecznej i powtarzalnej pracy.”
Przeczytaj także: Wpływ oczyszczaczy na zdrowie i planetę
Gdzie znajdują zastosowanie filtry HEPA?
Filtry HEPA znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie czystość powietrza jest bezwzględnym warunkiem. W miejscach, w których warunki panujące decydują o zdrowiu ludzi. Obecnie filtry HEPA można spotkać wszędzie tam, gdzie czystość jest gwarancją bezpieczeństwa.
Oczyszczacze powietrza
Pierwszym skojarzeniem z filtrem HEPA są domowe oczyszczacze powietrza. I słusznie. To właśnie tutaj filtry HEPA pokazują pełnię swoich możliwości, eliminując:
- pyły PM2.5 i PM10,
- pyłki roślin,
- roztocza,
- sierść zwierząt,
- zarodniki pleśni.
Filtr HEPA to podstawa dobrego oczyszczacza powietrza zarówno na smog, jak i na alergię. Odgrywa on ważną rolę w procesie oczyszczania powietrza, a na jego dokładną skuteczność wpływa kilka czynników. Niemal każdy oczyszczacz powietrza ma filtr HEPA. Filtr HEPA jest bardzo przydatny zarówno w oczyszczaczu powietrza na smog, jak i na alergię. Jego możliwości są bowiem szerokie.
Warto jednak zachować zdrowy sceptycyzm. Sam filtr HEPA nie usuwa zapachów ani lotnych związków organicznych - do tego potrzebny jest filtr węglowy. Oczyszczacz bez HEPA jest jak sito, ale HEPA bez węgla bywa jak parasol bez rączki - działa, lecz nie zawsze wystarczająco.
Odkurzacze
Drugim ważnym obszarem zastosowania są odkurzacze, zwłaszcza te przeznaczone dla alergików. Filtr HEPA zapobiega wydostawaniu się drobnych cząstek z powrotem do pomieszczenia. Bez niego sprzątanie bywa iluzją - kurz znika z podłogi, ale wraca do płuc.
Przeczytaj także: Sędziszów Filtr Powietrza do Astry H - Testy i Opinie
Tu liczy się jednak nie tylko sam filtr, ale szczelność całego urządzenia. Nawet najlepszy HEPA nie pomoże, jeśli obudowa przepuszcza powietrze bokiem. To detal, o którym rzadko mówi reklama, a który decyduje o realnej skuteczności.
Polecamy modele o jak największej wydajności i dużej ilości funkcji dodatkowych. Polecamy roboty sprzątające z filtrem HEPA. Jeśli szukasz efektywnego sposobu na utrzymanie porządku w swoim domu, wybierz odkurzacz z funkcją mopowania. Odkurzacze myjące pozwalają zarówno odkurzyć jak i usunąć zanieczyszczenia z podłogi.
Medycyna i laboratoria
W szpitalach, laboratoriach i farmacji filtry HEPA są standardem, nie dodatkiem. Stosuje się je m.in. w:
- salach operacyjnych,
- izolatkach,
- laboratoriach mikrobiologicznych,
- produkcji leków i szczepionek.
W tych warunkach filtr HEPA nie poprawia komfortu - tutaj zdecydowanie powinniśmy mówić o środku chroniącym życie i zdrowie. Każda cząstka ma znaczenie, a powietrze musi być pod kontrolą.
Wentylacja i HVAC
Coraz częściej filtry HEPA trafiają do systemów wentylacyjnych w biurach, hotelach i nowoczesnych domach. To dobre rozwiązanie, ale niepozbawione wyzwań. HEPA stawia duży opór przepływowi powietrza, dlatego instalacja musi być do tego przystosowana.
Przeczytaj także: Jak wymienić filtr w Vespa LX 50?
W przeciwnym razie kończy się to hałasem, spadkiem wydajności lub wzrostem zużycia energii. HEPA działa doskonale, ale nie wybacza błędów projektowych.
Przemysł i transport
Filtry HEPA stosuje się również w przemyśle elektronicznym (clean roomy), lotnictwie, transporcie publicznym i specjalistycznych pojazdach medycznych. Tam nikt nie zastanawia się, czy filtr jest „potrzebny” - on po prostu musi być.
Budowa i działanie filtra HEPA
Filtr zbudowany jest z wielu warstw włókna polimerowego - polipropylenu, złożonych w kształt harmonijki. Historia technologii HEPA sięga czasów II wojny światowej. Filtr HEPA zbudowany jest z włókna szklanego lub innego tworzywa sztucznego. Co ważne - materiał złożony jest w harmonijkę, która zapewnia optymalną powierzchnię filtracji i niskie opory przepływu powietrza. Całość osadzona jest w plastikowej ramce. Dodatkowo na ramce umieszcza się specjalistyczną gąbkę, która zapewnia szczelność całej konstrukcji.
Technologia HEPA wykorzystuje cztery mechanizmy, które działają na cząsteczki o różnej wielkości. Klasyfikacja filtrów HEPA bazuje na skuteczności zatrzymywania cząsteczek o średnicy 0,3 µm, czyli tych najtrudniejszych do wychwycenia dla tej technologii. W 2010 r. wprowadzono nową klasyfikację filtrów według europejskiej normy EN1822: 2009, zgodnie z którą klasy HEPA H10, HEPA H11 oraz HEPA H12 określane są teraz jako EPA E10, EPA E11 i EPA E12. Pomimo tej zmiany nadal można spotkać się z dawnymi oznaczeniami.
Oprócz grupy E (EPA) i H (HEPA) wyróżnia się grupę U (ULPA, skrót od Ultra Low Penetration Air), nazywaną filtrami absolutnymi. Wykorzystuje się je w miejscach, które z założenia muszą spełniać niezwykle restrykcyjne wymogi w zakresie czystości powietrza.
W domowych oczyszczaczach powietrza najczęściej stosuje się filtry EPA i HEPA, przy czym te drugie są preferowane ze względu na niezwykle wysoką skuteczność. Wśród wysoko skutecznych filtrów wymienić należy filtry z grupy ULPA - czyli tzw. filtry absolutne.
Klasa to nie jedyna różnica między filtrami HEPA obecnymi w oczyszczaczach powietrza. Filtry można też podzielić pod względem budowy. Niektóre filtry w oczyszczaczach mają kształt cylindra, dlatego nazywane są czasem filtrami 360°. W innych urządzeniach znajdziemy płaskie filtry, które można też nazwać kasetowymi. W oczyszczakach, które mają filtr HEPA oraz filtr węglowy te dwa elementy czasami są ze sobą połączone. Tworzą wówczas jeden zintegrowany filtr (najczęściej cylindryczny), którego nie da się rozdzielić bez ryzyka ich uszkodzenia.
Niektórzy określają mianem filtrów True HEPA filtry HEPA H13 i H14. Jednak w rzeczywistości takie oznaczenie nie mówi niczego. Oczyszczacze powietrza Philips mają filtr HEPA Nano Protect, ale to w rzeczywistości zwykły filtr HEPA, mimo marketingowej nazwy. Jednak nie jest to prawda.
Jak dbać o filtr HEPA?
Aby filtr HEPA dobrze spełniał swoją funkcję, musi być zachowany w odpowiednim stanie. Zazwyczaj filtra HEPA nie trzeba, a nawet nie można czyścić. Czyszczenie jest zalecane w przypadku filtra wstępnego. Należy unikać przede wszystkim czyszczenia na mokro. Istnieje spore ryzyko, że woda odkształci włókna, co otworzy przestrzeń dla przepływających zanieczyszczeń. Zarówno skuteczność, jak i żywotność takiego filtra spadnie.
Tego typu filtrów nie można czyścić pod bieżącą wodą, dlatego konieczna jest ich regularna wymiana, przeważnie co 6-12 miesięcy. Producenci zwykle podają przewidywaną żywotność filtra HEPA, ale rzeczywista może okazać się inna. Częstotliwość wymiany filtrów w oczyszczaczu powietrza zależy od kilku czynników, takich jak rodzaj filtra, intensywność użytkowania urządzenia oraz jakość powietrza w pomieszczeniu.
Warto pamiętać, że jeśli oczyszczacz jest używany intensywnie lub w środowisku o wysokim poziomie zanieczyszczeń. Ceny filtrów HEPA do oczyszczaczy są bardzo zróżnicowane.
Dodatkowe filtry w oczyszczaczach powietrza
Filtr wstępny znajduje się bezpośrednio pod pokrywą oczyszczacza powietrza. Zbudowany jest z siatki osadzonej na aluminiowej lub plastikowej ramce. Jest pierwszym filtrem, z którym zassane powietrze ma styczność. Jego zadaniem jest zatrzymywanie większych cząstek, takich jak kurz, sierść zwierząt i włosy, co pomaga chronić główne filtry do oczyszczania powietrza przed zapychaniem się i zbyt szybkim zużyciem. Tego typu filtry wymagają częstego czyszczenia, najlepiej co tydzień. Filtry wstępne można czyścić wielokrotnie i dlatego nie wymagają częstej wymiany.
Filtry węglowe sprawdzą się tam, gdzie nie radzą sobie innego rodzaju filtry, gdyż specjalizują się w usuwaniu lotnych związków organicznych (LZO), zapachów oraz gazów. Podstawą ich działania jest węgiel aktywny, który posiada ogromną powierzchnię adsorpcyjną. Dzięki temu pozwala mu skutecznie wiązać i neutralizować niepożądane substancje. Im więcej jest go w Twoim oczyszczaczu, tym skuteczniej będzie pracował. Wielu producentów oczyszczaczy dopuszcza możliwość mycia pod wodą tego typu filtra, choć nie jest to regułą. Filtry węglowe wymienia się przeważnie co 3-6 miesięcy, chyba że są to filtry zmywalne - te można wymieniać z tą samą częstotliwością co filtry HEPA. Należy jednak pamiętać, że filtry węglowe, które szczególnie intensywnie absorbują zapachy i lotne związki organiczne (LZO), mogą szybciej tracić swoją zdolność do neutralizacji zanieczyszczeń.
Najważniejszym filtrem w oczyszczaczu, który w największym stopniu odpowiada za wychwytywanie zanieczyszczeń powietrza, jest filtr EPA, HEPA lub ULPA.
Jak wybrać odpowiedni oczyszczacz powietrza?
Zastosowanie oczyszczacza powietrza to nie jedyny sposób na poprawę jakości powietrza w swoim otoczeniu. Optymalnym rozwiązaniem do użytku domowego jest wybór oczyszczacza powietrza, który będzie wyposażony w łatwy do utrzymania w czystości filtr wstępny, efektywny filtr węglowy oraz niezwykle skuteczny filtr HEPA. Nie warto inwestować w tanie oczyszczacze z filtrem EPA, gdyż ten prawdopodobnie nie spełni Twoich oczekiwań. Nie można przy tym zapominać, że oczyszczacz powietrza będzie działał sprawnie tylko wówczas, gdy będziesz go regularnie czyścić i wymieniać zgodnie z zaleceniami producenta.
Przy wyborze zwróć uwagę na urządzenia, które posiadają wskaźnik efektywności oczyszczacza Clean Air Delivery Rate (CADR), mierzący ilość oczyszczonego powietrza w ciągu jednej minuty (CFM) podczas pracy urządzenia na maksymalnej prędkości. Im wyższy CADR, tym większa powierzchnia, którą urządzenie może skutecznie oczyścić. Dla skutecznego oczyszczania CADR powinien wynosić co najmniej dwie trzecie powierzchni pomieszczenia w stopach kwadratowych.
tags: #ekologiczny #filtr #powietrza #HEPA #zasada #działania
