Domowa Oczyszczalnia Ścieków na Gruncie Gliniastym: Rodzaje i Wybór
- Szczegóły
Pytanie o to, czy można zamontować oczyszczalnię ścieków na gliniastym gruncie jest uzasadnione. W końcu grunt gliniasty jest dosyć wymagającym rodzajem podłoża. Jednak czy w takim przypadku należy zrezygnować z instalacji oczyszczalni i zdecydować się na szambo? Absolutnie nie!
Rodzaje Oczyszczalni Ścieków na Gruncie Gliniastym
W zależności od warunków, możemy zamontować oczyszczalnię biologiczną lub drenażową. Więc jaka oczyszczalnia przydomowa na glinie będzie najlepszym wyborem? Gliniaste podłoże może być jedynie problematyczne w przypadku systemu rozsączenia, gdy jest go bardzo dużo.
Oczyszczalnia Drenażowa
Oczyszczalnia drenażowa składa się z osadnika gnilnego oraz drenażu rozsączającego. W osadniku odbywa się proces oczyszczania z użyciem bakterii beztlenowych, a w drenażu odbywa się etap tlenowego oczyszczania ścieków, czyli właściwy proces oczyszczania. Ścieki trafiają do drenażu grawitacyjnie.
Oczyszczalnia Biologiczna
Z kolei oczyszczalnia biologiczna na glinie wszystkie procesy przeprowadza w zbiorniku, również właściwe oczyszczanie. Z racji tego, że procesy oczyszczania zachodzą wewnątrz, nie wymaga zamontowania instalacji drenażowej. Ścieki o wysokim stopniu czystości można wykorzystać do podlewania roślin.
Oczyszczalnia z Nasypem
W przypadku podłoża z gliny z wysokim poziomem wody można wybrać oczyszczalnię z nasypem. Z kolei w sytuacji niskiego poziomu wód gruntowych możemy zdecydować się na każdego rodzaju rozsączanie z osadnikiem gnilnym. Jednak wymaga on, by drenaż został posadowiony na wysokiej przepuszczalności gruncie.
Przeczytaj także: Domowa oczyszczalnia i jedzenie
Wskazówki Dotyczące Oczyszczania Ścieków na Glinie
Przygotowaliśmy kilka wskazówek, które pozwolą nam na skuteczne oczyszczenie ścieków na podłożu z gliny.
- W różnego rodzaju oczyszczalniach ścieków stosowane są różne systemy odprowadzenia oczyszczonych ścieków, jak np. studnia chłonna, tunele rozsączające czy gromadzenie w szczelnym zbiorniku i używanie ich gospodarczo.
- W przypadku odprowadzania ścieków do cieków wodnych może okazać się niezbędne uzyskanie pozwolenia wodno-prawnego.
- W przypadku gliny należy wybierać trwałe zbiorniki, np. takie wzmocnione włóknem szklanym.
- Co w przypadku niskiej przepuszczalności (chłonności) gleby na działce? W sytuacji słabo przepuszczalnego gruntu możemy wymienić grunt na poletku rozsączającym na piasek i żwir.
Wybór Oczyszczalni a Warunki Gruntowe
Warunki gruntowe nie mają znaczenia w przypadku oczyszczalni przydomowej. W żaden sposób nie wpływają na sposób i jakość oczyszczania ścieków. Gliniaste podłoże może być jedynie problematyczne w przypadku systemu rozsączenia, gdy jest go bardzo dużo. Wówczas pomoże nam drenaż, jednak jego montaż wymaga odpowiednio chłonnego podłoża.
Oczyszczalnia Drenażowa - Wymagania
Do jej montażu wymagany jest przepuszczalny grunt i odpowiednio głębokie ułożenie rur drenarskich w podłożu na poziomie co najmniej 1,5 metra powyżej zwierciadła wód gruntowych, a równocześnie w warstwie gruntu, gdzie rozwijają się mikroorganizmu niezbędne do prawidłowego działania oczyszczalni, czyli na głębokości od 0,6 do 1,2 metra. Po wstępnym oczyszczeniu w osadniku gnilnym ścieki trafiają do systemu rur drenarskich, a następnie do gruntu.
Poletko Filtracyjne
Wykonując poletko filtracyjne z rurami drenującymi obsypanymi warstwą płukanego żwiru kluczowe jest, aby każda z nich była podłączona do osobnego wyjścia studzienki rozdzielnej i miała długość nie przekraczającą 20 metrów.
W tego typu oczyszczalni drenażowej, po wstępnym oczyszczeniu ścieki trafiają przez studzienkę rozprowadzającą do drenów oraz do filtra. Po przejściu przez złoże, dreny zbierające kierują je do studni zbiorczej, a następnie do zbiornika, z którego można je odzyskać i wykorzystywać do podlewania roślin czy mycia samochodu.
Przeczytaj także: Oczyszczacze powietrza: Lublin i okolice
Słaba Przepuszczalność Gruntu
Tego typu system jest stosowany wówczas, gdy rodzimy grunt jest słabo przepuszczalny lub mamy do czynienia z wysokim poziomem wód gruntowych. W pierwszym wypadku niezbędne jest usunięcie gruntu na głębokości 1,5 metra i zastąpienie go piaskiem lub żwirem, tworzącym naturalny filtr. W drugim buduje się natomiast przepompownię ścieków oraz kopiec filtracyjny, który jest oddzielony od rodzimego podłoża przy pomocy folii.
Oczyszczalnie Biologiczne - Uniwersalne Rozwiązanie
Inna ich nazwa to oczyszczalnia mechaniczno - biologiczna. Do grupy tej zalicza się oczyszczalnie z osadem czynnym oraz biologicznym. Wymagają one mało miejsca (średnio jest to około 8 metrów kwadratowych), a co za tym idzie - znajdą zastosowanie na małych działkach. Do ich wad zaliczyć można natomiast wysoki koszt budowy i późniejszej obsługi.
Zbiornik tego typu oczyszczalni składa się przeważnie z trzech komór. Wstępnie oczyszczone w pierwszej w nich ścieki są podawane do komory napowietrzania i dalej. Pływające mikroorganizmy, które tlenowo rozkładają ścieki na osad i ciecz nasadową pracują wydajnie pod warunkiem, że są dobrze dotlenione i wymieszane ze ściekami (gwarantuje to urządzenie napowietrzające). Niedotlenione kłaczki opadają na dno, a następnie są przepompowywane do osadnika wtórnego w postaci osadu nadmiernego.
W takiej oczyszczalni celowo inicjuje się proces recyrkulacji, co sprawia, że część wracającego osadu powstałego na skutek procesu sedymentacji także zostaje rozłożona.
Oczyszczalnie z Złożami Glebowo-Korzeniowymi
W tym przypadku ścieki oczyszczane są w złożach glebowo - korzeniowych przez bakterie żyjące w korzeniach roślin. Oddzielone folią od macierzystego gruntu złoże składa się z warstw piasku, żwiru oraz urodzajnego gruntu. Oczyszczone ścieki są odprowadzane do stawu, rowu melioracyjnego albo studni chłonnej.
Przeczytaj także: Grzybki odpowietrzające: jak działają?
Tego typu oczyszczalnie są sprawne i pozwalają na wykorzystanie oczyszczonych ścieków.
Przepisy Prawne Dotyczące Oczyszczalni
Przepisy prawa jasno określają, że każdy właściciel nieruchomości ma obowiązek przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej. Gdy jest to niemożliwe lub nieopłacalne, należy zainstalować zbiornik bezodpływowy (szambo) bądź oczyszczalnię ścieków. Przydomowa oczyszczalnia ścieków to rozwiązanie nowoczesne, które pozwala na odprowadzenie ścieków oczyszczonych do gruntu lub wody. Wpływa na znacznie ograniczenie kosztów odbioru ścieków. Przydomowa oczyszczalnia jest proekologiczna i prawie całkowicie bezobsługowa. Koszty obsługi takiego urządzenia są minimalne.
Wymagania Prawne
Takie rozwiązanie ma szereg zalet, jednak wymaga również spełnienia konkretnych wymogów prawnych. Podstawowymi problemami, które towarzyszą planowaniu budowy własnego systemu oczyszczania ścieków są wymagania prawne. Najczęściej pojawia się pytanie, czy konieczne jest pozwolenie na budowę, czy tylko zgłoszenie? Według aktualnych przepisów Prawa Budowlanego na budowę oczyszczalnia ścieków o wydajności do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3 wystarczy jedynie zgłoszenie.
Oprócz pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków do środowiska. W tym przypadku, jeżeli odprowadzamy ścieki z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ilości do 5 m3 pozwolenie nie jest konieczne. Przepisy określają to jako zwykłe korzystanie z wód.
Pozwolenie jest obligatoryjne zawsze wtedy, gdy na terenie działki prowadzona jest działalność gospodarcza. Gdy ścieki będą odprowadzane do urządzeń wodnych (np. wyloty urządzeń kanalizacyjnych, za pośrednictwem których ścieki będą kierowane do ziemi, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych, etc.) wymagane jest pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego.
Aktem prawnym, który reguluje warunki, jakie trzeba spełnić przy wprowadzeniu do wód lub ziemi ścieków oraz wód opadowych i roztopowych jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.
Wymagania Glebowe
Budowa oczyszczalni wiąże się także z uwzględnieniem parametrów wodnogruntowych. Szczegóły wymagań dla różnych rodzajów oczyszczalni zawarto w tabeli.
| Rodzaj oczyszczalni ścieków | Wymagania glebowe | Odległość od poziomu wód gruntowych | Wielkość działki |
|---|---|---|---|
| z drenażem rozsączającym | dobrze lub średnio przepuszczalne (piaski, żwiry i lessy) | > 1,5 m | duża |
| biologiczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność,- poza granicami działki | bez znaczenia | mała |
| hydrobotaniczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność,- poza granicami działki | bez znaczenia | duża |
1 W przypadku, gdy wody gruntowe znajdują się zbyt wysoko, można zastosować kopiec filtracyjny (nasyp), o takiej wysokości, aby zachować minimalną odległość drenów od poziomu wód gruntowych.
2 Konieczność zachowania minimalnych odległości na działce, regulowanych przez prawo, determinuje również wielkość działki, na której trzeba rozmieścić elementy systemu oczyszczalni.
3 System wraz z drenażem może zajmować nawet 90 m2, w zależności od ilości odprowadzanych ścieków.
4 Oczyszczalnia może zajmować od 8 -10 m2.
5 Powierzchnia pod wykop z drenażem oraz podzespoły oczyszczalni zależy od ilości domowników, przy założeniu, że będą to 4 osoby, około 15 m2.
6 Wymagania glebowe nie mają wtedy znaczenia, ale wymagane jest Pozwolenie Wodnoprawne.
Prawo (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.) warunkuje również stopień czystości ścieków, które będą odprowadzane do wód z oczyszczalni. Rozróżnia obszary lokalizacji oczyszczalni poza aglomeracją oraz w aglomeracji. Ścieki, pochodzące z aglomeracji, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, właściwych dla RLM (tabela). W przypadku obszarów poza aglomeracją, wartości zanieczyszczeń ścieków powinny wynosić min 20% dla BZT5 oraz min 50% dla zawartości zawiesin ogólnych.
Warunki Odprowadzania Ścieków
Reasumując, aby odprowadzanie ścieków odbywało się w ramach zwykłego korzystania z wód na własnej działce bez konieczności pozwolenia na budowę i wodnoprawnego, powinny być spełnione warunki:
- zapewnienie dostatecznego oczyszczenia ścieków z zanieczyszczeń,
- ścieki odprowadzane są w ilości do 5 m3,
- wydajności oczyszczalni do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3,
- wody gruntowe są oddzielone minimum 1,5 m warstwą gruntu od miejsca wprowadzenia ścieków.
Lokalizacja Oczyszczalni
Lokalizacja prywatnej oczyszczalni ścieków jest ściśle określona w przepisach prawa. Aktem, który zawiera takie wytyczne jest m. in. Prawo Wodne. Opisano w nim dopuszczalne odległości oczyszczalni od wybranych miejsc.
| Wyszczególnione obszary | Element przydomowej oczyszczalni ścieków | Minimalne odległości [m] | ||
|---|---|---|---|---|
| Dla zbiornika do 10 m3 | Dla zbiornika od 10 do 50 m3 | Dla zbiornika od 50 m3 | ||
| Studnia wody pitnej | Korpus zbiornika na nieczystości ciekłe | 15 | ||
| Instalacji rozsączania wody w gruncie | 30 | |||
| Budynek jednorodzinny, rekreacyjny lub o zabudowie zagrodowej* | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 5 | 30x** | |
| Pozostałe budynki | 15 | 30x** | ||
| Granica sąsiedniej działki***, droga, ciąg pieszydla budynków jednorodzinnych, rekreacyjnych lub o zabudowie zagrodowej | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 27,5 (od granicy działki)10 (od drogi) | x** | |
| Dla pozostałych budynków | 7,57,5 (od granicy działki)10 (od drogi) | X** | ||
| Kąpieliska, plaże publiczne*** | Przydomowa oczyszczania ścieków | 1000 | ||
| Przewody telekomunikacyjne | Elementy przydomowej oczyszczalni ścieków np. szambo ekologiczne, system rozsączania oczyszczone ścieków w gruncie | 1,0 | ||
| Przewody elektryczne | 0,5 - 3,0 | |||
| Wodociąg | 0,8 | |||
| Przyłącze gazowe | 1,5 | |||
| Roślinność (drzewa i inne) | Przydomowa oczyszczania ścieków | Zalecenie min. 3 |
*Wyjątkiem jest, gdy przepływowy szczelny zbiornik podziemny oczyszczalni jest podłączony do instalacji wentylacyjnej powyżej 0,6 m nad górną krawędzią okien i drzwi. W takiej sytuacji zbiornik może być posadowiony w dowolnej odległości od budynków.
**Odległości ustalane indywidualnie zgodnie z ekspertyzą techniczną, przyjętą przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
***Dopuszcza się usytuowanie zbiorników bezodpływowych w odległości mniejszej niż 2 m od granicy działki, jeżeli na działce sąsiedniej znajdują się podobne urządzenia, ale pod warunkiem zachowania pozostałych odległości.
****Przepisy prawa zabraniają także, aby ścieki były kierowane do jezior oraz ich dopływów, jeżeli czas dopływu ścieków jest krótszy niż 24 godziny. Zabrania się doprowadzanie ścieków bezpośrednio do wód stojących lub podziemnych.
Dodatkowe Zalecenia
Zalecenia dotyczące lokalizacji zbiornika w odpowiedniej odległości od roślinności wynikają z podejścia zdroworozsądkowego. System korzeniowy mógłby uszkodzić w dalszej perspektywie elementy oczyszczalni. Oprócz tego korzenie utrudniają prace związane z posadowieniem i konserwacją instalacji. Niekorzystne jest umieszczanie zbiornika w zagłębieniach terenu, z uwagi na możliwość zalewania przez wody opadowe. W rezultacie może to powodować wypływanie ścieków. Ponadto niepotrzebnie obciąża to instalację. Takie umieszczenie oczyszczalni może skutecznie obniżyć jej efektywność.
Warto również zwrócić uwagę na korzystne umiejscowienie instalacji względem drogi dojazdowej. Dzięki temu wszelkie prace konserwatorskie oraz wizyty ekipy asenizacyjnej będą znacznie ułatwione. Należy pamiętać o możliwości wydobywaniu się nieprzyjemnych zapachów z wnętrza zbiornika. Prawidłowo działająca instalacja nie powinna generować ich w dużych ilościach. Jednakże zaleca się, aby uwzględnić ten aspekt przy planowaniu budowy.
Planując budowę oczyszczalni warto zwrócić uwagę na obszar strefy przymarzania. Jeżeli przyłącze powstanie w tej strefie, zaleca się zastosowanie średnicy DN160 rury kanalizacyjnych oraz możliwe ograniczenia długości rur. Pozwoli to zminimalizować ryzyko powstawania zatorów w rurach pod wpływem niskiej temperatury. W przypadku gdy przyłącze musi być dłuższe, należy zastosować większy spadek rury lub wykorzystać ocieplenie. Podobnie można rozpatrywać warunki posadowienia zbiornika bezodpływowego. Jeżeli planowane jest płytkie jego posadowienie, zaleca się aby konstrukcja była dwupłaszczowa. Zdecydowanie ograniczy to przymarzanie zawartości, dzięki izolacji powietrznej pomiędzy ściankami.
tags: #domowa #oczyszczalnia #ścieków #grunt #rodzaje
