Czy filtr HEPA jest niezbędny do oczyszczacza powietrza?
- Szczegóły
Oczyszczanie powietrza, zwłaszcza w Polsce, gdzie problem niskiej emisji jest poważny, to konieczność. Stanowi podstawowy sposób dbania o zdrowie domowników czy pracowników i warto realizować je przez cały rok. Poza sezonem smogowym w naszych domach i miejscach pracy również nie brakuje zanieczyszczeń - wirusów, alergenów, lotnych związków organicznych etc. Zanim jednak kupisz urządzenie do usuwania ich, przekonaj się, jakie filtry do oczyszczaczy powietrza są najskuteczniejsze.
Oczyszczacze powietrza służą usuwaniu najgroźniejszych zanieczyszczeń. Choć w Polsce najczęściej kojarzone są z walką ze smogiem, stanowią urządzenia całoroczne, które pomagają np. w ostrych stanach alergicznych czy astmie. Aby jednak ich efektywność była utrzymana na zadowalającym użytkowników poziomie, niezbędny jest prawidłowy wybór urządzenia.
Co to jest filtr HEPA?
Filtr HEPA (ang. High Efficiency Particulate Air) to wysokoskuteczny filtr cząsteczkowy powietrza. Początkowo wytwarzany ze szkła spiekanego, dzisiaj tworzony z polipropylenu. Cienkie arkusze z mikroskopijnych włókien są składane w formę harmonijki i ułożone w ramie. Są przygotowane zgodnie z normą PN-EN 1822-1:2009. Zostały w niej dokładnie określone metody badania, testowania i klasyfikacji filtrów do oczyszczaczy powietrza.
Ciekawe jest pochodzenie filtrów HEPA. Zostały bowiem zaprojektowane z myślą o oczyszczaniu powietrza w elektrowniach atomowych. Ważne było przygotowanie wysokiej jakości rozwiązań - nieskuteczne usuwanie zanieczyszczeń mogło bowiem przyczynić się do katastrofy. W takich przestrzeniach niezwykle ważna jest sterylność. Choć poszczególne klasy filtrów HEPA nie różnią się od siebie znacząco, w takiej sytuacji jest to naprawdę istotne.
Jak działa filtr HEPA?
HEPA filtry charakteryzują się prostą zasadą działania. Ich włókna tworzą zwartą siatkę, która posiada mikroskopijne pory. Są one na tyle niewielkie, że zatrzymują niemal wszystkie możliwe zanieczyszczenia (w tym zarodniki, bakterie i wirusy), ale jednocześnie pozwalają na swobodny przepływ powietrza. Filtracja w filtrach HEPA odbywa się poprzez 4 rodzaje mechanizmów:
Przeczytaj także: Porównanie oczyszczaczy powietrza antyalergicznych
- Przesiewanie (zderzenie): Duże zanieczyszczenia nie mogą przejść przez filtr, więc się na nim zatrzymują. Prowadzi to jednak do zatkania filtra i w efekcie - zmniejszenia skuteczności oczyszczacza.
- Dyfuzja: Zjawisko dotyczące głównie mikropyłów PM10, które cechuje niska masa i niewielki rozmiar.
- Inercja (bezwładne osadzanie): Zanieczyszczenia o masie większej niż powietrze, które poruszają się po jednym torze i uderzają we włókna filtra.
- Przechwycenie: W tym procesie wykorzystywane są różnice w ładunku elektrycznym. Niektóre zanieczyszczenia cechuje bowiem jednocześnie zbyt mała wielkość dla ich zatrzymania na filtrze i za duży rozmiar dla dyfuzji.
Dzięki swojej budowie są w stanie zatrzymać cząsteczki o wielkości 0,003 mikrometra (dawniej: mikrona). Nie mamy najmniejszych wątpliwości, że urządzenie poradzi sobie z cząstkami składowymi, czyli pyłami PM2.5 i PM10. Potwierdza to bowiem nauka i udowodniono to już w badaniach. Chcemy natomiast podkreślić, że oczyszczacz powietrza powinien być stosowany cały rok. Filtry HEPA umożliwiają bowiem wychwycenie także najczęściej pojawiających się alergenów.
Co usuwają (zatrzymują) filtry HEPA?
- bakterie
- wirusy
- grzyby i pleśń
- pierwotniaki
- kurz i pyłki roślin
- roztocza
- drobną sierść
- pyłki zawieszone, czyli składniki smogu, np. PM2.5, PM10, PM1
Zastosowanie filtrów HEPA
Filtry EPA i HEPA znajdują swoje zastosowanie przede wszystkim w oczyszczaczach powietrza. Ich najważniejszym zadaniem jest usuwanie najbardziej szkodliwych cząsteczek smogu. To właśnie one przenikają do płuc i stamtąd do układu krwionośnego. Dzięki wysokoskutecznym filtrom jesteśmy chronieni również przed wirusami czy bakteriami. To jednak nie jedyne zastosowanie filtrów HEPA:
- W klimatyzatorach: Dzięki nim powietrze wydobywające się do pomieszczenia jest pozbawione powstających niekiedy w jednostce bakterii.
- W nowoczesnych odkurzaczach: Podczas porządków kurz i mniejsze zanieczyszczenia nie przedostają się do wnętrza.
- Oczyszczacze powietrza: Głównym zadaniem oczyszczaczy jest redukcja zanieczyszczeń znajdujących się w powietrzu. Zastosowanie filtrów HEPA w oczyszczaczu powietrza pozwala niemal całkowicie usunąć z powietrza w naszych mieszkaniach szkodliwe zanieczyszczenia.
Klasyfikacja filtrów HEPA
Każdy filtr HEPA opisuje jeden z ośmiu podstawowych klas skuteczności w usuwaniu zanieczyszczenia, które różnią się od siebie wydajnością filtrowania cząstek o średnicy 0,3 µm. Każda klasa filtra opiera się o wyznaczenia normy N1822-1: 2009. Klasyfikacja filtrów HEPA wygląda następująco:
- EPA E10: Skuteczność filtrowania zanieczyszczeń na poziomie 85%.
- EPA E11: Skuteczność oczyszczaczy sięga już 95%.
- EPA E12: Skuteczność usuwania zanieczyszczeń na poziomie 99,5%.
- HEPA H13: Skuteczność w oczyszczaniu powietrza wynosi już 99,95%.
- HEPA H14: Filtrowanie na poziomie 99,995%.
- ULPA U15 / ULPA U16 / ULPA U17: Najwyższy poziom filtrowania na poziomie kolejno: 99,9995%, 99,99995% oraz 99,999995%.
Jeśli więc filtr ULPA jest przesadą, to jakiej klasy rozwiązania powinny znaleźć się w oczyszczaczu powietrza? Sugerujemy wybieranie oczyszczaczy powietrza z filtrem EPA 12 (nazywanym też HEPA E12) lub HEPA 13. Różnica w ich skuteczności nie jest przesadnie duża, dlatego z nich najczęściej korzystają producenci. Sporadycznie jest to klasa H14. Różnią się one jednak również wcześniej wspomnianym oporem powietrza. Uznaje się, że najkorzystniejszą relację ceny do skuteczności oraz oporów przepływu wykazuje filtr HEPA E12, który przepuści go trochę więcej. Ostatecznie na CADR wpłynie jednak także moc silnika, nie da się więc jednoznacznie wskazać lepszego rozwiązania.
Jak dbać o filtr HEPA?
Wszystkie filtry do oczyszczaczy mają określoną żywotność. Większość producentów wskazuje ją w karcie produktu lub dołączonej do urządzenia instrukcji. Należy jednak mieć na uwadze, że załączone wskazania są szacowane wyłącznie na podstawie czasu eksploatacji, a nie ilości zanieczyszczeń. A wiemy, że jakość powietrza w Polsce pozostawia wiele do życzenia. Wszystko to sprawia, że żywotność filtra do oczyszczacza może być znacznie krótsza.
Przeczytaj także: Nawilżacze powietrza: który filtr jest lepszy?
Co możesz zrobić, by mimo wszystko wydłużyć żywotność filtrów do oczyszczacza?
- Podstawą jest prawidłowa konserwacja filtrów. Filtr wstępny należy czyścić co ok. 2-4 tygodnie. zależnie od stopnia zakurzenia. Jeśli jest siatką zamontowaną bezpośrednio na filtrze hybrydowym, bezpiecznie będzie go odkurzyć. Plastikową ramkę możesz przetrzeć wilgotną szmatką. Tekstylną obudowę, występującą np.
- Filtry węglowy i HEPA nie podlegają specjalnemu czyszczeniu. Można je regularnie odkurzać, szczególnie filtr HEPA.
- Filtr nawilżający warto czyścić z kamienia. Można używać do tego wody z kwaskiem cytrynowym lub odkamieniaczy spożywczych.
Większość nowoczesnych oczyszczaczy powietrza posiada wspomniany już wskaźnik zużycia filtra, który informuje o konieczności wymiany. Niektóre podpowiadają także czas czyszczenia. Warto jednak zdawać sobie sprawę, że nie wszystkie działają tak samo. Część urządzeń opiera się na czasie, który upłynął od zamontowania komponentu. Bardziej zaawansowane mierzą żywotność, biorąc pod uwagę m.in. czas użytkowania, jakość powietrza czy przepływu powietrza.
Jak często wymieniać filtr HEPA?
Producenci sugerują różne terminy okresowych wymian tego typu filtrów. Wszystko zależy od przeznaczenia i warunków pracy danego urządzenia. Okres ten może wahać się od kilku miesięcy do nawet 10 lat. Warto w tym punkcie dodać, że niektóre urządzenia wyposażone są w specjalny licznik godzin pracy i automatycznie informują o konieczności wymiany filtra na nowy. Ułatwieniem mogą być natomiast filtry zmywalne, które można oczyścić samodzielnie z wykorzystaniem ciepłej wody. Ważne jest jednak, aby dodatkowo nie szczotkować powierzchni filtra i nie zakładać go nadal wilgotnego do oczyszczaczy i innych urządzeń (filtr trzeba odstawić najpierw do całkowitego wysuszenia).
Jak myć filtr HEPA w oczyszczaczach powietrza?
Przede wszystkim rzeczą pewną jest, że każdy filtr HEPA - również ten omawiany w artykule - z biegiem czasu się zapycha. Wszystko zależy od warunków, w których jest użytkowany. W odkurzaczach domowych znajdziemy zarówno zmywalny filtr HEPA, jak i ten jednorazowy, który należy regularnie wymieniać na nowy. Żywotność filtra, która wpływa również na oczyszczacz powietrza i jego pracę, zależy od jego rodzaju, dlatego warto jeszcze przed zakupem danego urządzenia upewnić się, z jakim rodzajem filtrów powietrza mamy do czynienia.
Jak czyścić filtry typu HEPA?
Przede wszystkim tak jak wspomnieliśmy wcześniej, nie należy używać jakichkolwiek szczotek. Mogą one naruszyć strukturę filtra (nawet jeżeli tego nie zauważymy) co pogorszy późniejszą skuteczność oczyszczania powietrza, a w związku z tym jakość powietrza spadnie. Z racji niewielkich cen tego rodzaju filtrów, najlepiej będzie od razu wymienić go na nowy (polecamy wyposażyć się w komplet zapasowych filtrów już w momencie zakupu danego urządzenia).
Nieco inną “bajką” są filtry zmywalne, które są zdecydowanie lepszym wyborem. Regularna konserwacja pozwala utrzymać ich efektywność na najwyższym poziomie. Jak myć filtr HEPA? Przede wszystkim sprawdź po jego wyjęciu, czy faktycznie wymaga on czyszczenia. Wystarczy porównać obie strony filtra pod kątem widocznych zanieczyszczeń. Następnie powierzchnię filtra możesz delikatnie oczyścić szmatką i przemyć pod bieżącą wodą (uważaj, aby przypadkowo go не uszkodzić). Wyższą skuteczność w myciu osiągniesz, gdy podstawisz filtr powietrza pod większe ciśnienie wody (wszystko jednak wykonuj z umiarem!). Na koniec odstaw filtr HEPA do pełnego i naturalnego wyschnięcia. Przed jego ponownym włożeniem do urządzenia, takiego jak oczyszczacz czy odkurzacz, upewnij się, że jest on całkowicie suchy - w przeciwnym wypadku jego skuteczność filtracji bądź żywotność mogą znacznie spaść!
Przeczytaj także: Opinie o nawilżaczach powietrza HEPA
tags: #czy #m #jest #filtr #HEPA #do
