Oczyszczalnia Ścieków "Czajka" - Historia, Modernizacja i Problemy
- Szczegóły
Oczyszczalnia Ścieków „Czajka” to największa oczyszczalnia ścieków w Polsce, zlokalizowana na warszawskiej Białołęce przy ul. Czajki. Jest ona częścią Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK) w m.st. Warszawa.
Historia i Rozwój Oczyszczalni "Czajka"
Projekt oczyszczalni „Czajka” powstał na początku lat 70. XX wieku, a zakład uruchomiono w 1991 r. Jej historia sięga lat 70., gdy ruszyła jej budowa. Prace jednak mocno się przedłużyły. Zakład rozpoczął działalność w 1991 roku, zajmując się odbieraniem ścieków z dzielnic prawobrzeżnej Warszawy oraz kilku pobliskich miast m.in. Legionowa, Ząbek, Zielonki i Marek. Oczyszczalnia została oddana do eksploatacji w 1991 roku jako pierwsza tego typu inwestycja w prawobrzeżnej części miasta, która stała się jedną z największych oczyszczalni ścieków w Polsce, zajmując obszar 52,7 hektara.
„Czajka” znajduje się w północno-wschodniej części Warszawy i zajmuje obszar o powierzchni 52,7 ha. Do oczyszczalni dopływają obecnie ścieki komunalne zarówno z prawobrzeżnej, jaki i z lewobrzeżnej części stolicy oraz z gmin ościennych. Ścieki oczyszczamy mechanicznie i biologicznie.
W 2005 roku analizowano możliwość budowy nowego zakładu w lewobrzeżnej części Warszawy, ale zdecydowano ostatecznie tym, że to właśnie „Czajka” zajmie się też oczyszczaniem ścieków także z Bielan, Żoliborza, Śródmieścia, Ochoty, Woli czy Bemowa.
Modernizacja Oczyszczalni
W 2008 roku podpisano umowę na rozbudowę i unowocześnienie "Czajki", a głównym wykonawcą została firma Warbud. Modernizacja samej oczyszczalni rozpoczęła się w 2009 roku. W ramach inwestycji istniejące urządzenia i procesy technologiczne zastąpiliśmy nowymi - bardziej wydajnymi i spełniającymi współczesne standardy jakościowe gospodarowania ściekami.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia Czajka: Awarie
Zaraz po uruchomieniu „Czajki” ścieki oczyszczano jedynie poprzez redukcję związków węgla organicznego. Z czasem dodano rozwiązania umożliwiające usuwanie ze ścieków także związków biogennych. Jednak ograniczenia wynikające z konstrukcji istniejących obiektów technologicznych nie pozwalały osiągnąć norm dla ścieków oczyszczonych, obowiązujących obecnie w Polsce i innych krajach unijnych.
Inwestycja obejmowała także budowę spalarni osadów i tunelu pod dnem Wisły o długości 1,3 km i średnicy 4,5 m. Oczyszczalnia miała być gotowa przed końcem 2010 roku, a jej rozruch zaczął się dopiero latem 2012 roku. Miasto najpierw dostało z funduszy unijnych miliard zł na tę inwestycję, a potem jeszcze dodatkowe prawie 700 mln zł. Warunkiem było jej ukończenie do 2012 roku, stąd wynikał pośpiech, by w końcu oczyszczalnię uruchomić.
Całkowity koszt rozbudowy i modernizacji "Czajki" wraz z kolektorami i spalarnią osadów miał początkowo wynieść 3,5 mld zł. Ostatecznie inwestycja kosztowała o 200 mln zł więcej. Po zakończeniu rozbudowy „Czajka” stała się jednak największą oczyszczalnią ścieków w Polsce. Rozbudowany zakład zajmuje powierzchnię 52,7 ha i może w ciągu doby przyjąć 435 tys. m3 ścieków.
Etapy Oczyszczania Ścieków
Pierwszy etap oczyszczania ścieków to tzw. oczyszczanie mechaniczne. W drugim etapie, ścieki są kierowane do basenów osadu czynnego. Tam podczas procesu biologicznego oczyszczania zostaje usunięty z nich azot i fosfor. Osady ściekowe, powstałe w procesie oczyszczania, poddajemy stabilizacji i odwodnieniu.
Wszystkie obiekty oczyszczania wstępnego oraz gospodarki osadowej są całkowicie zhermetyzowane, zaś powietrze odciągane z obiektów technologicznych jest neutralizowane w systemie chemicznego oczyszczania powietrza.
Przeczytaj także: "Czajka": Chronologia awarii i reakcje
Awarie i Problemy
Dokonana kilka lat temu przebudowa warszawskiej oczyszczalni „Czajka” pochłonęła gigantyczną kwotę 3,7 mld zł. Od tego czasu miały miejsce już dwie awarie systemu przesyłu ścieków z lewobrzeżnej Warszawy. Oznacza to kolejne koszty - przy okazji pierwszej awarii miasto musiało wydać ponad 50 mln zł, a kolejne wydatki będą o wiele większe, bo stolica planuje przebudowę całej instalacji.
Pod koniec sierpnia 2019 roku doszło do awarii obu kolektorów odprowadzających ścieki z lewobrzeżnej Warszawy. W efekcie nieczystości przez pewien czas były zrzucane do Wisły. Naprawa uszkodzonych kolektorów trwała do listopada. Ostatecznie naprawa uszkodzonych kolektorów kosztowała miasto ponad 42 mln zł.
Od sobotniego popołudnia 8 tys. litrów ścieków na sekundę znów wpada do Wisły w okolicach Mostu Północnego. Powodem jest kolejne uszkodzenie rurociągu w tunelu pod dnem Wisły. To awaria podobna do tej, do której doszło rok temu, ale nastąpiła ona w innym miejscu kolektora.
Ścieki z lewobrzeżnej Warszawy płyną obecnie Wisłą do Zatoki Gdańskiej. Od listopada 2019 r. trwają bowiem prace nad stworzeniem zupełnie nowego systemu, który miałby przesyłać ścieki z lewobrzeżnej Warszawy do "Czajki".
Wywożenie Osadów Ściekowych
Osady ściekowe (produkt uboczny, powstający podczas oczyszczania ścieków) od grudnia ub. roku są wywożone z warszawskiej "Czajki" przez firmy zewnętrzne ze względu na awarię spalarni w tym zakładzie. Władze miasta i MPWiK zapewniają jednak, że osady zagospodarowywane są zgodnie z przepisami.
Przeczytaj także: Warszawskie awarie oczyszczalni
Zgodnie z informacją, osady ściekowe trafiają do sześciu województw: wielkopolskiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego, kujawsko-pomorskiego i mazowieckiego, a każda firma przetwarza je poprzez odzysk.
Przykłady firm i miejsc docelowych wywozu osadów:
- Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Adam Mulik wywozi te odpady do zakładu recyklingu w Dęborzycach (gm. Pniewy, Wielkopolska).
- Firma Bio-Med przewozi osady na działkę do miejscowości Michów Wieś (gm. Michów, Lubelskie). Firma ta kompostuje osady i produkuje nawóz mineralno-organiczny "Gramed".
- Firma Newkom Eko wywozi osady ściekowe do Leżachowa, w gminie Sieniawa (Podkarpackie).
- Prywatny Zakład Handlowo-Transportowy Dar-Trans Dariusz Sobota wywozi osady pod Warszawę - do Zielonki (Mazowieckie).
- Konsorcjum Ekol Patrycja Skowronek, PPHU "Rafit" wozi osady na działkę w Wójcinie (gm. Jeziora Wielkie, Kujawsko-Pomorskie) i na działkę w Gnojnie (gm. Gnojno, Świętokrzyskie).
W związku z odpadami, które trafiają do gminy Jeziora Wielkie, Ireneusz Stachowiak z Solidarnej Polski złożył do Prokuratury Krajowej zawiadomienie, w którym wskazuje m.in.
MPWiK zaznacza, że nie ma wiedzy, aby dochodziło do nieprawidłowości w sposobie realizacji usług wywozu osadów. Jednocześnie MPWiK wskazuje, że do kontrolowania firm uprawnione są Inspektorat Ochrony Środowiska i organy administracyjne wydające decyzje na prowadzenie takiej działalności.
Struktura i Działalność MPWiK
"Czajka" nie jest osobnym bytem prawnym, ale częścią spółki akcyjnej Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, należącej do miasta stołecznego Warszawy. To miejski gigant, zatrudniający ok. 1,2 tys. osób.
"Czajka" jest jedną z czterech oczyszczalni ścieków na terenie aglomeracji warszawskiej. Pozostałe są jednak o wiele mniejsze i nie są w stanie przejąć chociaż części ścieków z reszty dzielnic.
MPWiK dostarcza wodę do mieszkań w Warszawie i okolicach i odbiera z nich ścieki. W 2017 roku firma wyprodukowała 123,1 mln metrów sześciennych czystej wody, w tym sprzedała 108,8 mln metrów sześciennych. W 2017 roku jej przychody netto ze sprzedaży wyniosły 1,192 mld zł, a koszty działalności operacyjnej opiewały na 912 mln zł.
Tabela: Oczyszczalnie Ścieków Zarządzane przez MPWiK
| Nazwa Zakładu | Lokalizacja | Przepustowość dobowa |
|---|---|---|
| Czajka | Białołęka, Warszawa | 435 tys. m3 |
| Południe | Wilanów, Warszawa | 60 tys. m3 |
| Pruszków | Pruszków | 60 tys. m3 |
| Dębe | Wieliszew | 17 tys. m3 |
tags: #czajka #oczyszczalnia #michow #informacje
