Zła jakość powietrza w domu: przyczyny, skutki i rozwiązania
- Szczegóły
O jakości powietrza w Polsce mówi się od lat i niestety nie są to informacje pozytywne. Należy pamiętać, iż nie jest to problem jedynie zewnętrzny, bowiem zanieczyszczone powietrze przedostaje się również do domów i mieszkań.
Źródła zanieczyszczeń powietrza w domu
Powietrze, które razem wdychacie, może być zaskakująco zanieczyszczone, nawet gdy nic na to nie wskazuje. Kurz, pyły zawieszone, sierść zwierząt, pleśń, bakterie, związki chemiczne z detergentów i świeczek zapachowych - właśnie tacy goście mogą „zamieszkiwać” ludzki organizm. W zamkniętych pomieszczeniach stężenie zanieczyszczeń bywa wielokrotnie wyższe niż na zewnątrz.
Jest wiele źródeł zanieczyszczenia powietrza w mieszkaniu. Najczęściej są to nadmiar dwutlenku węgla i pary wodnej oraz niedobór tlenu będące wynikiem choćby oddychania ludzi i zwierząt (metabolizmu). Powstają także podczas gotowania, prania, mycia się oraz działania palenisk. Spalanie jest również przyczyną powstawania tlenku węgla i tlenków azotu.
W niskich stężeniach występują w powietrzu bardziej niebezpieczne dla zdrowia substancje chemiczne (formaldehyd, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne) pochodzące z materiałów budowlanych, mebli, wyposażenia wnętrz, a także środków czystości. W wyniku rozpadu niektórych izotopów uranu i toru powstaje radon. W przyrodzie występuje w skałach, wodach gruntowych i glebie, skąd przedostaje się przez podłogę do pomieszczeń.
Emitują go też materiały budowlane wytwarzane ze składników zawierających uran (cegła, tynk, cement). Spalanie paliw w kominkach, piecach i urządzeniach gazowych jest źródłem zanieczyszczeń powietrza w domu, z których najbardziej niebezpiecznym jest tlenek węgla.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Powietrze w mieszkaniu jest też zanieczyszczone licznymi cząsteczkami pyłu, które unoszą się przez długi czas. Domowy kurz może zawierać roztocza i ich odchody, wirusy, bakterie, zarodniki grzybów pleśniowych, włókna mineralne, pestycydy, toksyny pochodzące ze spalania różnych substancji lub metale ciężkie.
Skutki złej jakości powietrza w domu
Niska jakość powietrza wpływa na wszystko: sen, odporność, koncentrację, stan skóry, układ nerwowy, płuca, a nawet serce. Może nasilać alergie, utrudniać oddychanie, powodować zmęczenie i bóle głowy. Gorsze samopoczucie nie zawsze bierze się z braku snu czy stresu. Czasem winne jest powietrze, którym oddychasz przez całą dobę.
Na szkodliwe działanie tych substancji najbardziej narażone są dzieci i osoby starsze, których systemy immunologiczne i filtrujące (nos, drogi oddechowe) są mało sprawne. Wiele negatywnych reakcji u ludzi wywołują mikroorganizmy - glony, grzyby, pierwotniaki, bakterie, sinice.
Ich duże stężenie w powietrzu w domu może być przyczyną zapelenia błony śluzowej nosa, astmy, podwyższonej temperatury, dreszczy, bólu mięśni, zapalenia skóry, alergicznych stanów zapalnych pęcherzyków płucnych.
Długotrwała ekspozycja na działanie substancji znajdujących się w powietrzu zwiększa ryzyko wystąpienia zmian m.in. w układzie oddechowym, naczyniowo-sercowym oraz odpornościowym.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Przykładowe skutki wdychania zanieczyszczonego powietrza:
- Ból głowy
- Bóle w klatce piersiowej
- Pieczenie w gardle
- Chrypka
- Kaszel
- Świąd w nosie
- Piekące oczy
- Zwiększona zapadalność na infekcje
- Problemy z koncentracją
- Przewlekłe zmęczenie
Rozwiązania poprawiające jakość powietrza w domu
Oczyszczanie powietrza w domu to żadna nadgorliwość, a odpowiedzialne podejście do życia. Czasem wystarczy kilka prostych zmian, by oddychało się lżej, a przede wszystkim zdrowiej. Co prawda nie masz wpływu na powietrze za oknem, ale to, czym oddychasz w swoim domu, leży już częściowo w Twoich rękach.
Po pierwsze, aby mieć czyste powietrze w miszkaniu należy starać się ograniczyć emisję zanieczyszczeń. Dopuszczone do obrotu handlowego wyroby teoretycznie spełniają normy dotyczące emisji szkodliwych substancji, więc należy zwrócić uwagę na to, czy materiały budowlane i wyposażenie wnętrz, które kupujemy, legitymują się odpowiednim certyfikatem.
Nie wszystkie zanieczyszczenia da się w ten sposób wyeliminować, niektóre trzeba usuwać. Oprócz konieczności utrzymywania czystości (odkurzania) niezbędna jest do tego wymiana powietrza w pomieszczeniach, czyli dostatecznie intensywna wentylacja.
Rośliny mają korzystny wpływ na mikroklimat i jakość powietrza w pomieszczeniu. Pobierają dwutlenek węgla i wydalają tlen w procesie fotosyntezy. Niektóre z nich pochłaniają substancje toksyczne (formaldehyd, ksylen, toluen, benzen, styren, amoniak) przez aparaty szparkowe na liściach.
Tam stamtąd trafiają one do korzeni, a żyjące w symbiozie z roślinami drobnoustroje rozkładają je na substancje proste, przyswajalne przez rośliny. Dzięki ich obecności w pomieszczeniu z powietrza znika nawet kilkanaście miligramów zanieczyszczeń na godzinę.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Sposoby na poprawę jakości powietrza w domu:
- Wentylacja: O jakości powietrza w domu decyduje przede wszystkim sprawność wentylacji.
- Oczyszczacze powietrza: Najskuteczniejsze oczyszczanie powietrza jest możliwe z pomocą oczyszczacza albo klimatyzatora z filtrem HEPA i funkcją jonizacji.
- Rośliny doniczkowe: Rośliny doniczkowe to nie tylko sposób na udekorowanie domu. Wystarczy 1 roślina na ok. 10 m².
- Ograniczenie chemii: Zamień agresywne detergenty na ocet, sodę, cytrynę.
- Regularne sprzątanie: Sprzątaj zgodnie z kolejnością. Ogranicz siedliska kurzu.
- Usuwanie źródeł zanieczyszczeń: Usuń też źródła zanieczyszczeń - świece zapachowe, odświeżacze oraz stare dywany.
Rekuperacja i wentylatory
Z poprawą jakości powietrza, czyli m.in. Koniecznie należy przemyśleć jak zrobić to w energooszczędny sposób. Doskonałym wyborem będą tu urządzenia z jak najbardziej wydajnymi i odpowiednio filtrującymi powietrze filtrami mikro cząsteczek ‑ między innymi wentylatory i rekuperatory powietrza. Zacznijmy od tych pierwszych.
Na komfort osób w pomieszczeniu, w którym korzysta się z tego rodzaju cyrkulacji powietrza wpływa również zdecydowane zmniejszenie stężenia szkodliwych oparów czy zapachów. Poprawiający się mikroklimat oddziałowuje zresztą nie tylko na ludzi, ale także na zwierzęta czy rośliny w danym pomieszczeniu.
Świetnym rozwiązaniem będą tu również rekuperatory powietrza. Wszystkie rekuperatory obrotowe Ensy zostały bowiem wyposażone w filtry powietrza F7 (podwójny system filtracji), które zabezpieczają osoby w pomieszczeniach przed zanieczyszczeniami z zewnątrz oraz wspomnianymi wyżej, najbardziej szkodliwymi pyłami PM1.
Syndrom chorego budynku (SBS)
W 1984 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) określiła niewłaściwą wentylację domów jako główny powód "syndromu chorych budynków" (ang. SBS ‑ Sick Building Syndrome). Oznacza to sytuację, kiedy osoby przebywające w budynku doświadczają dotkliwych skutków dla zdrowia i komfortu, który jest związany ze zbyt długim przebywaniem w danym pomieszczeniu, jednak nie można jasno zdefiniować przyczyny tego stanu.
Wpływ smogu i pandemii
Raport EEA (Europejskiej Agencji Środowiska) podkreśla powiązanie między teraźniejszą pandemią, a jakością powietrza. Smog i inne zanieczyszczenia powietrza powodują choroby układu oddechowego i krążenia (np. przewlekłą astmę) ‑ które to wskazuje się jako zwiększające ryzyko zgonu pacjentów chorych na COVID‑19.
Smog jest też przyczyną zgonów. Jako mieszanina rakotwórczych substancji z powietrzem przyczynia się do wielu chorób, zwłaszcza układu oddechowego, a w przypadku osób starszych znacznie osłabia organizm.
Skala jakości powietrza
Skale jakości powietrza (ang. Air Quality Index AQI) to kolorowe wyznaczniki, które mają nam mówić o stanie tego, czym oddychamy.
| Indeks | Opis |
|---|---|
| Dobry | Jakość powietrza jest zadowalająca, dlatego można przebywać na wolnym powietrzu i wykonywać aktywność bez ograniczeń. |
| Umiarkowany | Jakość powietrza jest akceptowalna, co oznacza, że zanieczyszczenie powietrza może stanowić zagrożenie dla zdrowia w szczególnych przypadkach, np. dla osób chorych i starszych, kobiet w ciąży oraz małych dzieci. |
| Dostateczny | Zanieczyszczenie powietrza jest zagrożeniem dla zdrowia, zwłaszcza w przypadku osób chorych, starszych, kobiet w ciąży oraz małych dzieci. Aktywność na wolnym powietrzu może mieć negatywne skutki dla zdrowia. |
| Zły | Przy takim indeksie osoby chore, starsze, kobiety w ciąży oraz małe dzieci powinny unikać przebywania na wolnym powietrzu. |
| Bardzo zły | Jakość powietrza ma negatywny wpływ na zdrowie. Dla grupy osób szczególnie wrażliwych zalecane jest bezwzględne unikanie przebywania na wolnym powietrzu, pozostałe osoby również powinny zrezygnować z przebywania na zewnątrz do koniecznego minimum (warto zadbać o maski antysmogowe). |
Za stan alarmowy (alarm smogowy) należy uznać przekroczenie wartości progowej 300 mikrogramów na metr sześcienny emisji pyłu zawieszonego w powietrzu PM10. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. za dopuszczalną wartość uznaje poziom 50 mikrogramów na metr sześcienny. Wzrost emisji do poziomu 200 µg/m3 oznacza konieczność podania takiej informacji do wiadomości publicznej.
tags: #zła #jakość #powietrza #w #domu #przyczyny
