Zła Jakość Powietrza w Polsce: Przyczyny, Skutki i Ochrona
- Szczegóły
Gęsty smog bez przerwy spowija Polskę. Jak wynika z danych przedstawianych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, na przeważającym obszarze kraju jakość powietrza jest szacowana jako zła i bardzo zła. Silny smog spowija Pomorze Gdańskie, Kujawy, Warmię, Mazury, Podlasie, Mazowsze, Kielecczyznę, Małopolskę, Górny Śląsk oraz częściowo południowy zachód. Zanieczyszczenie zaznacza się m.in. w dużych miastach.
Przyczyny Złej Jakości Powietrza
Za bardzo złą jakość powietrza w Polsce odpowiada aktualnie przede wszystkim niekorzystna sytuacja pogodowa. Inwersja temperatury (jej wzrost wraz z wysokością), brak wiatru i nocne mrozy powodują, że emitowane przez człowieka zanieczyszczenia nie są rozpraszane i kumulują się przy powierzchni ziemi.
Możemy wymienić dwa rodzaje smogu: smog londyński oraz smog typu Los Angeles. Smog londyński występuje zazwyczaj w sezonie grzewczym (na przełomie października do marca) - wówczas występują największe stężenia szkodliwych pyłów. W jego skład wchodzą również tlenki siarki (IV), tlenki azotu, tlenki węgla, sadza oraz wspomniane już trudno opadające pyły. Za występowanie tego smogu odpowiada inwersja temperatur. Jest to zjawisko atmosferyczne polegające na wzroście temperatury powietrza wraz z wysokością.
Drugim, znanym rodzajem smogu jest smog typu Los Angeles (inaczej tzw. smog fotochemiczny). Występuje on przede wszystkim w miesiącach letnich, w strefach subtropikalnych. W jego skład wchodzą przede wszystkim gazy: tlenki węgla, tlenki azotu i węglowodory.
Pył PM10 powstaje głównie w wyniku spalania paliw stałych w piecach i kotłach. Smog tworzy się, gdy dym i pyły mieszają się z wilgocią w powietrzu.
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Obszary Najbardziej Dotknięte Smogiem
Zanieczyszczenie zaznacza się m.in. w dużych miastach. W Krakowie stężenie pyłu zawieszonego PM10 miejscami przekracza 150 µg na m sześć., podczas gdy dopuszczalna średnia dobowa to 50 µg na m sześć. Stężenia powyżej 100 µg na m sześć. obserwowane są też m.in. w Tychach, Sosnowcu, Piotrkowie Trybunalskim, Białymstoku, Olsztynie i Suwałkach, natomiast w okolicach 100 µg na m sześć. oscylują one m.in. miejscami w Warszawie i Gdańsku.
Alert RCB
W związku z dużym zanieczyszczeniem powietrza obowiązuje dziś alert RCB. "Uwaga! Dziś (21.01) prognozowana jest zła jakość powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM10 (smog). Unikaj aktywności na zewnątrz" - brzmi jego treść.
Ostrzeżenia otrzymali najpierw mieszkańcy powiatów: tomaszowskiego i radzyńskiego (woj. lubelskie), Białegostoku, Łomży i Suwałk (woj. podlaskie), Krakowa i powiatów: nowatorskiego, oświęcimskiego, krakowskiego oraz wielickiego (woj. małopolskie), a także powiatu ełckiego (woj. warmińsko-mazurskie).
Później RCB przekazało, że alert został wysłany także do odbiorców powiatu otwockiego (woj. Alert objął m.in. powiat kłodzki, krotoszyński, żywiecki, łaski oraz miasta Poznań i Kalisz. W komunikacie podkreślono, że przy dużym zanieczyszczeniu należy ograniczyć spacery, sport na zewnątrz i wietrzenie mieszkań.
Skutki Wysokiego Stężenia Pyłów Zawieszonych
Zanieczyszczenie powietrza to obecność szkodliwych substancji w atmosferze ziemskiej, co może mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi i innych organizmów żywych, a także na całe naturalne środowisko. Wdychanie zanieczyszczonego powietrza może przyczynić się do powstawania alergii, chorób oraz ogólnego pogorszenia funkcjonowania naszego organizmu.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Jakie zmiany w organizmie człowieka powoduje długotrwała ekspozycja na zanieczyszczone powietrze?
- Zmiany w obrębie układu oddechowego - kłopoty z oddychaniem, świszczący oddech, zapalenie oskrzeli i płuc, napady kaszlu i astmy itp.
- Problemy z absorpcją tlenu we krwi, powodujące schorzenia układu krwionośnego i centralnego układu nerwowego
- Obniżenie odporności na różnego rodzaju infekcje (system odpornościowy człowieka jest bardzo osłabiony)
- Uszkodzenie między innymi takich narządów wewnętrznych jak nerki, wątroba, nadnercza, ale również i kości
- Problemy związane z płodnością
- Gromadzenie się zanieczyszczeń w ciele może wywołać zmiany nowotworowe.
Wysokie stężenie PM10 może powodować podrażnienia dróg oddechowych, kaszel, a także nasilać objawy astmy. Szczególnie zagrożone są osoby z dolegliwościami układu dróg oddechowych, starsze, dzieci i kobiety w ciąży.
Kilka dni temu było głośno również o badaniu, w którym pokazano, jak smog wpływa na organizm. Badacze z Emory University w Atlancie wskazywali na możliwy związek między zanieczyszczeniem powietrza a zwiększonym ryzykiem depresji u osób starszych. Długotrwała ekspozycja na PM2,5 - szczególnie na siarczany, węgiel elementarny oraz pyły pochodzące z gleby - wiązała się z wyższym ryzykiem wystąpienia zaburzeń depresyjnych. Zależność ta była najbardziej widoczna u osób z chorobami kardiometabolicznymi i neurologicznymi.
- Układem narażonym na bezpośrednie działanie szkodliwych czynników zawartych w powietrzu jest układ oddechowy. Czynniki te mogą zarówno wywoływać ostre, jak i przewlekłe choroby układu oddechowego, jak również powodować zaostrzenia, czyli nasilenie objawów chorób przewlekłych. Do takich chorób należą przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma, przewlekłe zapalenia zatok obocznych nosa - powiedział w rozmowie z Medonetem.
- Ogromnie duże znaczenie ma także fakt, że niektóre czynniki szkodliwe obecne w wydychanym powietrzu są znanymi karcynogenami, czyli czynnikami wywołującymi nowotwory, w szczególności raka płuca. Przewlekłe narażenie na wdychane zanieczyszczenia może także negatywnie wpływać na system obronny układu oddechowego, predysponując do zakażeń takich jak zapalenia oskrzeli czy zapalenia płuc - dodał.
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
Zanieczyszczenia Powietrza w Domach
Złą jakość powietrza kojarzymy głównie ze smogiem, tymczasem nawet w domach i mieszkaniach ludzie są narażeni na różnorodne zanieczyszczenia, które mogą wykazywać negatywnych wpływ na ich samopoczucie i zdrowie. Przyczyny złej jakości powietrza bywają różne. Dość często problemy wynikają z nieprawidłowo działającej wentylacji, co prowadzi do kumulowania się wilgotności w pomieszczeniach, często też pojawia się tzw. wsteczny ciąg (z kratek wyciągowych napływa powietrze do wnętrza). Spalanie to nie jedyne źródło powstawania tlenku węgla i tlenków azotu, zanieczyszczających powietrze w domach. Powstają one również podczas działania palenisk, a także gotowania, prania, mycia.
Oprócz tego powietrze w domach może zawierać groźne dla zdrowia substancje, jak np. formaldehyd, które pochodzą np. z materiałów budowlanych i wykończeniowych czy środków czystości. W domach i mieszkaniach spędza się naprawdę dużo czasu, średnio 12 godzin, dlatego zła jakość powietrza może mieć duży wpływ zarówno na samopoczucie, jak i stan zdrowia. Jest to szczególnie niebezpieczne w przypadku osób z chorobami przewlekłymi oraz dzieci, których organizm dopiero się rozwija. Do skutków, jakie można odczuwać na co dzień, zaliczamy m.in. ból głowy, permanentne zmęczenie, problemy ze snem, suchość w gardle, uporczywy kaszel o nieznanej przyczynie, kaszel, nawracające podrażnienie spojówek.
Pierwszym krokiem, aby zapewnić sobie przyjazny i korzystny dla zdrowia mikroklimat w domu, jest pomiar jakości powietrza. Tak naprawdę każdy indywidualny użytkownik ma możliwość dokonywania takich pomiarów na własny użytek. Odpowiednio dobrane czujniki zanieczyszczeń powietrza dostarczają cennych informacji na temat m.in. Jesteś zainteresowany urządzeniami do pomiaru zanieczyszczeń w powietrzu?
Poprawa Jakości Powietrza i Ochrona
Poprawa jakości powietrza na przeważającym obszarze kraju prognozowana jest dopiero pod koniec tygodnia. Wszystko dzięki zmianie pogody - nadejdą chmury, powieje nieco silniejszy wiatr, temperatura trochę wzrośnie oraz pojawią się opady deszczu i śniegu.
Co mogę zrobić, aby poprawić jakość powietrza?
- Nie pal śmieci!
- Nie korzystaj z paliw stałych!
- Korzystaj częściej z komunikacji zbiorowej!
- Monitoruj jakość powietrza z systemem Airly!
- Wymień swoje źródło ciepła w domu na bardziej ekologiczne!
Ciężko walczyć z problemem, który nie został przez nas dobrze poznany. Naszym celem jest zbudowanie gęstej sieci sensorów w całej Polsce i Europie, co wpłynie na zwiększenie świadomości, czym oddychamy każdego dnia. Pozwoli to także na dokładne zidentyfikowanie źródeł zanieczyszczeń.
Jak mogę się chronić przed smogiem?
Istnieje wiele sposobów na zmniejszenie wpływu zanieczyszczonego powietrza na nasze zdrowie. Każdy nawet minimalnym wysiłkiem może go ograniczyć.
Przede wszystkim, sprawdzaj codziennie map.airly.org, by wiedzieć jak zaplanować swój dzień i aktywność na zewnątrz, czy warto tego dnia pojechać do pracy rowerem, czy może lepiej wybrać tramwaj lub jak może wpłynąć na Ciebie spacer z rodziną po obiedzie.
Pamiętaj, że smog najbardziej szkodliwy wpływ ma na kobiety w ciąży, małe dzieci, osoby starsze i osoby ze schorzeniami układu oddechowego jak np. astmatycy.
Nasz organizm czasem potrzebuje wsparcia w postaci witamin. W przypadku walki ze smogiem według naukowców jest kilka istotnych, które skutecznie nas w tym wspomagają, a są to witaminy C, E oraz te z grupy B, więc warto uzupełniać swoją dietę o produkty bogate w te suplementy.
Oprócz tego, warto również na okres grzewczy zaopatrzyć się w sprawdzone maski antysmogowe i dobry oczyszczacz powietrza.
tags: #zla #jakosc #powietrza #informacje
