Wyniki badań osadów ściekowych z Oczyszczalni Ścieków Kapuściska w Bydgoszczy
- Szczegóły
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) prowadziła kontrole w dwóch lokalnych spółkach, szukając odpowiedzi na pytanie, czy w ściekach odprowadzanych przez NITRO-CHEM, jednego z największych producentów materiałów wybuchowych w Europie, do lokalnej Oczyszczalni Ścieków „Kapuściska” znajdują się trotyl i inne nitropochodne. Kontrola była reakcją m.in. na doniesienia medialne o wykryciu w tych ściekach śladowych ilości substancji wybuchowych.
Z ustaleń kontroli wynika, że istotny wpływ na jakość odprowadzanych ścieków miała eliminacja zanieczyszczeń u źródła, czyli w NITRO-CHEM. Według Spółki, uruchomiona w 2016 r. zatężalnia ługów posiarczynowych (tzw. wód czerwonych) pozwoliła na wyeliminowanie ze ścieków ok. 95 proc. ładunku szczególnie niebezpiecznych zanieczyszczeń. Ponadto od 2018 r. ścieki z produkcji materiałów wybuchowych trafiały dodatkowo do zakładowej podczyszczalni. Powołany przez NIK biegły ocenił jej sprawność pod kątem usuwania ze ścieków związków nitrowych na ponad 99,9 proc.
Jednak pomimo zrealizowanych przez NITRO-CHEM inwestycji ze ścieków przemysłowych tego Zakładu nie udało się w pełni wyeliminować substancji wybuchowych. Podczas kontroli NIK w ściekach odprowadzanych z NITRO-CHEM do urządzeń kanalizacyjnych Chemwik stwierdzono obecność nitropochodnych, w tym trinitrotoluenu w stężeniu ok. jednej tysięcznej grama na litr (1 000 µg/l). Naruszało to ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, która zabrania wprowadzania do urządzeń kanalizacyjnych substancji palnych i wybuchowych, których punkt zapłonu znajduje się w temperaturze poniżej 85°C, tj. m.in. trinitrotoluenu.
Na niską wartość stężeń nitrozwiązków w ściekach odprowadzanych do Wisły miały wpływ również inne czynniki. Redukcja stężeń związków nitrowych wynikała w szczególności z rozcieńczenia ich innymi strumieniami ścieków, wodami opadowymi, drenażowymi, a także była spowodowana odparowaniem nitrozwiązków do powietrza, rozkładem biologicznym czy fotolitycznym (zachodzącym w wyniku nasłonecznienia).
W opinii powołanego przez NIK biegłego Oczyszczalnia Ścieków „Kapuściska” nie dysponowała efektywną technologią rozkładu nitrozwiązków. Potwierdził to również Prezes Zarządu Chemwik, który podczas kontroli wskazał m.in., że Spółka koncentruje się na działaniach formalno-prawnych w celu mobilizowania dostawców ścieków do poprawy ich jakości już u źródła.
Przeczytaj także: Działalność GOŚ w Łodzi
W okresie objętym kontrolą nie odnotowano przekroczeń dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń w odprowadzanych do środowiska ściekach. W kontroli ustalono jednak, że Chemwik nie oczyścił Centralnego Zbiornika Uśredniającego z zalegających w nim osadów.
Tymczasem, przeprowadzona w maju 2019 r. na zlecenie NIK analiza jakości ścieków przemysłowych dopływających do tego zbiornika wykazała występowanie w nich szeregu związków znajdujących się w środkach ochrony roślin, głównie w herbicydach. W ściekach tych stwierdzono ponadto występowanie innych związków organicznych, np. izocyjanianów i uniepalniaczy do tworzyw sztucznych. Substancje te mogą pochodzić z działalności związanej z utylizacją odpadów.
NIK stwierdziła natomiast przekroczenia parametrów jakościowych i ilościowych w ściekach odprowadzanych przez NITRO-CHEM do kanalizacji Chemwik. Gorsza jakość zanieczyszczeń dotyczyła 12 z 22 parametrów określonych w umowie łączącej obie spółki, a jednocześnie czterech z siedmiu wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym i dwóch określonych w rozporządzeniu Ministra Budownictwa.
Przekroczenia niektórych parametrów zanieczyszczeń były jedną z przyczyn cofnięcia Spółce pozwolenia wodnoprawnego w maju 2019 r.
W wyniku kontroli Najwyższa Izba Kontroli zwróciła się do obu spółek z wnioskami o wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości. NITRO-CHEM zaleciła m.in. kontynuowanie działań mających na celu odprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków o ustalonych parametrach, a także wyeliminowanie z nich trinitrotoluenu.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków Skoczów - przetargi
Laboratorium Chemwik Sp. z o.o.
Chemwik sp. z o. o. posiada nowoczesne Laboratorium, zlokalizowane na terenie Oczyszczalni ścieków „Kapuściska” w budynku administracyjnym pod adresem: ul. Toruńska 324 A, 85-880 Bydgoszcz. W dniu 12 sierpnia 2004 r. Laboratorium uzyskało Certyfikat akredytacji nr AB 508 potwierdzający spełnienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025, wydany przez Polskie Centrum Akredytacji.
Laboratorium Chemwik sp. z o. o. realizuje politykę Polskiego Centrum Akredytacji zgodnie z obowiązującymi dokumentami dotyczącymi laboratoriów badawczych. Księga Jakości jest dokumentem zawierającym ogólne informacje na temat Systemu Zarządzania Laboratorium i może być wydana Klientowi w celu zapoznania się z działalnością Laboratorium.
Laboratorium specjalizuje się w badaniach wody, ścieków, osadów ściekowych, osadu czynnego, polielektrolitu oraz powietrza. Wykonuje badania na potrzeby własne oczyszczalni oraz umowy z Klientem zewnętrznym. Badania wykonywane są w oparciu o normy oraz zwalidowane metody własne. Wszystkie metody badań, jak również proces przygotowania i pobierania próbki w aktualnym zakresie akredytacji są zwalidowane.
Podstawowym zadaniem Laboratorium Chemwik sp. z o. o. jest profesjonalne wykonywanie badań w celu zapewnienia realizacji wymagań uzgodnionych z Klientem. Laboratorium na każdy rok na przeglądzie zarządzania określa mierzalne cele jakości związane bezpośrednio z rozwojem i doskonaleniem.
Dla realizacji wyżej wymienionych celów wprowadzono w Laboratorium system zarządzania zgodny z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących” i wymaganiami Polskiego Centrum Akredytacji. Laboratorium działa bezstronnie i niezależnie w zakresie wykonywanych badań.
Przeczytaj także: Analiza rozbieżności w wynikach pomiaru wilgotności
Najważniejsze dokumenty dokładnie opisujące pracę i działalność Laboratorium to Księga Jakości oraz Procedury Ogólne. Laboratorium w celu potwierdzenia profesjonalnego wykonywanie badań stosuje monitorowanie ważności wyników. Najbardziej obiektywnym sprawdzeniem kompetencji Laboratorium jest udział Laboratorium w międzylaboratoryjnych badaniach porównawczych.
Laboratorium w dniu 16 kwietnia 2004 r. zostało członkiem rzeczywistym Klubu Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB. Klub POLLAB jest Członkiem Stowarzyszonym w Europejskiej Organizacji ds. Badań. Jest to największa w Europie organizacja integrująca środowisko laboratoriów badawczych, wzorcujących, jednostek certyfikujących oraz firm zainteresowanych zarządzaniem przez jakość.
Laboratorium dostosowuje swoje zakresy badań na potrzeby oczyszczalni i Klientów zewnętrznych. Do wykonywania analiz w Laboratorium stosuje się wysokiej klasy urządzenia. Laboratorium wyposażone jest w próbopobieraki przystosowane do pobierania średniodobowych próbek ścieków u klientów zewnętrznych. Wyposażenie badawcze w Laboratorium objęte jest nadzorem metrologicznym.
Laboratorium prowadzi ciągłe doskonalenie skuteczności systemu zarządzania oraz dba o utrzymanie opinii rzetelnego, życzliwego i godnego zaufania partnera dla Klientów oraz wszystkich zainteresowanych współpracą z Laboratorium, zapewnia przestrzeganie przepisów prawa w zakresie wymagań dotyczących badań i pomiarów.
Instalacja Termicznego Przekształcania Osadów Ściekowych (ITPO)
Instalacja Termicznego Przekształcania Osadów Ściekowych (ITPO) znajduje się na terenie oczyszczalni ścieków „FORDON” w Bydgoszczy i stanowi jej integralną część. W instalacji unieszkodliwiane są osady ściekowe z oczyszczalni „FORDON” i „KAPUŚCISKA”. Odwodnione osady ściekowe z oczyszczalni „FORDON” gromadzone są w buforze osadu skąd ciśnieniowo transportowane są do bunkra osadu. Mieszanina osadu przechowywanego w bunkrze za pomocą pompy tłokowej transportowana jest do suszarki. W suszarce zachodzi proces odparowania wody z osadu. Para wodna powstająca w suszarce jest skraplana i odprowadzana do oczyszczalni ścieków.
Piec stanowi cylindryczny zbiornik wyłożony wewnątrz wykładziną ogniotrwałą. Na jego dnie zalega warstwa piasku. W trakcie procesu spalania warstwa piasku unoszona jest za pomocą rozgrzanego powietrza podawanego przez dysze znajdujące się w dnie pieca tworząc złoże fluidalne. W środkowej części pieca zamontowano palniki rozruchowe, których zadaniem jest rozruch pieca i ogrzanie złoża fluidalnego do temperatury 650˚C umożliwiającej podawanie osadu do pieca. Do każdego palnika rozruchowego dostarcza się sprężone powietrze oraz biogaz pochodzący z oczyszczalni ścieków. Ukształtowanie przestrzeni komory paleniskowej zapewnia właściwe wymieszanie niedopalonych spalin i powietrza wtórnego, aby w najbardziej niedogodnych warunkach pracy temperatura spalin wynosiła, co najmniej 850oC, a czas przebywania spalin w tej temperaturze nie był krótszy niż 2 sekundy przy minimalnej zawartości tlenu 6%.
Gazy spalinowe zwane gazami odlotowymi zawierające pyły i inne zanieczyszczenia opuszczają piec dzięki wentylatorowi wyciągowemu. Gorące gazy odlotowe podgrzewają w wymienniku ciepła powietrze, kierowane do spalenia w piecu fluidalnym. Schłodzone do ok. 6500C gazy odlotowe wpływają do kotła odzysknicowego, gdzie ulegają dalszemu ochłodzeniu do temp. 200-250˚C. W kotle odzysknicowym następuje wymiana ciepła między gazami odlotowymi, a wodą zmiękczoną płynącą w wężownicy, która po podgrzaniu do temp. 170˚C przechodzi w stan gazowy, tworząc nasyconą parę wodną o ciśnieniu 7 bar. Schłodzone gazy odlotowe są oczyszczane tak aby parametry gazów ostatecznie uwalnianych do atmosfery były zgodne z normami emisyjnymi.
Redukcja zanieczyszczeń zawartych w gazach odlotowych odbywa się już w piecu fluidalnym gdzie dozowany jest kamień wapienny, który wchodzi w reakcję, z NOx, SOx, jonami chloru i fluoru tworząc z nimi związki wapnia. Usuwanie kwaśnych składników gazów odlotowych zachodzi w reaktorze półsuchym, do którego doprowadza się mleczko wapienne i sprężone powietrze. Z reaktora półsuchego gazy odlotowe przepływają do reaktora suchego, do którego podaje się wapno i węgiel aktywny. Węgiel aktywny w reaktorze suchym wiąże dioksyny, furany oraz metale ciężkie. Ostateczne usunięcie zanieczyszczeń z gazów odlotowych następuje w filtrze workowym gdzie zatrzymane są popioły. Popioły lotne osadzające się na zewnętrznej powierzchni worków zostają pulsacyjnie strzepywane do stożkowej części zbiornika, skąd pneumatycznie za pomocą podciśnienia transportowane są do silosa popiołów lotnych. W przypadku podwyższonych wartości tlenków azotu gazy odlotowe dodatkowo kierowane są przez katalizator.
tags: #wyniki #badań #osadów #ściekowych #oczyszczalnia #ścieków
