Twarda woda w kranie: przyczyny, skutki i rozwiązania
- Szczegóły
Czy wiesz, jaka jest twardość wody, z której korzystasz w swoim domu i jakie jest jej znaczenie? W każdym domu woda jest wykorzystywana na wiele sposobów - do picia, przygotowania potraw, mycia, prania czy sprzątania. Cecha ta ma z kolei bardzo duże znaczenie dla każdego gospodarstwa domowego. W tym artykule wyjaśniamy, co kryje się pod pojęciem twardości wody oraz co się dzieje, kiedy ilość minerałów w wodzie jest zbyt wysoka lub zbyt mała.
Co to jest twarda woda?
„Twarda woda” to po prostu woda zawierająca dużą ilość rozpuszczalnych minerałów, w głównej mierze tlenku i wodorowęglanu wapnia oraz magnezu. Mówiąc najprościej, parametr ten określany jest przez ilość minerałów zawartych w wodzie - przede wszystkim kationów wapnia (Ca2+) i magnezu (Mg2+), ale też żelaza i manganu. Im większe ich stężenie, tym twardość jest wyższa. Minerały te nie są szkodliwe dla zdrowia, jednak wpływają niekorzystnie na instalacje domowe i urządzenia codziennego użytku, doprowadzając do ich szybszego zużywania i uszkodzeń.
W Polsce przyjmuje się, że dla wody pitnej twardość powinna wynosić między 60 a 550 Mg CaCO3 na litr. Jak więc nietrudno zauważyć, rozpiętość jest w tym przypadku całkiem spora. Wynika ona z faktu, że z punktu widzenia zdrowia człowieka twardość nie ma większego znaczenia. Co więcej, bogata w składniki mineralne ciecz w kranie może mieć nawet wpływ pozytywny, pozwalając na uzupełnienie niedoborów niektórych pierwiastków.
Istnieją różne rodzaje twardości wody:
- Twardość węglanowa - związana z zawartością związków w postaci wodorowęglanów, węglanów i wodorotlenków wapnia i magnezu.
- Twardość niewęglanowa - wynikającą z obecności innych związków wapnia i magnezu, np. siarczanów, chlorków i azotanów.
Jak rozpoznać twardą wodę w domu?
Symptomów problemu jest wiele. Do najczęściej występujących objawów można zaliczyć przede wszystkim:
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
- Osad w czajniku, na bateriach łazienkowych, w bębnie pralki.
- Uporczywe zacieki na naczyniach (nawet po dokładnym umyciu).
- Nadmiernie przesuszoną skórę po kąpieli.
- Słabą skuteczność detergentów i środków czyszczących.
Twarda woda a zdrowie
Twarda woda sama w sobie nie jest szkodliwa dla naszego zdrowia. Spokojnie możemy pić ją prosto z kranu lub przegotowaną; w trakcie gotowania wytrącają się jednak związki mineralne, dlatego woda przegotowana zazwyczaj lepiej nadaje się do żelazka czy kwiatów. Magnez i wapń, podobnie jak inne związki zawarte w wodzie, są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie ma zatem obaw przed piciem twardej wody kranowej. Niektóre osoby zwracają jednak uwagę na to, że herbata czy kawa lepiej (delikatniej) smakuje przyrządzona na miękkiej wodzie.
Należy pamiętać, że nie zaleca się picia miękkiej lub destylowanej wody, ponieważ pozbawiona jest ona niezbędnych składników mineralnych. Woda miękka może być wykorzystywana np. do pielęgnacji włosów, jednak nie powinna być spożywana w nadmiarze.
Często zdarza się, że mimo stosowania najlepszych kosmetyków, nie możemy pozbyć się problemów ze skórą czy włosami. Zanim zaczniemy szukać złożonych przyczyn takiego stanu rzeczy, warto sprawdzić, czy nie szkodzi im właśnie woda, którą stosujemy do mycia. Zarówno twarda woda, jak i taka z dużą zawartością chloru i związków chloropochodnych, może mieć negatywny wpływ na naszą skórę i włosy.
Szkodliwe działanie twardej wody na instalacje i urządzenia
Wysokie stężenie mineralnego osadu w wodzie może mieć szereg szkodliwych konsekwencji dla sprzętu AGD. Najczęściej występujące problemy w odniesieniu do urządzeń i instalacji to:
- Zmniejszenie światła w rurach i związana z tym niedrożność instalacji.
- Gorsze przewodzenie ciepła w grzejnikach, czyli wyższe rachunki za prąd.
- Zmniejszona żywotność sprzętów AGD.
- Uszkodzenia baterii łazienkowych i kuchennych.
- Słabsza skuteczność detergentów i kosmetyków.
- Ubrania po wypraniu tracą na miękkości.
Największym problemem związanym z twardą wodą jest jej wpływ na wszelkiego rodzaju przedmioty, które mają z nią stały kontakt. Jak nietrudno zgadnąć, w domach i mieszkaniach będą to przede wszystkim elementy systemów grzewczych - piece, rury czy grzejniki, a także zmywarki, pralki, podgrzewacze wody użytkowej, garnki czy czajniki. Ich wrogiem jest tzw. kamień kotłowy, który powstaje w wyniku rozkładu wodorowęglanów wapnia i magnezu.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Skutkiem tej reakcji jest pojawianie się charakterystycznego szaro-żółtego osadu. Choć w teorii jest on dość kruchy i nietrudny do usunięcia, to stałe narastanie warstwy kamienia może być bardzo dużym problemem. Co najważniejsze, nalot ten dużo słabiej przewodzi ciepło, co automatycznie zmniejsza wydajność instalacji grzewczych i zwiększa zużycie paliw. Jego gruba warstwa może też prowadzić do wysokiego ciśnienia, sprzyjać korozji, a w skrajnych przypadkach tworzyć zatory w rurach. Wszystko to skutkuje szybszym zniszczeniem urządzeń oraz pogorszeniem parametrów ich działania.
Jak sprawdzić twardość wody?
Najprostszym sposobem na sprawdzenie twardości wody jest wykonanie testu paskowego. Tester ma postać paska pokrytego substancjami chemicznymi, które reagują na obecność jonów wapnia i magnezu. Alternatywna metoda to tester kropelkowy. Aby go wykonać, należy wlać wodę do pojemnika, a potem dodawać pojedyncze krople odczynnika do momentu zmiany koloru cieczy na tę wskazaną w instrukcji (zwykle z zieloną). Dostępne są również elektroniczne mierniki twardości wody.
Twardość wody możesz sprawdzić na kilka sposobów:
- strona internetowa wodociągów - większość przedsiębiorstw podaje aktualne parametry wody dla poszczególnych stref,
- domowe testy kropelkowe lub paskowe - kupisz je w sklepach budowlanych i akwarystycznych, wynik odczytujesz jako °dH lub mg CaCO3/l,
- badanie laboratoryjne - najdokładniejsza metoda, stosowana głównie przy własnych ujęciach (studnia).
Jak zmiękczyć wodę?
Sposobów na zmiękczenie wody jest wiele. Możemy wodę zmiękczyć za pomocą domowych roztworów, ale też użyć mechanicznego zmiękczacza do wody. Przykładem roztworu pozwalającego na uzyskanie miękkiej wody do codziennej pielęgnacji jest kwaśna mieszanka: pół łyżeczki soku z cytryny na litr wody lub łyżeczka octu winnego na litr. Jeśli chcemy zmiękczyć wodę do podlewania domowych kwiatów, możesz po prostu odstawić ją na kilka godzin - związki minerałów osadzą się wtedy na dnie, dzięki czemu do doniczki trafi ich mniej. Skuteczną alternatywą, która przyda się np. przy roślinach wymagających szczególnej troski, jest dodanie do wody naturalnego torfu.
W przypadku osób czerpiących wodę z ujęć własnych najlepszym rozwiązaniem będą stacje zmiękczające wodę. W przypadku wody wodociągowej - filtr do pralek i zmywarek, zestaw podzlewozmywakowy lub narurowy z wkładem zmiękczającym (z żywicy jonowymiennej).
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Filtry zmiękczające wodę zamontować można przed wieloma sprzętami, np. tuż przed pralką, bojlerem lub zmywarką. Filtry zmiękczające mają wymienne wkłady. Do zmiękczania wody można użyć też automatycznych zmiękczaczy do wody lub filtrów bezobsługowych, które montuje się na głównym źródle wody za licznikiem lub hydroforem.
Zmiękczacze wody do pralek lub zmywarek mają obudowę, w której umieszczone są złoża polifosfatowe. Polifosfat jest surowcem, który podczas rozpuszczania się okleja węglan wapnia, który występuje w wodzie i nie pozwala mu się skrystalizować. Tym sposobem zabezpieczamy grzałki i inne elementy urządzeń przed osadzaniem się kamienia. Musimy jednak pamiętać, by co jakiś czas uzupełniać złoże w filtrach.
Zmiękczacz do wody - najskuteczniejsze rozwiązanie
Najskuteczniejszym sposobem na rozwiązanie problemu twardej wody jest podłączenie do instalacji zmiękczacza - czyli urządzenia, które odfiltruje z wody nadmiarowe związki wapnia i magnezu. Wydajność zmiękczacza można dobrać m.in. w zależności od zużycia wody czy stopnia jej twardości. Decydując się na zmiękczacz do domu, warto wziąć pod uwagę jego specyfikację. Możemy wybrać prosty filtr zmiękczający do wody z czajnika lub zakupić centralny zmiękczacz pozwalający na uzyskanie miękkiej wody w całej instalacji.
Dobierając zmiękczacz, należy zwrócić uwagę m.in. na typ głowicy, wygląd oraz cenę urządzenia. Dla uzyskania pewności w kwestii wyboru najlepszego zmiękczacza do domu skonsultuj zakup z hydraulikiem - fachowiec na pewno będzie wiedział, jaki sprzęt będzie odpowiedni.
Jak zmiękczyć wodę w bloku?
Twardą wodę da się pokonać nie tylko w domu jednorodzinnym, ale również w mieszkaniu. Środki odkamieniające w postaci płynów i proszków to jedne z najpopularniejszych sposobów na radzenie sobie z kamiennym osadem w polskich domach. Warto jednak pamiętać, że nie zwalczają one przyczyny w postaci twardej wody, a jedynie zapobiegają osadzaniu się kamienia na powierzchniach.
Dobrą opcją na punktową walkę z kamieniem po twardej wodzie wydają się być filtry łazienkowe. Na przykład filtry pralkowe zawierają w sobie polifosfat, który zapobiega wytrącaniu się kamienia, podobnie jak ma to miejsce w przypadku preparatów chemicznych. Podczas kąpieli można zastosować filtr prysznicowy. Są one zazwyczaj wypełnione złożem o nazwie KDF.
Jeśli zależy nam na zwalczeniu osadu w ekspresie do kawy, parowarze, żelazku, a do tego chcemy spożywać napoje i dania o estetycznym wyglądzie, bez cząsteczek osadu z twardej wody, można zastanowić się nad instalacją filtra kuchennego pod zlewozmywakiem w kuchni. W tym przypadku najlepszym wyborem będzie odwrócona osmoza.
Najlepszą opcją jest centralny zmiękczacz wody. To wydajny i efektywny sposób, który pozwoli poradzić sobie z problemem twardej wody i zwalczyć przyczynę, a nie wyłącznie skutki. Zmiękczacze wody posiadają dostatecznie dużą powierzchnię kontaktu złoża z surową wodą, by przynosić oczekiwane efekty. Zaletą zastosowania tego urządzenia jest fakt, że miękka woda przepływa także w niewidocznych miejscach, mogących ulec awarii, jak choćby rury.
Niestety, już na wstępie należy zaznaczyć, że nie każde mieszkanie nadaje się do montażu zmiękczacza wody. Czynnikami umożliwiającymi przeprowadzenie takich działań jest układ mieszkania oraz dostęp do instalacji. Jeśli w mieszkaniu istnieje dostęp do instalacji z ujęciem wody zimnej i ciepłej oraz są ku temu sprzyjające warunki, bez trudu można zamontować zmiękczacz wody na ujęciu z wodą zimną. W tym wypadku dobrze, aby kuchnia oraz łazienka miały wspólne zasilanie w wodę.
Należy pamiętać, że warunkami koniecznymi do spełnienia przy chęci instalacji zmiękczacza wody w mieszkaniu jest czynne gniazdko elektryczne oraz zapewnienie odpływu do kanalizacji. W miejscu montażu musi również znaleźć się przestrzeń na instalację filtra narurowego z wkładem mechanicznym, który stanowi niezbędną ochronę zmiękczacza wody przed możliwością przedostania się do wnętrza cząstek stałych.
Podsumowanie
Twarda woda, chociaż jest powszechnie spotykana w wielu domach (zwłaszcza w tzw. starszym budownictwie), nie musi być problemem. W zależności od ilości związków mineralnych płynących z kranu ten kłopot można zniwelować przy pomocy domowych sposobów w rodzaju prostych roztworów na bazie kwasku cytrynowego bądź octu lub poprzez podłączenie do instalacji hydraulicznej zmiękczacza i innych, równie skutecznych urządzeń filtrujących.
Pamiętaj, że twarda woda stanowi zagrożenie przede wszystkim dla domowych urządzeń, obniżając ich żywotność i skuteczność funkcjonowania.
tags: #woda #twarda #w #kranie #przyczyny #i
