Problemy z dostępem do wody pitnej na Cyprze i możliwe rozwiązania
- Szczegóły
Cypr jest krajem stawiającym czoła największym problemom związanym z dostępem do wody pitnej w Europie - pozyskuje aż 70 % tego cennego zasobu przez odsalanie. Niestety, technologia odwróconej osmozy stosowana w tym celu przez ten wyspiarski kraj jest szkodliwa dla środowiska. Zespół finansowanego ze środków UE badania analizuje wpływ odsalania wody na Cyprze na środowisko i proponuje bardziej zrównoważone rozwiązanie.
Zespół naukowców z Cypru, Holandii i Zjednoczonego Królestwa starał się lepiej poznać sposób wykorzystania tej technologii na wyspie. W swojej pracy opublikowanej w czasopiśmie „Desalination and Water Treatment” badają oni skalę odsalania wody morskiej w tym kraju, wpływ tej technologii na środowisko oraz potencjalne zrównoważone rozwiązania.
Według raportu z badania, wodę pitną do cypryjskich miast, elektrowni, obiektów przemysłowych, turystycznych i wojskowych dostarcza pięć dużych zakładów odsalania i 24 mniejsze odsalarnie. Zużyta w ten sposób energia powoduje uwolnienie do atmosfery około 169 kiloton ekwiwalentu dwutlenku węgla, co stanowi około 2 % całkowitej emisji gazów cieplarnianych na wyspie (na podstawie danych z 2018 roku). Jak czytamy w artykule, badania zostały wsparte przez zespoły finansowanych ze środków UE projektów ZERO BRINE i WATER-MINING.
Odsalanie ma również wpływ na środowisko morskie. Odsolenie 69,6 miliona metrów sześciennych wody w 2018 roku przyczyniło się do powstania 103 milionów metrów sześciennych ścieków solankowych. Naukowcy przyjrzeli się dwóm największym cypryjskim odsalarniom i odkryli, że proces odsalania ma znaczący wpływ na skupiska trawy morskiej.
„Negatywny wpływ na skupiska trawy morskiej gatunku Posidonia oceanica stwierdziliśmy w promieniu około 150 metrów od punktu zrzutu ścieków. Trawa morska była tam mniej gęsta, a jej struktura uległa zmianie”, stwierdził Kuepper. „Jesteśmy również w trakcie badania wpływu procesu odsalania na miejscowe i nierodzime gatunki fauny”, dodaje współautorka pracy Eleni Avramidi z Uniwersytetu w Aberdeen w tym samym artykule. „Planujemy zbadać, jaki wpływ na miejscowe i nierodzime gatunki, takie jak rozdymkowate i skrzydlice, ma wysokie stężenie soli i wyższa temperatura”.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Proponowane rozwiązania
W ramach badania naukowcy zaproponowali obiecujące rozwiązanie zarówno problemu emisji dwutlenku węgla, jak i problemu ścieków solankowych. Jest to odsalanie z wykorzystaniem źródeł odnawialnych i ciepła odpadowego, w wyniku którego nie powstaje żadna ciecz. Umożliwiłoby to odzyskiwanie soli, a także sprzyjałoby dekarbonizacji cypryjskiego sektora odsalania wody.
„Powinniśmy rozsądniej wykorzystywać sól i nie wyrzucać jej do morza”, zauważa Kuepper. „Sól morska jest w zasadzie mieszaniną surowców, którą można wykorzystać między innymi w celu pozyskiwania litu, bardzo potrzebnego składnika do produkcji akumulatorów. Możliwe byłoby więc zasilanie samochodów na Cyprze energią słoneczną i solą morską. Naukowcy pracują aktualnie nad tym rozwiązaniem i mam nadzieję, że uda się urzeczywistnić ten pomysł w ciągu najbliższych 10 lub 20 lat”.
Środek zaradczy zaproponowany w ramach badania stanowi część podejścia gospodarki o obiegu zamkniętym promowanego w ramach projektów WATER-MINING (Next generation water-smart management systems: large scale demonstrations for a circular economy and society) oraz ZERO BRINE (Re-designing the value and supply chain of water and minerals: a circular economy approach for the recovery of resources from saline impaired effluent (brine) generated by process industries). Projekt ZERO BRINE zakończy się w maju 2021 roku.
Sytuacja wodna na Cyprze
Jedna z najchętniej odwiedzanych wysp Europy - Cypr - zmaga się z bezprecedensowym kryzysem wodnym. Czwarty rok z rzędu susza daje się we znaki mieszkańcom i turystom, a rezerwy wody osiągnęły niebezpiecznie niski poziom. Cypr mierzy się z czwartym rokiem suszy, co dramatycznie obniża poziom wód w zaporach.
Brak intensywnych i długotrwałych opadów w górskich rejonach pogarsza sytuację, a niektóre zbiorniki mają mniej niż 15 proc. pojemności. Rolnicy są najbardziej poszkodowani, rząd przeznaczył 18,8 mln euro na pomoc, ale to tylko kropla w morzu potrzeb.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Według najnowszych danych Departamentu Rozwoju Wodnego przepływ wody do zapór od października wyniósł zaledwie 1,7 miliona metrów sześciennych. To dramatycznie mało - średnia z ostatnich 35 lat dla tego okresu to aż 13 milionów metrów sześciennych. Choć w niektórych rejonach, takich jak Polis Chrysochous czy Nikozja, opady przekroczyły oczekiwane poziomy, nie przełożyły się one na poprawę sytuacji.
Sytuacja jest tak poważna, że niektóre zbiorniki wodne mają obecnie mniej niż 15 proc. swojej pojemności. W efekcie na powierzchnię wyłoniły się historycznie zatopione budynki - wśród nich słynny kościół św. Najbardziej dotknięci kryzysem są cypryjscy rolnicy. Wielu z nich już teraz boryka się z powtarzającymi się niedoborami wody, które niszczą plony i zagrażają utrzymaniu gospodarstw.
Cypr od lat boryka się z postępującym ociepleniem klimatu. Roczna suma opadów spadła o około 15 proc. w ciągu ostatnich 90 lat, a temperatura w Nikozji wzrosły o 1,8 st. Celsjusza - to dwukrotnie więcej niż średnia światowa. W obliczu kryzysu Cypr już w 1997 roku zaczął inwestować w odsalanie wody morskiej. Dziś około 70 proc. zapotrzebowania na wodę pitną pokrywają właśnie instalacje do odsalania.
Czy woda z kranu na Cyprze jest bezpieczna?
Planujesz podróż na Cypr i zastanawiasz się, czy woda z kranu jest tam bezpieczna do picia? Warunki sanitarno-higieniczne i jakość wody to istotne kwestie dla każdego turysty. Na Cyprze woda z kranu jest generalnie uważana za bezpieczną do picia, jednak wielu mieszkańców i turystów decyduje się na zakup wody butelkowanej. Wynika to z różnic w smaku oraz obawy przed ewentualnymi zanieczyszczeniami, które mogą wystąpić w starszych instalacjach wodociągowych.
W większości dużych miast, takich jak Nikozja i Larnaka, wodociągi są nowoczesne i dobrze utrzymywane, co przekłada się na wysoką jakość wody. Dla osób preferujących większą ostrożność zaleca się używanie filtrów wodnych. Filtry te mogą znacząco poprawić smak i dodatkowo oczyścić wodę z ewentualnych zanieczyszczeń. Jeżeli zdecydujesz się na korzystanie z wody z kranu, pamiętaj o regularnym sprawdzaniu jakości wody w gminie, w której się znajdujesz. Informacje te są zazwyczaj dostępne online lub w lokalnych urzędach wodociągowych.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Na Cyprze głównymi źródłami wody kranowej są zbiorniki z wodą deszczową i odsalanie wody morskiej. Wyspa ma ograniczone zasoby naturalne, dlatego deszczówka gromadzona w zbiornikach retencyjnych jest cennym źródłem wody. Drugi istotny element to woda gruntowa, którą czerpie się z głębokich studni. Wykorzystywane są zwłaszcza na terenach, gdzie dostęp do deszczówki i odsolonej wody jest ograniczony. Woda pochodzi z warstw wodonośnych znajdujących się głęboko pod powierzchnią ziemi i jest naturalnie filtrowana przez skały i glebę.
Cypr posiada również kilka zapór wodnych, które pełnią funkcję rezerwuarów wody pitnej i nawadniającej. Do najważniejszych należą zapory Kouris, Asprokremmos oraz Evretou. Zbiorniki te odgrywają kluczową rolę w zarządzaniu wodą na wyspie, zwłaszcza podczas susz.
Woda z kranu na Cyprze charakteryzuje się specyficznym smakiem, który jest efektem lokalnych warunków geologicznych i klimatycznych. Kamienista gleba i duże zasolenie sprawiają, że woda często ma lekko metaliczny posmak.
Podczas podróży na Cypr, warto zwrócić uwagę na kilka kwestii związanych z piciem wody z kranu, takich jak lokalne normy jakości wody i przystosowanie organizmu do różnych składników mineralnych. Woda może różnić się smakiem w zależności od regionu, w którym się znajdujemy, co jest wynikiem różnorodnych źródeł zaopatrzenia. Filtrowanie wody oraz zakup wody butelkowanej może być korzystnym rozwiązaniem, zwłaszcza dla turystów przybywających na krótki czas.
Alternatywy dla wody z kranu
Podróżni często zauważają, że woda z kranu różni się od tej, do której są przyzwyczajeni w swoich krajach. Kontrowersje wokół picia butelkowanej wody na Cyprze dotyczą przede wszystkim kwestii zdrowotnych i ekologicznych. Z jednej strony, woda butelkowana jest uznawana za bezpieczniejszą, ponieważ przechodzi kontrolę jakości. Picie wody butelkowanej generuje znaczne ilości odpadów plastikowych, co staje się poważnym problemem dla środowiska. Decydując się na wodę butelkowaną, warto szukać produktów w opakowaniach biodegradowalnych lub szklanych, które mogą być bardziej przyjazne dla środowiska.
Korzystanie z wody kranowej z odpowiednimi filtrami wydaje się być ekologiczną i ekonomiczną alternatywą. Na Cyprze, jednym z najpopularniejszych zamienników wody kranowej są wody butelkowane. Sklepy oferują szeroki wybór marek, zarówno lokalnych, jak i międzynarodowych. Jakość wody butelkowanej jest kontrolowana i sprawdzana, co stanowi gwarancję bezpieczeństwa dla konsumentów.
Innym rozwiązaniem są systemy filtracyjne, które można zamontować bezpośrednio na kranie lub w postaci dzbanków filtrujących. Te technologie pozwalają na eliminację zanieczyszczeń oraz poprawę smaku i zapachu wody. Systemy filtracyjne cieszą się popularnością wśród mieszkańców i turystów, którzy chcą uniknąć zakupu wody butelkowej. W szczególności cenione są filtry osmotyczne, które skutecznie usuwają nawet najdrobniejsze zanieczyszczenia.
Warto również rozważyć korzystanie z usług dostawców wody. Na Cyprze działają firmy, które oferują dostawę dużych butli wody do domów czy biur. Proces zamawiania jest prosty i wygodny, a woda dostarczana jest regularnie i zgodnie z potrzebami klienta.
Najwyższa pora, by jasno ustalić, iż posiadamy wystarczająco dowodów naukowych, wystarczająco narzędzi kontrolnych i powodów, aby picie wody z kranu stało się codziennym nawykiem zamiast niekończącego się teoretyzowania, dlaczego kranówki pić się nie powinno. O ile dzisiejszy dorosły człowiek będzie miał jeszcze szansę skorzystać z naszej planety, o tyle przyszłe pokolenia mogą już takowej nie otrzymać. Brak praktykowania zachowań chroniących przed krótkowzrocznym niestety użytkowaniem plastiku, nieuchronnie prowadzi do ekologicznej katastrofy i śmierci tego, dzięki czemu gatunek ludzki może istnieć.
Zacznijmy od regulacji prawnych w Unii Europejskiej. 12 grudnia 2020, Parlament Europejski poparł porozumienie osiągnięte z Radą, dążące do zwiększanie zaufania konsumentów i zachęcanie ich do picia wody z kranu, jednocześnie Unia Europejska aktualizuje dyrektywę ws. jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, do wszelkich celów domowych, ustalając minimalne normy jakości, których zadaniem jest chronić przed zanieczyszczeniami. Szczególnie tyczy się to substancji takich jak ołów i szkodliwych bakterii, następnie wymogów higienicznych dla materiałów mających kontakt z wodą pitną (rury, krany), aby zapewnić bezpieczeństwo. Jednocześnie regulacje prawne wcale nie muszą być w 100% przekonującym argumentem, są szalenie istotne, jednak konsument potrzebuje więcej pewności.
Nic prostszego. W Polsce mieszkańcy miast mogą bez problemu zasięgać informacji na temat jakości wody kranowej na stronach Przedsiębiorstw Wodociągowych, w mniejszych miasteczkach i wsiach można informacji tej zasięgnąć bezpośrednio w zaopatrującym zakładzie wodociągowym lub lokalnej stacji sanepidu. Następnie liczne inicjatywy edukacyjne. Wszystko to tworzy przejrzystą argumentację, iż woda z kranu jest bezpieczna. Zatem szukajmy więcej zalet, chociażby jak ta kluczowa i wspomniana wyżej - wsparcie dla środowiska. Picie kranówki versus zakup wody w plastikowych butelkach to potężna oręż chroniąca Matkę Ziemię.
Szczególnie interesujące są butelki i dzbanki marki Dafi, wyposażone w specjalne filtry, służące ulepszaniu smaku i jakości wody kranowej. Dzbanek filtrujący, a konkretnie 12 filtrów, bo tyle potrzebuje gospodarstwo domowe, aby przez rok filtrować wodę z kranu, ochroni środowisko przed zakupem 1200 półtoralitrowych butelek, co sprawdzi się do 60 kilogramów plastiku. Następnie 12 filtrów użytych w butelce Dafi wielorazowego użytku, równoważne z rezygnacją z zakupu 3600 butelek jedorazowych w skali roku. Dane te robią wrażenie, zestawiając je z dostępnością, również ekonomiczną tego produktu, zdaje się, że osiągamy rozwiązanie optymalne dla wszystkich stron.
Jeśli zaś mowa o czynniku ekonomicznym, to warto zrobić 2 rzeczy, wziąć sobie do serca słowa parlamentarzysty UE Christophe Hansena „za cenę jednej butelki wody mineralnej otrzymalibyśmy prawie 700 litrów wody z kranu” następnie przeliczyć, roczny zakup wody w plastikowych butelkach względem oszczędności, jakie niesie stosowanie wspomnianych filtrów i spożywanie kranówki.
Warto jednak dać Cyprowi szansę - to piękny kraj wypełniony historią i zabytkami.
Cypr - informacje ogólne
- Populacja około 1,2 miliona
- Stolica Nikozja
- Strefa czasowa UTC/GMT +2 (12:00 w Warszawie = 13:00 na Cyprze)
- Waluta euro (EUR) 1 EUR = 4,39 PLN (30.08.2020)
- Język grecki, turecki, dość dobra znajomość języka angielskiego
- Główne miasta Nikozja, Limassol, Strowolos, Larnaka, Famagusta, Lakatamia, Kyrenia, Paphos
Cypr - informacje praktyczne - Cypr ma duże problemy z wodą pitną. W kraju praktycznie nie pada i brakuje wody. Z tego powodu, w sezonie letnim woda sprowadzana jest m.in. z Grecji. Spodziewajmy się, że woda pitna na Cyprze jest droga
Warunki wjazdu do Cypru - Cypr jest członkiem Unii Europejskiej, co oznacza, że polscy obywatele mogą korzystać z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach UE - do Cypru wjedziemy z ważnym paszportem lub dowodem osobistym. Na terenie kraju możemy przebywać legalnie i bez rejestracji do 90 dni od daty wjazdu
Znajomość języka angielskiego W południowej części kraju mówi się po grecku, natomiast w północnej, zarządzanej przez Turków mówi się po turecku. Język angielski jest na Cyprze dość dobrze znany przez mieszkańców wyspy, nie powinniśmy mieć problemów z komunikacją.
Woda jest niezbędnym zasobem - nie tylko dla zdrowia publicznego, środowiska i jego ekosystemów, ale także dla produkcji energii, rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego. Woda, mimo że jest ważna, nie jest nieskończonym zasobem i musi być chroniona przed zanieczyszczeniem i nadmierną eksploatacją.
Złożone wyzwania związane z wodą dotyczą milionów ludzi w całej Europie. Problemy takie jak niedobór, zanieczyszczenie i rosnące ryzyko powodzi i susz nie ograniczają się już do odizolowanych regionów.
Parlament Europejski przedstawił ambitne propozycje złagodzenia tych wyzwań wodnych w sprawozdaniu na temat nadchodzącej europejskiej strategii odporności na wodę. Oczekuje się, że Komisja Europejska przedstawi europejską strategię odporności na wodę latem 2025 r.
Niedobór wody w Europie: wpływ i rozwiązania
Niedobór zasobów wodnych jest jednym z najpilniejszych problemów, z jakimi borykają się Europejczycy. W 2022 r. aż 34% populacji UE i 40% jej terytorium zmagało się z sezonowym niedoborem wody. W Europie Południowej aż 70% populacji cierpi na niedobory wody w miesiącach letnich.
Water Exploitation Index Plus (WEI+) mierzy zużycie wody jako procent odnawialnych zasobów słodkiej wody dla danego terytorium i okresu. Mapa pokazuje, że Cypr doświadczył największych problemów z dostępnością wody wśród wszystkich krajów UE w 2022 r., a następnie Malta i Rumunia.
Jednakże coroczne obliczenia wskaźnika WEI+ na szczeblu krajowym nie odzwierciedlają faktu, że zasoby wodne mogą być niewystarczające w niektórych regionach w określonych porach roku.
Według Organizacji Narodów Zjednoczonych kraj doświadcza „stresu wodnego”, gdy jego roczne zasoby wodne wynoszą poniżej 1700 m³ na mieszkańca. Kraje takie jak Cypr, Malta, Polska i Czechy doświadczają przewlekłego stresu wodnego. Według Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) co roku około 20% powierzchni Europy i 30% populacji cierpi z powodu niedoboru wody.
Posłowie do PE wzywają do ustalenia wiążących celów w zakresie efektywności wykorzystania wody, obejmujących wszystkie jej zastosowania, w tym przemysł, rolnictwo i gospodarstwa domowe.
Proponowane rozwiązania obejmują przyjęcie bardziej zrównoważonych modeli rolnictwa, wspomaganych innowacyjnymi rozwiązaniami technologicznymi, tworzenie zachęt do ponownego wykorzystywania wody, ograniczanie zanieczyszczeń i zapotrzebowania na wodę.
Zanieczyszczenie wody: główne zagrożenia i jak im zapobiegać
Problemy z wodami w UE nie ograniczają się do ilości, ale są również związane z jakością. W 2021 r. tylko 37% wód powierzchniowych w Europie osiągnęło „dobry” lub „wysoki” stan ekologiczny, a tylko 29% osiągnęło „dobry” stan chemiczny, zgodnie z EEA. Dobry stan ekologiczny i chemiczny oznacza, że działalność człowieka nie wpłynęła znacząco na zbiornik wody powierzchniowej.
Do głównych zanieczyszczeń wody zaliczają się substancje chemiczne stosowane w przemyśle, takie jak metale ciężkie i trwałe substancje szkodliwe, zwane „wiecznymi chemikaliami”, substancje chemiczne stosowane w rolnictwie, które przedostają się do rzek, jezior i innych wód, a także nowe zanieczyszczenia, takie jak mikroplastik.
Posłowie do PE podkreślają, że istniejące przepisy UE dotyczące zwalczania zanieczyszczenia wody (takie jak dyrektywa ramowa w sprawie wody i dyrektywa w sprawie wody pitnej) muszą być lepiej wdrażane i egzekwowane. Dodają, że UE musi dalej ograniczać zanieczyszczenie chemikaliami, produktami farmaceutycznymi, bakteriami opornymi na antybiotyki, mikroplastikami, pestycydami chemicznymi i nawozami.
Ponadto Komisja powinna zaproponować stopniowe wycofywanie „wiecznych substancji chemicznych” z towarów konsumpcyjnych, które okazały się niebezpieczne dla zdrowia ludzi i środowiska, a także zaktualizować limity dotyczące tych substancji chemicznych w wodzie pitnej.
Wpływ zmian klimatycznych
Zmiany klimatyczne pogarszają problemy z wodą w Europie. Ekstremalne upały, przedłużające się susze i niszczycielskie powodzie niszczą ekosystemy i zdrowie ludzi oraz powodują poważne zakłócenia w działalności gospodarczej.
Posłowie do PE sugerują pilne środki mające na celu złagodzenie skutków susz, takie jak większe ponowne wykorzystanie ścieków, zwiększone oszczędności wody w budynkach i sektorach przemysłowych oraz zwiększona wydajność wodna w rolnictwie. Inwestycje w techniki magazynowania wody są również kluczowe dla utrzymania dostaw wody w okresach suszy.
Aby pomóc w łagodzeniu ryzyka powodzi, w raporcie zaproponowano rozwiązania oparte na środowisku naturalnym, takie jak odtwarzanie terenów podmokłych i tworzenie zielonych stref buforowych.
Wspólne zasoby wodne: współpraca transgraniczna
Wiele rzek i jezior Europy leży na terenie kilku krajów, co sprawia, że transgraniczne zarządzanie zasobami wodnymi jest niezbędne. Posłowie do PE podkreślają, że odporność na niedobory wody musi być wspólnym wysiłkiem Europy, a Komisja powinna zapewnić solidarność regionalną i transnarodową poprzez skoordynowaną politykę wodną i ułatwianie współpracy między krajami UE.
Inwestycje w infrastrukturę wodną i inteligentne systemy monitorowania są niezbędne do śledzenia jakości wody i jej zużycia w czasie rzeczywistym. Dlatego posłowie do PE proponują utworzenie oddzielnego i dedykowanego funduszu w nadchodzącym długoterminowym budżecie UE od 2028 r. w celu poprawy odporności wodnej w regionach najbardziej narażonych na niedobór wody.
Inteligentne zarządzanie wodą: technologie dla zrównoważonej przyszłości
Współczesne wyzwania wymagają nowoczesnych rozwiązań.
tags: #woda #pitna #cypr #problemy #i #rozwiązania
