Woda Mineralna: Skład, Właściwości i Potencjał Uzdrowiskowy Regionu Przemyskiego
- Szczegóły
W ostatnich latach obserwujemy rosnące zainteresowanie wodami mineralnymi i ich wpływem na zdrowie. W artykule tym przyjrzymy się bliżej składowi i właściwościom wód mineralnych, a także omówimy potencjał uzdrowiskowy regionu przemyskiego, w szczególności gminy Fredropol.
Woda Mineralna - Definicja i Klasyfikacja
W ostatnim okresie (lata 2010 - 2011) nastąpiły znaczące zmiany w zakresie kwalifikacji naturalnych wód butelkowanych. Dotyczy to przekwalifikowania niektórych wód źródlanych na naturalne wody mineralne. Aby wyjaśnić te sprawy, na portalu „Woda dla zdrowia” zamieszczony został artykuł przedstawiający genezę i uwarunkowania historyczne tych zmian, wynikających z konieczności dostosowania naszych krajowych przepisów do przepisów Unii Europejskiej.
Aby zapobiec rozprzestrzenianiu fałszywych informacji na ten temat, trzeba wyjaśnić zatem niektóre kwestie poruszone w tym „Stanowisku” i sprostować informacje mijające się z prawdą. Na wstępie autorzy tego „Stanowiska” piszą, że: wejście w życie (przepisów) nowego Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych z dnia 7 maja 2011 r. (2) nie wprowadzają żadnych zmian w tym zakresie kwalifikacji wód butelkowanych.
Tymczasem z poprzedniego rozporządzenia w tej sprawie z dnia 29 kwietnia 2004 r. (z późniejszymi zmianami) (3), usunięto cały rozdział dotyczący definicji wód butelkowanych. Następnie piszą, że: Aktualnie obowiązujące definicje poszczególnych rodzajów wód zostały podane już w dokumencie (ustawie) z 2006 r. (4) oraz z 2010 r. (5). I tutaj autorzy znów mijają się z aktualnym stanem prawnym, bowiem, równocześnie nie mogą obowiązywać definicje z obu tych ustaw, bo definicja z 2006 r. A więc obecnie obowiązuje tylko jedna definicja naturalnej wody mineralnej.
Wprawdzie dodano do tej starej tylko dwa wyrazy, ale całkowicie zmieniające sens tej definicji. Mówi ona teraz, że naturalna woda mineralna to: - woda podziemna (…) różniąca się od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym, a w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Ponieważ w poprzedniej definicji nie było słów „w określonych przypadkach”, to wszystkie wody uznawane dawniej za naturalne wody mineralne miały z natury rzeczy korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi. Teraz nowe przepisy, pozwalają uznawać każdą wodę podziemną o określonej czystości, za naturalną wodę mineralną niezależnie od stopnia jej mineralizacji. I to jest zasadnicza zmiana i jej konsekwencja, a więc głoszenie, że nie wprowadzono żadnych zmian w przepisach, jest po prostu nieprawdą.
Społeczeństwo o tych zmianach powinno być odpowiednio poinformowane, ponieważ ma to bardzo duże znaczenie dla zdrowia publicznego, gdyż przy znacznych niedoborach składników mineralnych w naszym pożywieniu, to właśnie naturalne wody mineralne z odpowiednią ilością biopierwiastków mogą stanowić uzupełnienie naszej diety w te bardzo potrzebne dla organizmu składniki. Do tej pory w tym właśnie celu wybierane były przez konsumentów wody z określeniem „mineralna”, bo wyraz ten informował, że jest to woda z odpowiednią zawartością składników mineralnych.
Bez odpowiedniego wyjaśnienia tych zmian wprowadza się dezinformację i konsumenci mogą mieć problemy z wyborem odpowiedniej dla siebie wody. Oczywiste jest, że musimy dostosowywać nasze przepisy do standardów Unii Europejskiej, ale powinno to być robione w sposób jasny, otwarty, zrozumiały dla przeciętnego konsumenta.
Nasuwa się pytanie - piszą autorzy „Stanowiska” - co znaczy zwykła lub niezwykła woda? Definicję zwykłej wody można znaleźć w Słowniku hydrogeologicznym pod redakcją naukową prof. dr hab. inż. Antoniego Kleczkowskiego. (7) Jest tam hasło: Woda słodka - woda niskozmineralizowana, woda zwykła. Woda podziemna o mineralizacji nieprzekraczającej 1g/dm3. W kategorii tej wyróżnia się też wody ultrasłodkie (M<0,2 g/dm3) oraz akratopegi (0,5 Wystarczy spojrzeć do słownika języka polskiego lub słownika synonimów, aby dowiedzieć się, że bogactwo to: zasobność, mnogość, wielość, dostatek, wystarczająca ilość. A więc woda zawierająca bogactwo minerałów to woda zawierająca dostatek minerałów, w ilościach mogących mieć znaczenie fizjologiczne powodujące korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi. Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach A odpowiednie „stężenie tych składników” i „jakich”, to na podstawie aktualnych przepisów ma woda, która: zawiera magnez w ilości co najmniej 50 mg/l, zawiera wapń w ilości co najmniej 150 mg/l, zawiera sód w ilości co najmniej od 200 mg/l, zawiera wodorowęglany w ilości co najmniej 600 mg/l, zawiera siarczany, w ilości co najmniej 200 mg/l. A jeśli chodzi o „rodzaje” to na pewno są to wody wysokozmineralizowane i niektóre średniozmineralizowane. Dr Teresa Latour, w w artykule pt. „Składniki mineralne mające znaczenie fizjologiczne” (10) pisze: - „Naturalne wody mineralne wysokozmineralizowane, tzw. specjalne, mogą być dla organizmu człowieka ważnym źródłem niezbędnych składników mineralnych, jak magnez, wapń, żelazo (II), jod, fluor, sód, chlorki, siarczany, wodorowęglany - regulujących procesy fizjologiczne. Kryteria oceny składu wody opakowanej są rozmaite - od opartych o doświadczenia medycyny ludowej, tradycyjnej, aż po próby wykorzystania obserwacji medycyny naukowej. W tym ostatnim zakresie dominuje przekonanie, że o wartości wody decyduje stężenie jonów sodu, magnezu i wapnia, a zwłaszcza stosunek magnezu do wapnia. Napisano tam wyraźnie, że: tylko niektóre wody podziemne charakteryzują się w określonych przypadkach także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi. Nie są to na pewno te, które nie mają większej ilości składników mineralnych. Także w innej publikacji: Historia rozlewni wód w Polsce (11) dr Teresa Latour tak pisze na ten temat: „Woda nie jest dla człowieka głównym źródłem składników mineralnych, ale niektóre wody podziemne, zwłaszcza średnio- i wysokozmineralizowane mogą je dostarczać w ilościach znaczących dla potrzeb organizmu człowieka i jego dobrej kondycji fizycznej. Doceniając jednak pierwotną czystość wód źródlanych i naturalnych wód niskozmineralizowanych, piszemy, że: są doskonałym środkiem spożywczym do przyrządzania posiłków, zwłaszcza dla niemowląt, przyrządzania soków do picia i napojów, parzenia kawy, herbaty i ziół itp. Są one alternatywą do, często niestety nie najlepszej jakości, wód wodociągowych. Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety Podobnie o takich wodach pisze też dr Teresa Latour w cytowanym powyżej artykule (11) „Rzadszą grupą są wody o niższej mineralizacji, od 180-300 mg/dm3 na ogół z bardzo niską zawartością sodu (nawet 5 mg/dm3). Są to wody szczególnie przydatne do przygotowywania napojów i pokarmów dla małych dzieci i niemowląt, nadające się do rozpuszczania mieszanek pokarmowych do produktów. Wskazane są również do celów domowych zamiast wody wodociągowej, zwłaszcza gdy potrzebna jest woda o niskiej twardości oraz zalecane osobom, które powinny ograniczać sól w codziennej diecie, ze względu na nadciśnienie lub w ostrych stanach niewydolności nerek”. Nie kwestionujemy też jakości pod względem zdrowotnym „innych wód”, bo jakość pod względem zdrowotnym wód niewyróżniających się wartościami mającymi znaczenie fizjologiczne dla zdrowia ocenia się w aspekcie bezpieczeństwa zdrowotnego przy ich spożyciu, a więc brak potencjalnie szkodliwych składników i zanieczyszczeń bakteriologicznych zawartych w wodzie. Jak są to podstawowe informacje w wymienionych dziedzinach, to chylimy czoła, bo świat staje się teraz o wiele prostszy. Od zarania świata ludzkość wie, że woda jest jedną z podstawowych substancji niezbędnych do życia człowieka. Przecież tego nie kwestionujemy. A więc co chcą udowodnić tym stwierdzeniem autorzy stanowiska - że odkryli Amerykę? Natomiast stwierdzenie, że: woda, zwłaszcza woda naturalnego pochodzenia, jest jedną z podstawowych substancji niezbędnych do życia człowieka, jest chyba nieco przesadzone. Niestety woda naturalnego pochodzenia, czyli butelkowana stanowi niewielki procent spożywanych przez ludzi wód, bo jak można przeczytać na stronach internetowych KIG„PR”, przeciętny Polak wypija tylko jedną szklankę wody butelkowanej dziennie, a wielu ludzi nawet nie zna jej smaku. Oczywiste jest, że oddziaływanie fizjologiczne wód mineralnych zależy nie tylko od ogólnego stężenia składników mineralnych w wodzie, ale przede wszystkim od zawartości i ilości poszczególnych składników mineralnych, co wielokrotnie podkreślamy w prezentowanych artykułach na naszym portalu. W artykule Barbary Zdrójkowskiej, Urszuli Rutkowskiej i Lucjana Szponara „Magnez w profilaktyce zdrowotnej” (12) czytamy: „Wielu autorów uważa, że istotnym źródłem magnezu jest woda pitna. Twarde wody zawierają dużą ilość, bo aż 120 mg magnezu/l, i to łatwiej wchłanianego niż z innych źródeł. Woda o bardzo dużym stopniu twardości może zawierać ponad 400 mg w litrze”. Dr hab. med. Ewa Gulczyńska (13) z Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w artykule „Zapotrzebowanie organizmu ludzkiego na magnez” pisze: „Wykazano też, większą biodostępność Mg zawartego w wodzie, z której jest o ok. 30% lepiej przyswajalny, w porównaniu do magnezu zawartego w pożywieniu lub preparatach magnezowych.” Natomiast dr Teresa Latour w artykule „Niski stan wiedzy Polaków na temat naturalnych wód butelkowanych” (14) twierdzi, że „Wody naturalne zawierają wszystkie te składniki mineralne, które występują również w organizmie człowieka, w jego tkankach i płynach ustrojowych. Ponieważ mają one w wodzie, postać jonową są bioaktywne i łatwo przyswajalne.” A w artykule „Wpływ wody dejonizowanej na stan zdrowotny ludności” (15) podaje, że: „Mikroelementy występujące w wodzie, najczęściej w postaci jonowej mają duże znaczenie zdrowotne, ponieważ w tej postaci łatwo są absorbowane w przewodzie pokarmowym, gdy tymczasem w żywności występują one na ogół jako trudno rozpuszczalne i źle przyswajalne związki kompleksowe. Nigdzie nie piszemy, że głównym przeznaczeniem wód jest suplementacja organizmu w składniki mineralne, ale że woda może w znaczący sposób uzupełniać potrzeby organizmu w składniki mineralne. Piszemy, że woda może wzbogacać lub wspomagać co jest równoznaczne z użytym powyżej stwierdzeniem: działanie wspomagające. W artykule dr med. Wiolety Respondek i dr Iwony Traczyk z Instytutu Żywności i Żywienia „Wody mineralne jako źródło wybranych składników mineralnych w diecie” (16) można przeczytać też, że: „Woda mineralna może stanowić istotne źródło niektórych pierwiastków, jeśli ich stężenie w niej jest odpowiednio wysokie i jest ona wypijana w odpowiednich ilościach. Niektóre badania wskazują, iż woda mineralna może dostarczać nawet 25% ilości wapnia spożytego w ciągu dnia i 17% magnezu. Również dr Teresa Latour w artykule „Skład chemiczny i właściwości fizyko chemiczne wód naturalnych, warunki ich rozlewania do opakowań jednostkowych” (17) tak pisze na ten temat: „Woda nie jest dla człowieka głównym źródłem składników mineralnych, ale niektóre wody podziemne, zwłaszcza średnio- i wysokozmineralizowane mogą je dostarczać w ilościach znaczących dla potrzeb organizmu człowieka i jego dobrej kondycji fizycznej. Porównanie składu chemicznego wody i płynów ustrojowych oraz tkanek w organizmie człowieka wskazuje, że występują i dominują podobne pierwiastki i ich związki: wodór, tlen, sód, wapń, magnez, chlorki, wodorowęglany.” Władze gminy Fredropol prowadzą zaawansowane prace nad wprowadzeniem do handlu wody mineralnej, która już wkrótce będzie wydobywana z miejscowego ujęcia. Woda ma być jednym z głównych atutów uzdrowiska Fredropol. Ma już ona wykonane odpowiednie badania, które potwierdziły jej właściwości. Zawartość minerałów 1494 mg na litr. Posiada charakter siarczanowo-wodorowo - węglanowo - wapniowy, ale z dużą przewagą siarczanów. Te ostatnie są pomocne w leczeniu wielu chorób, ale gmina chce się skupić na trzech: żołądkowych, skórnych - kąpiele i reumatoidalnych. - Naszą wodę leczniczą chcemy wykorzystać na bazę produktów kosmetycznych i wykonywać je pod naszą marką. Oczywiście, będzie ją można pić w pijalni uzdrowiskowej, ale myślimy również o butelkowaniu naszej wody i sprzedaży w sklepach. Za niedługo jadę w okolice Krakowa zobaczyć, jak tam działa rozlewnia takich wód - mówi wójt Śnieżek. Badania wskazują, że woda wydobyta z ok. 215-metrowego odwiertu we Fredropolu spełnia warunki wody leczniczej. To otwiera formalną drogę do starań o uznanie gminy za uzdrowiskową, takie już się zaczęły. Prowadzone od kilkunastu miesięcy badania potwierdziły, że woda w odwiercie wykonanym we Fredropolu zawiera wymagane minimum substancji mineralnych, czyli ponad 1000 mg składników mineralnych na litr. A faktycznie znacznie przekracza tę dolną granicę, bo wstępne wyniki wskazują na zawartość minerałów na poziomie 1600 mg na litr. - Chciałoby się krzyknąć "Eureka - znalazłem". Podczas rozmowy telefonicznej, geolog dr Marcin Kukuła, pełniący funkcję inspektora nadzoru przy zadaniu "Wykonanie otworu poszukiwawczo - rozpoznawczego F-1 w celu ujęcia wód leczniczych w miejscowości Fredropol ", poinformował mnie, że mamy wodę mineralną i leczniczą - przekazał Mariusz Śnieżek, wójt gminy Fredropol. Udało się! Wśród gratulujących są liczni samorządowcy z Podkarpacia. I nie ma się czemu dziwić, bo taka wiadomość to jakby "gwiazdka z nieba" dla gminy. - To więcej niż kapitalna informacja. Rozpoczyna się wielki nowy etap w rozwoju gminy Fredropol i tej części województwa - komentuje Piotr Pilch, wicemarszałek województwa podkarpackiego. - Na razie nie mamy jeszcze oficjalnych danych, lecz krótką informację przekazaną przez kierownika badań. To badanie ogólne. Prace z odwiertem zostały już zakończone, na głębokości ok. 215 metrów. Badania wody prowadzone były średnio co 20, 30 metrów. Bardzo się cieszymy, że ogólna zawartość substancji mineralnych przekracza minimalną wartość do tego, aby uznać ją za leczniczą - mówi Nowinom wójt Śnieżek. Obecnie trwają prace nad zabezpieczeniem otworu. Od początku był wykonywany nie tylko z myślą o zbadaniu właściwości wody, lecz również z perspektywą jej wydobycia. To pozwoli zaoszczędzić na kosztach. Maksymalnie do miesiąca zostaną założone odpowiednie filtry i wtedy zostanie przeprowadzona szczegółowa analiza wody. - Te badania wskażą nam, pod jakim konkretnie kątem leczniczym będzie mogła być wykorzystywana nasza woda. Dla nas istotne jest już teraz, że spełniamy warunki, aby stać się gminą uzdrowiskową. Te badania to furtka do kolejnych starań- twierdzi wójt. Równolegle do jej badań, prowadzone były prace związane z uzyskaniem statusu uzdrowiska. Są już wstępnie wytypowane tereny, na których mógłby powstać zakład leczniczy. Posiadane wody o odpowiednich parametrach to tylko jeden z warunków uzyskania statusu uzdrowiska. Drugim jest odpowiedni klimat. Ten w gminie Fredropol jest on spełniony. Znaczna część jej obszaru jest objęta różnymi formami ochrony przyrody, nie ma tutaj większego przemysłu i nie może być lokowany. Poza tym, na terenie gminy muszą powstać zakłady lecznicze i na to fredropolscy samorządowcy są zdecydowani. Do tego dochodzi infrastruktura techniczna, wodno - ściekowa, energetyczną i gospodarki odpadami. Ten warunek również jest spełniony. - Korzyści z uzyskania statusu uzdrowiska byłby dla gminy przeogromne. Mamy duże terytorium, ale sporo obszarów jest zajętych przez różne obostrzenia środowiskowe, co wyklucza powstanie tutaj przemysłu. Jesteśmy "skazani" na turystykę i już staramy się to wykorzystać. Po uzyskaniu statusu uzdrowiska gmina pobierałaby opłatę klimatyczną i byłyby z tego duże pieniądze. Po drugie miejsca pracy, ktoś musiałby pracować w zakładach leczniczych, hotelach, pensjonatach, restauracjach itp.Składniki Mineralne i Ich Znaczenie
Fredropol - Uzdrowiskowy Potencjał Regionu Przemyskiego
Tabela: Składniki Mineralne w Wodach Mineralnych i Ich Źródła w Pożywieniu
Składnik Mineralny Rola w Organizmie Źródła w Wodzie Mineralnej Źródła w Pożywieniu Wapń Zdrowe kości, krzepnięcie krwi Wody wysokozmineralizowane Mleko, sery, warzywa liściaste Sód Regulacja gospodarki wodnej Wody średnio- i wysokozmineralizowane Sól kuchenna, przetworzona żywność Potas Funkcje nerwowe i mięśniowe Wody średnio- i wysokozmineralizowane Banany, ziemniaki, pomidory Magnez Funkcje nerwowe i mięśniowe, metabolizm Wody magnezowe Kasza gryczana, orzechy, warzywa zielone
tags: #woda #mineralna #skład #właściwości #miasto #Przemyśl
