Jakość Powietrza we Wrocławiu: Normy, Smog i Działania na Rzecz Poprawy
- Szczegóły
Niezdrowa, zła - tak można określić dzisiejszą jakość powietrza we Wrocławiu. Przekroczone zostały normy pyłu PM10 i PM2,5. W niektórych miejscach Wrocławia poziom zanieczyszczeń osiągnął 500 proc. dopuszczalnej normy. Dokuczliwy smog unosi się dzisiaj niemal w całym regionie.
Smog we Wrocławiu: Aktualna sytuacja
Niemal wszystkie dostępne w internecie mapy jakości powietrza w Polsce i na świecie pokazują Wrocław w czerwonych barwach. Platforma Airly na stacji pomiarowej na ul. Pięknej we Wrocławiu pokazuje, że norma została przekroczona o 500 proc. Poziom pyłu PM2,5 w powietrzu wynosi 76 µg/m³, zaś pyłu PM10 to 86 µg/m³, co stanowi 190 proc. normy. Kiepska jakość powietrza utrzymuje się również na całym obszarze Dolnego Śląska.
Wrocławski Indeks Powietrza
Wrocław wprowadza własne narzędzie służące informowaniu mieszkańców o zagrożeniu związanym z zanieczyszczeniem powietrza - Wrocławski Indeks Powietrza. Krok ten stanowi odpowiedź na apel Dolnośląskiego Alarmu Smogowego, który postulował zmiany w ogólnokrajowym indeksie.
Wrocławski Indeks Powietrza ma w założeniu jego twórców służyć lepszemu informowaniu mieszkańców miasta o zagrożeniach związanych z zanieczyszczeniem powietrza. Tym samym Wrocław dołącza do grupy miast, która zdecydowała się wprowadzić zmiany w informowaniu na poziomie lokalnym. W stolicy wprowadzono Warszawski Indeks Powietrza, natomiast Kraków posiada własne progi informowania o smogu.
Kategorie Wrocławskiego Indeksu Powietrza:
- Jakość powietrza dobra (kolor ciemnozielony) - „Zanieczyszczenia powietrza nie stanowią zagrożenia”.
- Jakość powietrza umiarkowana (kolor jasnozielony) - „Zanieczyszczenia powietrza stanowią minimalne zagrożenie dla osób starszych, kobiet w ciąży, dzieci, osób z chorobami serca oraz dróg oddechowych, astmatyków i innych podatnych grup”.
- Jakość powietrza poniżej normy (kolor żółty) - „Zanieczyszczenia powietrza mogą stanowić zagrożenie dla osób starszych, kobiet w ciąży, dzieci, osób z chorobami serca oraz dróg oddechowych, astmatyków i innych podatnych grup”.
- Jakość powietrza niekorzystna (kolor pomarańczowy) - „Zanieczyszczenia powietrza stanowią zagrożenie dla osób starszych, kobiet w ciąży, dzieci, osób z chorobami serca oraz dróg oddechowych, astmatyków i innych podatnych grup. Osoby narażone mogą odczuwać skutki zdrowotne, pozostali powinni ograniczyć spędzanie czasu na zewnątrz”.
- Jakość powietrza zła (kolor czerwony) - „Osoby starsze, kobiety w ciąży, dzieci, osoby z chorobami serca oraz dróg oddechowych, astmatycy i inne grupy powinni unikać wychodzenia na zewnątrz. Niezalecane są aktywności na zewnątrz dla wszystkich”.
- Jakość powietrza krytyczna (kolor brunatny) - „Osoby starsze, kobiety w ciąży, dzieci, osoby z chorobami serca, układu oddechowego, astmatycy i inne podatne grupy powinni bezwzględnie unikać wyjścia na zewnątrz, ograniczyć wyjścia do minimum.
Normy jakości powietrza: PM10 i PM2.5
Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
- Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
- Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.
Czym są pyły PM2.5 i PM10?
PM2.5 to pył, którego cząsteczki są nie większe od 2,5μm. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisała go jako najbardziej szkodliwy dla zdrowia człowieka w grupie zanieczyszczeń atmosferycznych. Jego szkodliwość wynika między innymi z tego, że jego cząsteczki są na tyle małe, że mogą przenikać przez pęcherzyki płucne do krwiobiegu. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii.
PM10 to pył, złożony z cząstek o średnicy mniejszej lub równej 10μm. Jego występowanie jest związane przede wszystkim z procesem spalania paliw stałych i ciekłych. Pył może zawierać substancje toksyczne, szkodliwe dla ludzi. Dym, sadza, azbest, cząsteczki metali (arsen, nikiel, kadm, ołów), dioksyny, furany i benzpopiren i inne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - to wszystko nie tylko brzmi strasznie, ale ma też negatywny wpływ na nasze zdrowie.
Kiedy występuje smog we Wrocławiu?
Najwięcej smogu we Wrocławiu jest w okresie od jesieni do zimy (głównie listopad, grudzień), kiedy najwięcej pali się w piecach. Jeśli chodzi natomiast o porę dnia, badania Uniwersytetu Wrocławskiego wskazują na to, że zła jakość powietrza we Wrocławiu występuje w godzinach porannych i wieczornych, gdzie wzrost emisji zanieczyszczeń jest największy. Wiąże się to zapewne z rozpalaniem w piecu.
Działania na rzecz poprawy jakości powietrza we Wrocławiu
Aby mieszkańcom żyło się lepiej, a miasto było czystsze, powstają przeróżne akcje mające poprawić jakość powietrza we Wrocławiu. Jedną z najbardziej znanych jest Zmień Piec. Akcja promuje wymianę pieca na nowe ekologiczne źródła ciepła, np. pompę ciepła czy ogrzewanie elektryczne.
Jedną z najważniejszych ustaw we Wrocławiu, jest Program Ochrony Powietrza, który w tym rejonie wszedł w życie w 2020 r. Nie bez znaczenia jest również projekt Plan Gospodarski Niskoemisyjnej, który ma na celu zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne państwa, a tym samym poprawić zdrowie mieszkańców dzięki ograniczeniu zanieczyszczeń.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Od 2018 r. mieszkańcy Wrocławia muszą stosować się do przepisów zawartych w Uchwale Antysmogowej. Uchwała określa m.in. rodzaj paliw i instalacji, jakie można stosować.
Aby ograniczyć we Wrocławiu szkodliwą emisję dwutlenku węgla komunikacja miejska MPK Wrocław wprowadziła darmowe bilety dla uczniów i studentów do 21 r.ż. czy dla seniorów.
Program Czyste Powietrze
Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.
Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu.
To właśnie główny powód powstania programu Czyste powietrze, dzięki któremu można otrzymać dotację na:
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
- wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu),
- mikroinstalację fotowoltaiczną,
- wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych,
- montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania,
- docieplenie domu,
- instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Jak otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?
- Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
- Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
- Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
- Podpisz umowę o dofinansowanie
- Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
- Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
- Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.
W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys.
Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.
Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.
Tabela: Poziomy Jakości Powietrza i Wartości Indeksu AQI
| Poziom zagrożenia zdrowia | Wartości Indeksu Jakości Powietrza (AQI) | Opis |
|---|---|---|
| Dobra | 0 - 50 | Jakość powietrza jest uznawana za zadowalającą, a zanieczyszczenie powietrza stanowi niewielkie ryzyko lub jego brak. |
| Średnia | 51 - 100 | Jakość powietrza jest dopuszczalna; jednak niektóre zanieczyszczenia mogą być umiarkowanie szkodliwe dla bardzo małej liczby osób, które są niezwykle wrażliwe na zanieczyszczenie powietrza. |
| Niezdrowa dla osób wrażliwych | 101 - 150 | U osób wrażliwych mogą wystąpić negatywne skutki dla zdrowia. Większość populacji może nie odczuwać negatywnych objawów. |
| Niezdrowa | 151 - 200 | Każdy może zacząć doświadczać negatywnych skutków zdrowotnych; U osób wrażliwych mogą wystąpić poważniejsze skutki zdrowotne. |
| Bardzo niezdrowa | 201 - 300 | Ostrzeżenie zdrowotne, poziom alarmowy. Bardzo prawdopodobny negatywny wpływ na całą populację. |
| Zagrożenie dla życia | 300+ | Alarm Zdrowotny: każdy może doświadczyć poważniejszych skutków zdrowotnych. |
tags: #jakość #powietrza #we #wrocławiu #normy

