Jakość wody w Świerklańcu i okolicach z uwzględnieniem ujęcia Kozłowa Góra

Szczegóły: Opublikowano: 07. March 2026

Artykuł zawiera zbiór komunikatów i informacji dotyczących jakości wody w Świerklańcu i okolicach, ze szczególnym uwzględnieniem danych publikowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytomiu oraz Zakład Gospodarki Komunalnej w Ożarowicach.

Komunikaty dotyczące jakości wody w Pyrzowicach

W oparciu o wyniki kontrolnych badań wody z wodociągu zaopatrującego odbiorców w Pyrzowicach, ul. Siedliska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytomiu regularnie informuje o stanie wody. Poniżej przedstawiono wybrane komunikaty:

24.09.2025 r.: W próbkach wody pobranej w dniu 22.09.2025 r. nie stwierdzono zanieczyszczeń mikrobiologicznych.
18.09.2025 r.: Stwierdzono obecność Escherichii coli. Woda nie nadaje się do spożycia ani do celów higienicznych. Może być używana do prac porządkowych i spłukiwania toalet.
25.08.2025 r.: Stwierdzono obecność bakterii grupy coli. Woda jest warunkowo przydatna do spożycia, po uprzednim przegotowaniu.
15.09.2023 r.: Stwierdzono obecność bakterii grupy coli. Woda jest warunkowo przydatna do spożycia, po uprzednim przegotowaniu.
28.08.2023 r.: Stwierdzono obecność enterokoków. Woda nie nadaje się do spożycia ani do celów higienicznych.
31.08.2023 r.: W próbkach wody nie stwierdzono zanieczyszczeń mikrobiologicznych.

Wyjątek stanowi przysiółek Siedliska w Pyrzowicach, gdzie woda pochodzi z zakupu z ujęć głębinowych GZGWiK w Mierzęcice (dotyczy 12 posesji na ul. Siedliska w Pyrzowicach).

Komunikaty dotyczące jakości wody w Nakle Śląskim

W Nakle Śląskim, przy ul. Wapiennej, stwierdzono obecność bakterii grupy coli w wodzie z ujęcia. Woda jest warunkowo przydatna do spożycia, ale wymaga uprzedniego przegotowania. Należy ją gotować przez minimum 2 minuty, a następnie pozostawić do ostudzenia. Woda bez przegotowania może być stosowana do codziennego mycia, prania odzieży, prac porządkowych i spłukiwania toalet.

Trwają prace mające na celu przywrócenie jakości wody zgodnej z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 07.12.2017 r.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

Informacje od Zakładu Gospodarki Komunalnej w Ożarowicach

Zakład Gospodarki Komunalnej w Ożarowicach regularnie informuje o przerwach w dostawie wody związanych z pracami modernizacyjnymi i awariami.

Przerwy w dostawie wody w Celinach w związku z pracami modernizacyjnymi (13 listopada 2025 r.).
Przerwa w dostawie wody w Pyrzowicach ul. Nowowiejska w związku z rozbudową gminnej sieci wodociągowej (18 sierpnia 2025 r.).
Przerwy w dostawie wody w Ożarowicach ul. Niwy, Grzybowa w związku z pracami modernizacyjnymi (od 30 lipca 2025r. do 01 sierpnia 2025r.).
Ograniczona obsługa petentów w siedzibie ZGK w Ożarowicach z powodu przerwy w dostawie energii elektrycznej (06.11.2024 r.).

Zakład informuje również, że na terenie gminy Ożarowice woda jest w 100% zdatna do spożycia, z wyjątkiem przysiółka Siedliska w Pyrzowicach.

Zbiornik Świerklaniec (Kozłowa Góra)

Zbiornik Świerklaniec (zbiornik Kozłowa Góra, jezioro Świerklaniec) to zbiornik zaporowy utworzony przez spiętrzenie wód Brynicy, położony na południowo-wschodnim obrzeżu gminy Świerklaniec. Zlokalizowany jest w jej dolinie, w środkowym biegu rzeki. Tereny te wchodzą w obręb gminy Świerklaniec, będącej częścią powiatu tarnogórskiego. W jego bezpośrednim sąsiedztwie położone są takie wsie jak: Wymysłów, Ossy, Niezdara i Świerklaniec, a od południa sąsiaduje z Piekarami Śląskimi. Zbiornik położony jest w odległości około 7 km na wschód od Tarnowskich Gór. Położenie geograficzne zbiornika wyznaczają współrzędne: 50º26' N i 18º59' E.

Zbiornik powstał w latach 1933-1939 dla celów militarnych i stanowił element systemu umocnień Obszaru Warownego „Śląsk”. Powstał według projektu inżyniera Jana Stonawskiego, który był też głównym kierownikiem budowy tego zbiornika. Adaptacja terenu pod utworzenie zbiornika Kozłowa Góra rozpoczęła się jeszcze przed II wojną światową. W latach 1935-1939 miały miejsce głównie prace ziemne, które wykonano w celu przygotowania czaszy zbiornika Kozłowa Góra. W tym też czasie wybudowano zaporę czołową oraz obwałowania po zachodniej stronie zbiornika.

Początkowo obiekt zaplanowany był do celów strategicznych (militarno-obronnych) i był jednym z elementów linii umocnień Obszaru Warownego „Śląsk”. Dlatego też dno przyszłego zbiornika specjalnie nie zostało oczyszczone z roślinności. Tereny te porastał las, który zatopiono do wysokości koron drzew. Następnie przeprowadzono wycinkę na poziomie litra wody, a ścięte wierzchołki zostały usunięte z jego czaszy. Po tych pracach poziom wody w zbiorniku został podpiętrzony o kolejne 1,5 m, dzięki czemu akwen stał się praktycznie niemożliwy do przepłynięcia przez wrogie wojska.

Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach

W czasie działań wojennych jesienią 1940 r. cała woda ze zbiornika została spuszczona w celu całkowitego wykarczowania pozostawionych pni drzew. Po oczyszczeniu dna zbiornik ponownie został napełniony wodą. W sąsiedztwie zbiornika Kozłowa Góra zachowało się do czasów współczesnych wiele obiektów wchodzących w skład systemu umocnień. Dotyczy to także niektórych elementów infrastruktury, które zaprojektowano w celu podtopienia doliny Brynicy na odcinku od Niezdary do Bobrownik.

Zbiornik posiada znaczenie przyrodnicze i krajobrazowe - strefa cofkowa to ważne miejsce lęgowe wielu gatunków ptaków mające status krajowej rangi ostoi ptactwa wodnego, a wokół akwenu występują liczne walory kulturowe np. pozostałości obszaru warownego, park pałacowy z zabytkową zabudową w Świerklańcu. Zbiornik pełni funkcje zaopatrzenia w wodę pobliskiej stacji uzdatniania wody Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów oraz spełnia zadania przeciwpowodziowe.

Zbiornik Kozłowa Góra odznacza się największą powierzchnią spośród wszystkich obiektów limnicznych znajdujących się w zlewni Brynicy. Jego powierzchnia wynosi 5,50 km2. W tym czasie retencja zbiornika osiąga 13,05 mln m3. Pojemność użytkowa nazywana również mianem wyrównawczej wynosi 12,38 mln m3, a na tzw. pojemność martwą przypada 0,67 mln m3. Podczas takiego stanu jego pojemność wynosi 15,30 mln m3, a tym samym rezerwa pojemności osiąga 2,25 mln m3. W okresie maksymalnego piętrzenia wody powierzchnia zbiornika zwiększa się do 5,87 km2, a największa głębokość wzrasta do 7 metrów.

Zbiornik Kozłowa Góra zaliczany jest do grupy płytkich sztucznych jezior. W okresach utrzymywania na zbiorniku normalnego poziomu piętrzenia (NPP) jego głębokość średnia nie przekracza 2,4 m. Powierzchnia zbiornika odznacza się małym wydłużeniem i kształtem zbliżonym do owalu.

Zbiornik Kozłowa Góra powstał poprzez przegrodzenie doliny Brynicy zaporą. Budowla została posadowiona w 28 kilometrze biegu rzeki. Zapora zaliczana jest do typu ziemnego. Zbudowana została z piaskowca i wapienia a także piasku pylastego. Natomiast jej uszczelnienie zostało wykonane z gliny. Skarpa skierowana w kierunku wody została wybrukowana łamanym kamieniem, a szczeliny wypełniono tzw. mlekiem wapiennym.

Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety

Odpływ wód ze zbiornika odbywa się poprzez denne urządzenia spustowe, na które składa się sześć otworów zamykanych sterowanymi elektrycznie zasuwami typu ślizgowego. Cztery spośród nich posiadają wymiary 1,85 m x 2,00 m. Zostały zaprojektowane w celu spuszczania wód ze zbiornika. Maksymalny przepływ przez otwory może wynosić 95,2 m3/s, jednak z obawy przed zalaniem doliny poniżej zapory dopuszcza się zrzut wody maksymalnie w ilości 15 m3/s. Pozostałe dwa wyloty o wymiarach 1,85 m x 2,25 m zaadoptowano do gospodarczego poboru wody ze zbiornika.

Zalanie doliny Brynicy poprzez spiętrzenie jej wód zaporą pociągnęło za sobą konieczność ochrony terenów zamieszkałych, które sąsiadują z czaszą jeziora. Zbiornik zlokalizowany został na obszarze stosunkowo płaskim, dlatego też w celu ograniczenia powstałego zalewu wykonano dodatkowe obwałowania o podobnej strukturze co zapora czołowa. Po zachodniej stronie zbiornika na długości 2,75 km wybudowano Wał Świerklaniecki, który łączy się z zaporą czołową. Szerokość korony tego wału wynosi 7 m. Wzdłuż wału poprowadzono rów zbierający przecieki ze zbiornika oraz wody krótkich cieków płynących od zachodu. Wspomniany rów uchodzi do Brynicy poniżej zapory czołowej zbiornika. System zabezpieczeń znajdujący się po zachodniej stronie zbiornika wybudowano aby uchronić przed zalaniem teren zespołu pałacowo-parkowego, a po części także zabudowania znajdujące się w Świerklańcu. Został on wybudowany na lewym brzegu zbiornika w celu ochrony zabudowań znajdujących się we wsi Niezdara. Możliwe zalania mogą pojawiać się zwłaszcza w okresach wysokiego piętrzenia wody w zbiorniku.

Zagadnienia bilansu wodnego zbiornika Kozłowa Góra są dosyć skomplikowane. Po części wynika to ze złożoności uwarunkowań przyrodniczych, jednak w głównej mierze ma podłoże antropogeniczne. Obieg wody podlega modyfikacjom uzależnionym od aktualnie realizowanych zadań w zakresie gospodarki wodnej. Spośród wielu elementów bilansu wodnego, ilościowym analizom poddano najbardziej istotne w tym zakresie: dopływ i odpływ powierzchniowy, parowanie, opady oraz retencję zbiornikową.

W czasie funkcjonowania zbiornika Kozłowa Góra, jednym z bardziej interesujących okresów bilansowych pod względem oddziaływania naturalnych i antropogenicznych uwarunkowań obiegu wody, były lata transformacji ustrojowo-gospodarczej, wraz z poprzedzającymi je latami centralnie sterowanej gospodarki socjalistycznej i późniejszym okresem gospodarki rynkowej i wolnorynkowej.

Zasilanie zbiornika przez opady atmosferyczne obliczone dla średniej rocznej powierzchni zbiornika z lat hydrologicznych 1975-1999 wskazuje dosyć duże zróżnicowanie od minimum na poziomie blisko 1,7 mln m3 (1984 r.) do maksimum nieco powyżej 4,5 mln m3 (1977 r.). Średnia roczna dostawa wody bezpośrednio na powierzchnię zbiornika we wspomnianym okresie wynosiła 3,3 mln m3. Duże zróżnicowanie wynika z dynamicznie zmieniającej się powierzchni zbiornika i wielkości rocznych sum opadów atmosferycznych.

Dopływ powierzchniowy do zbiornika Kozłowa Góra następuje głównie za pośrednictwem Brynicy ale również wpadają do niego mniejsze cieki o przepływie wynoszącym kilka, rzadziej kilkanaście, a epizodycznie więcej niż kilkadziesiąt dm3/s. Są to dopływy uchodzące do zbiornika od strony wschodniej oraz potok płynący od strony miejscowości Ostrożnica. W odniesieniu do zbiornika Kozłowa Góra występuje bardzo istotne zróżnicowanie rocznych wielkości dopływu powierzchniowego wody z jego zlewni. Minimalne wartości w okresie bilansowym 1975-1999 wynosiły blisko 10 mln m3, a maksimum kształtowało się na poziomie ponad 55 mln m3 rocznie, przy średniej rzędu 28 mln m3.

Od października 1982 r. do sierpnia 1994 r. z położonego w sąsiedniej zlewni zbiornika Przeczyce pobierano wodę a następnie za pomocą rurociągów (do działu wodnego) i dalej grawitacyjnie Rowem Ożarowickim przerzucano ją do Brynicy, która następnie zasilała zbiornik Kozłowa Góra. Ze zbiornika Przeczyce do zlewni Brynicy odprowadzono we wspomnianym okresie łącznie blisko 150 mln m3 wody, przy średniej rocznej na poziomie około 11,5 mln m3 (maksymalnie 16,7 mln m3 w roku hydrologicznym 1989).

W odpływie powierzchniowym ze zbiornika Kozłowa Góra w okresie bilansowym uwzględniana jest ilość wody odprowadzana upustem dennym oraz pobór na potrzeby Zakładu Produkcji Wody w Wymysłowie. Uzdatnianie wody na cele wodociągowe trwało od 1951 r. do końca lat 90. XX w. W okresie dużego zapotrzebowania na wodę rezygnowano całkowicie z odpływu powierzchniowego, a przepływ biologiczny w korycie Brynicy poniżej zbiornika zapewniany był przez wody rowów melioracyjnych i opaskowych zbierających przesiąki z czaszy zbiornika. Średnie roczne ilości wody odprowadzanej z Kozłowej Góry w latach hydrologicznych 1975-1999 wynosiły około 31,5 mln m3.

Po stronie rozchodów uwzględniane jest również parowanie z powierzchni zbiornika, które we wspomnianym okresie kształtowało się średnio na poziomie około 3 mln m3 rocznie.

Retencja zbiornika w konsekwencji szeregu uwarunkowań przyrodniczych i gospodarczego wykorzystania zasobów wodnych charakteryzowała się szerokim przedziałem zmian. W latach hydrologicznych 1975-1999 wynosiła od 0,98 mln m3 do 15,64 mln m3. Retencja na maksymalnym poziomie zmieniała się w zakresie od 4,19 mln m3 do 15,64 mln m3, a minimalna - od 0,98 mln m3 do 9,32 mln m3, przy średniej zmieniającej się w przedziale od 2,55 mln m3 do 12,76 mln m3. Maksymalna roczna amplituda retencji wynosząca 12,91 mln m3 wystąpiła w roku hydrologicznym 1976, a porównywalne wartości wystąpiły w latach 1977, 1979, 1982, 1985. Najmniejsza amplituda roczna retencji miała miejsce w 1989 r. wynosząc 3,06 mln m3.

Zmiany nasycenia tlenem wody zbiornika Kozłowa Góra w profilu głębokościowym nawiązują do przebiegu procesów cyrkulacyjnych masy wodnej. Zawartość tlenu w wodzie związana jest głównie z jej termiką i przebiegiem procesów biochemicznych i chemicznych. Zawartość ta odpowiada najczęściej stanowi pełnego nasycenia (około 100%).

Oceny jakości wody zbiornika Kozłowa Góra prowadzone są na podstawie badań wody w rejonie zapory w ramach monitoringu operacyjnego i monitoringu obszarów chronionych przeznaczonych do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach. Obejmują one kilkadziesiąt wskaźników ujętych w kilkanaście grup parametrów m.in. elementy biologiczne, stan fizyczny, warunki tlenowe i zanieczyszczenia organiczne, zasolenie, zakwaszenie, substancje biogenne, specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne, substancje ...

Tabela 1. Parametry zbiornika Kozłowa Góra

Parametr	Wartość
Powierzchnia	5,50 km2
Retencja Zbiornika	13,05 mln m3
Pojemność Użytkowa	12,38 mln m3
Pojemność Martwa	0,67 mln m3

Tabela 2. Wielkość retencji zbiornika Kozłowa Góra w latach hydrologicznych 1975-1999

(WWW), co daje amplitudę równą 3,4 m. Najniższy zaobserwowany stan wody wystąpił 22 i 23 stycznia 1985 r, a najwyższy w dniach 10-12 maja 1979 r. Zanotowane zmiany poziomu piętrzenia wody w zbiorniku przy jego niewielkiej średniej głębokości należy traktować jako wyjątkowo duże. Wahania te były spowodowane przede wszystkim poborem wody na cele wodociągowe. Zazwyczaj stany wysokie charakterystyczne były dla okresów letnich (roztopowe wody wiosenne i deszczowe wody letnie), a stany niskie notowano podczas zimy (niewielkie zasilanie ze zlewni, zaleganie pokrywy lodowej).

tags: #woda #kranowa #Ujęcie #Kozłowa #Góra #jakość