Woda do picia dla dzieci: rodzaje i właściwości
- Szczegóły
Woda jest niezbędnym składnikiem diety dziecka, wpływającym na prawidłowe funkcjonowanie organizmu i kształtowanie zdrowych nawyków żywieniowych. Wybór odpowiedniej wody dla dziecka może być trudny, dlatego warto poznać różne rodzaje wód i ich właściwości.
Woda w żywieniu dziecka
Odpowiednie nawodnienie organizmu zapewnia utrzymanie stałej temperatury ciała, regulację gospodarki wodno-elektrolitowej i prawidłowy przebieg wszystkich reakcji metabolicznych. Odwodnienie na poziomie 1% już wywołuje niepożądane objawy takie jak: zmęczenie, spadek sił fizycznych, kłopoty z koncentracją, obniżenie nastroju. Utrata płynów na poziomie 4% powoduje znacznie cięższe zaburzenia pracy organizmu (m.in. bóle głowy, wzrost temperatury, przyspieszony oddech), a jeśli ubytek wody przekroczy 8% może dojść nawet do zgonu.
W przypadku żywienia dzieci, jak i odpowiedniego nawodnienia warto polegać na wytycznych WHO i Centrum Zdrowia Dziecka. Aby nerki dziecka były zdrowe i cały jego organizm dobrze funkcjonował niezbędne jest dostarczenie odpowiedniej ilości wody dziennie.
Kiedy zacząć podawać wodę niemowlakowi?
A zatem wyznacznikiem „wodnej inicjacji” będzie moment rozpoczęcia proponowania nowych pokarmów. Ponieważ celem, do którego chcemy dążyć, jest karmienie wyłącznie piersią do końca 6. miesiąca życia, najprawdopodobniej podasz wodę w okolicach 6. miesiąca życia.
Oczywiście pierwsze próby podania wody niemowlakowi są … no właśnie - próbowaniem :). Dziecko nie musi od początku wypić jakichś dużych ilości wody. Naprawdę, 1-2 łyczki są jak najbardziej ok! Nadal (i tak naprawdę do końca 1. roku życia) podstawą żywienia dziecka jest mleko mamy lub mleko modyfikowane.
Przeczytaj także: Rekomendacje dotyczące wody dla dzieci
Zatem od początku rozszerzania diety proponuj dziecku wodę do picia w czasie posiłków. Jeśli widzisz, że nie wypiło nic lub bardzo mało, możesz zaproponować mleko „na popicie”. Gdy dziecko je już nieco większe ilości pokarmów (np. ok. 8-10 miesiąca), proponuj wodę również między posiłkami, w formie którą dziecko akceptuje (np. bidon). Nie obawiaj się podawać wody w czasie posiłku, przed i po.
W czasie rozszerzania diety czasami pojawiają się również zaparcia i niestety często są one właśnie wynikiem lekkiego odwodnienia. Jeśli u Twojego dziecka pojawiły się zaparcia - spróbuj podać mu więcej płynów. Być może łatwiej będzie mu wypić coś z innego kubeczka lub wypić coś innego niż woda (np. delikatny kompot bez cukru).
Jaką wodę wybrać dla dziecka?
Najlepszym płynem dla dziecka jest woda. Potem mamy wodę, wodę, wodę, długo, długo nic i dopiero inne płyny. Poza mlekiem mamy lub mieszanką mlekozastępczą (min. do końca 1. roku życia) i wodą dziecko nie potrzebuje tak naprawdę żadnych innych płynów. Nie musisz proponować dziecku herbaty, mleka zwierzęcego czy roślinnego, soków, koktajlów czy napojów.
Woda dla dziecka do końca 3. roku życia powinna być wodą niskozmineralizowaną, niskosiarczanową i niskosodową. Większość wód źródlanych spełnia te kryteria, ale możesz wybrać też wodę mineralną o niskim stopniu mineralizacji (np. Dobrowianka, Żywiec Zdrój, itp.). Wody butelkowanej nie trzeba, a nawet nie należy przegotowywać. Podajesz ją dziecku wprost z butelki lub po przelaniu do innego pojemnika. Po otwarciu butelki, wodę należy wypić w ciągu ok. Coraz większy jest również asortyment wód w szklanych butelkach.
Wybieraj wodę niskozmineralizowaną i niskosodową. Jeżeli podajesz wodę z kranu - do końca 1. roku życia przegotuj ją.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Woda butelkowana musi być pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym oraz nie może być poddawana żadnym procesom zmieniającym jej naturalny skład. Musi pochodzić z zasobów podziemnych, dobrze izolowanych geologicznie od środowiska zewnętrznego. Aby zachować skład, butelkowanie odbywa się w jak najbliższym sąsiedztwie miejsca wydobycia.
Półki sklepowe uginają się pod najróżniejszymi butelkami z wodą. Naturalna woda mineralna to woda podziemna naturalnego pochodzenia, która zawiera zróżnicowane składniki mineralne jak wapń, magnez, siarczany, wodorowęglany, fluorki, jodki, sód czy chlorki. Woda źródlana to również woda podziemna naturalnego pochodzenia, ale najczęściej niskozmineralizowana. Woda stołowa to woda źródlana lub nisko zmineralizowana woda mineralna, do której dodawana jest woda mineralna wysoko zmineralizowana lub wybrane składniki mineralne.
Wody o działaniu leczniczym powinny być stosowane wg wskazań lekarza, bo mogą mieć bardzo wysoką mineralizację (nawet 34 tys. Wody przeznaczone do stałego spożycia to wody nisko- i średnio zmineralizowane, w tym wody odpowiednie dla małych dzieci. Wody wysoko zmineralizowane (zawierające od 1500 do 4000 mg składników mineralnych w litrze) nie są zalecane np. przy schorzeniach nerek. Wybierajmy te wody, które zawierają powyżej 50 mg magnezu/l i ponad 150 mg wapnia/l.
Woda dla dzieci powinna być przede wszystkim czysta i bezpieczna - wolna od drobnoustrojów czy szkodliwych substancji. Warto przyzwyczaić dziecko do picia określonej dziennie ilości wody już od najmłodszych lat, aby odruch ten wszedł w nawyk.
Woda z kranu - czy jest bezpieczna dla dziecka?
Temat podawania wody z kranu (po przegotowaniu, przefiltrowaniu) małym dzieciom jest skomplikowany. Z jednej strony mamy obawy przed podawaniem wody w butelce plastikowej (ze względu chociażby na możliwą obecność BPA), często chcemy ograniczyć ilość wykorzystywanego plastiku w naszym domu. W wielu miastach prowadzone są kampanie zachęcające do picia „kranówki”.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Muszę wyraźnie zaznaczyć, że nie są to oficjalne zalecenia, bardziej moja ocena dostępnych informacji i badań. Małe dzieci to bardzo specyficzna grupa ludności. Zazwyczaj ocenia się ją, jako grupę o obniżonej odporności (dlatego m.in. do końca 1. roku życia nie podajemy dzieciom miodu - toksyna botulinowa, która dla dorosłego nie jest zbytnio szkodliwa, dla małego dziecka może być śmiertelna). Staramy się nie narażać ich na zbyt duże niebezpieczeństwo zarażenia się patogenami (stąd również zakaz podawania surowej ryby, mięsa czy jaj).
Musisz wiedzieć, że woda w kranie nie jest wodą sterylną (i bardzo dobrze). Zawiera różne związki, w tym również patogeny, które dla generalnej populacji nie są w żaden sposób groźne, gdyż występują zwyczajnie w zbyt małej ilości. Jednak dla małego dziecka mogą już stwarzać pewne zagrożenie. W Polsce możemy znaleźć gdzieniegdzie zalecenia, by wodę z kranu do końca 1. roku życia przegotowywać. W zagranicznych (chociażby angielskich), granica postawiona jest w wieku 6. miesiąca życia.
Moim zdaniem, jeśli masz pewność, że woda w Twoim kranie jest odpowiednia do picia (m.in. badania Sanepidu, informacje od Twojego dostawcy wody, własne badania w lokalnej stacji Sanepidu, stan rur w Twoim domu), to możesz podawać wodę z kranu dziecku do picia od początku. Ze względów mikrobiologicznych dzieciom do końca 1. roku życia możesz podać wodę z kranu po przegotowaniu. Po 1. roku życia nie ma takiej konieczności.
Filtrowana woda dla niemowlaka
Woda filtrowana jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem niż ta wypita prosto z kranu. Wiele stacji sanitarnych informuje, że woda na danym terenie nadaje się do picia prosto z kranu, jednak dotyczy to wody, która opuszcza stację uzdatniania i wodociąg, a musi ona jeszcze pokonać drogę składającą się z wielu rur do filialnego odbiorcy. Właśnie podczas tej drogi może dojść do wielu zanieczyszczeń, dlatego warto wyposażyć się w domu w odpowiednie filtry do wody np. filtry odwróconej osmozy i filtry do wody pod zlew, które pomogą w jej skutecznym oczyszczeniu.
Moje zaufanie do filtrów do wody jest dość mocno ograniczone. Moim zdaniem dowody na ich prawidłowe działanie nie są wystarczające, bym mogła je z czystym sumieniem promować. Nie twierdzę, że są szkodliwe, ja z nich praktycznie nie korzystam. Niestety często nie korzystamy z filtrów prawidłowo, nie wymieniamy ich wystarczająco często - przez to mogą stać się rezerwuarem dla bakterii.
Temperatura wody dla dziecka
Nie bój się też modyfikować temperaturę proponowanego płynu! Dziecko może pić zarówno ciepłe, jak i zimne płyny, nawet te wprost z lodówki. Niektóre dzieci preferują wodę zimną lub wręcz kostki lodu (Szpinakożerca je uwielbiał jako niemowlak i do dziś chętnie po nie sięga). Pamiętaj jednak, że powszechnie dostępna w sklepach tzw. woda smakowa nie jest najlepszym wyborem dla dziecka.
Inne napoje dla dzieci
Najlepszym nawykiem dotyczącym picia, jaki możemy ukształtować u dziecka, jest oczywiście nawyk picia wody. Jeśli Twoje dziecko chętnie pije wodę - wspaniale. Jak dla mnie, może pić tylko wodę. Woda zawsze powinna dominować, jednak im starsze jest dziecko i/lub im ma większe trudności z piciem samej wody, tym bardziej możemy stawiać na różnorodność płynów. napoje słodsze, zawierające więcej kalorii (np. rozcieńczone soki owocowe).
Do końca 1. roku życia najlepiej nie podawać soków owocowych (i owocowo-warzywnych) wcale. Są one po prostu zbędne. Między 1-3 rokiem życia możesz podawać soki w ograniczonej ilości (ok. Uważaj na napoje i herbatki dla dzieci! Szczególnie te „instant” - to kopalnia cukru i sztucznych dodatków.
Oczywiście bierzemy pod uwagę wyłącznie herbatki z suszu (nie granulowane) i niestety nie wszystkie zioła nadają się do podania małemu dziecku. Zioła owszem są naturalne i pite od dawna, ale to często substancje o silnym działaniu leczniczym. By z nich korzystać na co dzień, niezbędna jest wiedza na temat ich działania, szczególnie, jeśli chcemy podawać różne rodzaje ziół.
Ile wody powinno pić dziecko?
Podstawą myślenia o ilości wody, którą dziecko powinno wypić, jest ZAUFANIE. Mimo wszystko zakładamy, że tak, jak nasze dziecko wie, ile potrzebuje jedzenia (o tym mówi podział odpowiedzialności), tak samo wie, ile płynów potrzebuje. Niemowlę w trakcie nauki picia wody może spożywać jej naprawdę niewielkie ilości, bo większość płynów pochodzi z mleka. Starszaka po prostu obserwuj, a jeśli widzisz, że ilość wypijanych przez niego płynów jest naprawdę niewielka, boryka się on z zaparciami, być może warto próbować zwiększyć tę ilość, nawet kosztem jakości (np. rozcieńczony sok, itp.). Możecie też potrzebować wsparcia np. logopedy.
dzieci ważące do 10 kg potrzebują 100 ml płynów na każdy kilogram masy ciała (zatem 9 kg niemowlę potrzebuje ok. dzieci ważące powyżej 10 kg, powinny wypijać dziennie ok. To są jednak tylko szacunki! Nie oznacza to, że każdego dnia dziecko powinno wypić dokładnie taką ilość.
Zapotrzebowanie na wodę jest zależne od wielu czynników: aktywności w ciągu dnia, temperatury, wilgotności powietrza, spożywanych pokarmów, itp. Druga ważna sprawa - wyliczone zapotrzebowanie to zapotrzebowanie na płyny w ogóle! Dziecko może spożywać płyny w postaci wody, ale również mleka (szczególnie dzieci karmione piersią), herbaty, napojów, soków, itp. Ponadto, ok. 1/3 z tego zapotrzebowania pochodzi z posiłków stałych. Zupa, koktajl, owoce, jogurt, wiele warzyw, sos pomidorowy itp. - to wszystko również jest źródłem płynów dla Twojego dziecka.
Zatem nie musisz jakoś obsesyjnie kontrolować, ile wypija Twoje dziecko.
W czym podawać wodę dziecku?
Ostatnie pytanie, które często zadajecie mi w kwestii płynów w diecie Waszych dzieci, to pytanie, w czym tę wodę podać. Tu ponownie sytuacja jest dość indywidualna. Są dzieci, które mogą mieć trudność w nauczeniu się picia z kubeczka i takie, które załapią to w 2 minuty.
Jednym z zadań okresu rozszerzania diety jest nauczenie dziecka picia z kubka otwartego. Wymaga to wykształcenia nowej umiejętność tzw. „dorosłego stylu picia”. Niemowlęta potrafią pić poprzez ssanie (tzw. Po 6. miesiącu życia ta umiejętność zanika. Nie ma potrzeby proponować „niekapków”, kubków typu 360, kubków „z dzióbkiem” czy butelek ze smoczkiem. Jeśli Twoje dziecko nie potrafi jeszcze pić z kubka otwartego, możesz proponować mu wodę w jakikolwiek inny sposób (również w „niekapku”, itp.).
Dzieci uczą się pić z kubeczka otwartego w różnym momencie rozwoju, ale zakłada się, że większość dzieci w wieku ok. 12 miesięcy powinna być już w stanie pić z kubka otwartego (to nauka! Czasami do nauki picia z kubka otwartego przydają się tzw. „kubeczki treningowe”, np. Świetnym uzupełnieniem picia z kubka otwartego jest picie z bidonu z rurką (ze słomką). Picie ze słomki jest rozwojowo trudniejsze od picia z kubka otwartego, wymaga siły i koordynacji.
Zatem najlepszym wyborem będzie kubek otwarty lub/i bidon. Proponuj je od początku rozszerzania diety. Gdy dziecko ma trudność z nauką, możesz korzystać z innych kubeczków, ale traktuj je jako formę przejściową!
Niektóre dzieci mogą mieć problem z nauką picia czystej wody. Woda jest najtrudniejszym pokarmem z punktu widzenia neurologopedii - dostarcza niewiele doznań sensorycznych, nie ma smaku ani zapachu, szybko przelatuje przez jamę ustną. Gdy dziecko ma trudność z nauką dorosłego sposobu picia, dobrym pomysłem jest nauka na innych (nieco gęściejszych) płynach.
Rodzaje wód butelkowanych
W każdym sklepie dostępnych jest wiele rodzajów wód. Aby wybrać wodę o najkorzystniejszym działaniu, warto zapoznać się ze składem minerałów podanym na etykiecie.
Wody mineralne ze względu na wysycenie składnikami dzielimy na:
- niskozmineralizowane (mineralizacja poniżej 500 mg na litr) - inaczej źródlane,
- średniozmineralizowane (mineralizacja między 500 a 1500 mg na litr),
- wysokozmineralizowane (mineralizacja powyżej 1500 mg na litr).
Naturalne wody źródlane mają niską zawartość minerałów, za to są najbardziej uniwersalne. Mogą je pić wszyscy, bez względu na wiek i stan zdrowia. Woda źródlana najbardziej polecana jest niemowlętom i małym dzieciom, ze względu na małą zawartość sodu i siarczanów (przygotowuje się na niej mleko modyfikowane i zupki dla niemowląt). Jest odpowiednia także dla seniorów, osób cierpiących na choroby nerek i osób o niskiej aktywności fizycznej. Woda ta nadaje się do parzenia herbaty lub przygotowywania posiłków, gdy nie mamy dostępu do dobrej jakości wody z kranu.
Woda o średniej zawartości minerałów będzie odpowiednia dla większości osób dorosłych, które prowadzą umiarkowanie aktywny tryb życia. Ten rodzaj wody nie wpływa znacząco na równowagę elektrolityczną organizmu, dlatego bez obaw można gasić nią pragnienie. Wiele osób wybiera wody średniozmineralizowane ze względu na ich walory smakowe - nie są mdłe ani też zbyt wyraziste.
Woda o wysokiej zawartości składników mineralnych nie jest obojętna dla naszego organizmu, dlatego też nie każdy może ją pić bez ograniczeń. Przy wyborze wody należy kierować się potrzebami konkretnego organizmu.
Wodę wysokozmineralizowaną powinny pić w szczególności osoby:
- z umiarkowanymi niedoborami minerałów (np. wapń, magnez),
- aktywne fizycznie, uprawiające intensywnie sport,
- pracujące fizycznie,
- podczas upałów,
- po utracie płynów podczas biegunki lub wymiotów.
Odpowiednio dobrana woda może stanowić dobre źródło minerałów, uzupełniając tym samym naszą dietę.
Chociaż wody mineralne mogą zawierać nawet 70 różnych składników, w praktyce dla naszego zdrowia ma znaczenie dziesięć z nich: magnez, wapń, wodorowęglany, sód, chlorki, fluorki, siarczany, jod, żelazo, dwutlenek węgla. Pozostałe minerały np. brom, mangan, cynk czy miedź, występują zazwyczaj w śladowych ilościach, stąd też nie mają większego wpływu na organizm.
Wybór wody do picia - na co zwrócić uwagę?
Wybierając wodę butelkowaną należy zwrócić uwagę na jakość i rodzaj plastiku z którego zostały wykonane butelki.
Na jakość wody powinny szczególną uwagę zwrócić młodzi rodzice - woda dla niemowlaka powinna być jak najbardziej neutralna, a przed podaniem przegotowana i ostudzona. Dzieci, które spożywają mleko modyfikowane należy dodatkowo dopajać właśnie taką wodą.
Aby przekonać dziecko do picia wody można wykonać kilka kroków. Po pierwsze należy samemu sięgać po wodę mineralną, aby być dla dziecka dobrym przykładem. Picie wody powinno kojarzyć mu się z czymś pozytywnym, więc warto zakupić dla niego kubek z ulubionymi postaciami czy w ulubionym kolorze. Rodzic powinien także dać dziecku odpowiedni czas na wypicie wody, pospieszanie dziecka może przynieść złe efekty. Nauka picia wody najmłodszych dzieci nie zawsze je łatwa. Należy jednak regularnie podawać dziecku wodę, a z czasem przyzwyczai się do jej picia. Warto w tym celu korzystać ze specjalnych kubków z odpowiednim przepływem, aby dziecko mogło wygodnie pić wodę w swoim tempie.
Wybór między wodą źródlaną a mineralną zależy od Twoich indywidualnych potrzeb. Woda źródlana i mineralna - choć często traktowane jako synonimy - różnią się w sposób, który może mieć znaczenie dla Twojego zdrowia i codziennych wyborów.
Porównując zawartość składników mineralnych w wodzie źródlanej i mineralnej, łatwo dostrzec istotne różnice, które wpływają na ich zastosowanie i korzyści zdrowotne. Różnice w zawartości minerałów wpływają również na smak i właściwości zdrowotne obu rodzajów wód.
Woda gazowana czy niegazowana?
Wbrew obiegowej opinii woda gazowana nie jest szkodliwa. Zdrowa osoba, która lubi musujące napoje, może po nią sięgać bez obaw. Wody gazowanej nie podajemy małym dzieciom. Powinni jej też unikać cierpiący na nadkwasotę, zaburzenia trawienia i choroby gardła. Taka woda ma pewne zalety - poprzez drażnienie kubków smakowych powoduje uczucie orzeźwienia i dobrze gasi pragnienie. Ponadto dwutlenek węgla ma działanie bakteriostatyczne, dzięki czemu po otwarciu woda gazowana dłużej nadaje się do spożycia.
Gdy wciąż nie jesteśmy pewni, którą wodę wybrać, warto sięgnąć po wodę średniozmineralizowaną lub pić na zmianę różne rodzaje wód. Osobne zagadnienie stanowią wody lecznicze, które powinny być traktowane jak farmaceutyki, a ich picie zalecone przez lekarza.
Podsumowanie
Wybór odpowiedniej wody dla dziecka jest kluczowy dla jego zdrowia i rozwoju. Warto kierować się zaleceniami ekspertów, czytać etykiety i dostosowywać wybór do indywidualnych potrzeb dziecka. Pamiętajmy, że woda to najlepszy napój dla dziecka, a kształtowanie zdrowych nawyków związanych z piciem wody to inwestycja w jego przyszłość.
tags: #woda #do #picia #dla #dzieci #rodzaje
