Woda pitna z beczkowozów: przepisy sanitarne i zapewnienie bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych
- Szczegóły
Woda wydaje się czymś naturalnym i oczywistym, jednak w XXI wieku jej deficyt może stać się poważnym problemem. Zasoby wody zdatnej do picia kurczą się błyskawicznie, dlatego zapewnienie bezpieczeństwa dostaw wody pitnej jest przedmiotem wielu krajowych i międzynarodowych regulacji prawnych.
Sposób transportu wody pitnej może wpływać na jej właściwości smakowe i stwarzać zagrożenie dla zdrowia, dlatego podlega ona szczególnym regulacjom. Na jakość wody pitnej wpływają odpowiednie wartości minerałów oraz brak zanieczyszczeń chemicznych, mineralnych, drobnoustrojów, pasożytów i alg.
Regulacje prawne dotyczące wody pitnej
W Polsce kwestie dostarczania wody reguluje Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, określająca zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, prawa i obowiązki odbiorców oraz monitoring i kontrolę jakości wody. Ustawa ta była kilkukrotnie nowelizowana, aby dostosować przepisy do zmieniających się warunków prawnych, technologicznych i społecznych.
Polskie ustawodawstwo, implementując prawodawstwo wspólnotowe, podaje definicję zawartą w ustawie z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz ustawie z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Ważnym aktem prawnym jest również Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2017, poz. 2294), które wprowadza wymagania jakościowe, jakie musi spełniać woda pitna. Woda musi być wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów oraz od substancji chemicznych w stężeniach stanowiących zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Rozporządzenie to odnosi się bezpośrednio do Dyrektywy 98/83/EC, która obowiązuje na terenie całej Unii Europejskiej, aby ujednolicić przepisy w poszczególnych Państwach do jednego standardu warto się z nią zapoznać, ale została ona zastąpiona nową Dyrektywą 2020/2184/UE, przyjętą 16 grudnia 2020 roku. Celem tej dyrektywy jest wprowadzenie zmienionych przepisów dotyczących ochrony zdrowia ludzkiego przed zanieczyszczeniami wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez zapewnienie, aby była ona „zdrowa i czysta”.
Dyrektywa 2020/2184/UE jest odpowiedzią na inicjatywę obywatelską "Right2Water" i ma na celu dalsze poprawienie jakości wody pitnej oraz jej dostępności dla wszystkich mieszkańców Unii Europejskiej. W myśl tej Dyrektywy państwa członkowskie zapewniają, by woda przeznaczona do spożycia przez ludzi była „zdrowa i czysta”. Musi być wolna od wszelkich mikroorganizmów i pasożytów oraz wszelkich substancji w ilościach lub stężeniach, które stanowią potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego.
Zapewnienie dostaw wody w sytuacjach kryzysowych
Biorąc pod uwagę sytuacje nadzwyczajne o znamionach kryzysowych, dostawy wody pitnej należy przede wszystkim rozpatrywać z punktu widzenia zapisów art. 3 ustawy z 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, który dotyczy infrastruktury krytycznej. Wśród wielu systemów włączonych do infrastruktury krytycznej znajduje się system zaopatrzenia w żywność i wodę.
W warunkach sytuacji kryzysowej woda do spożycia dostarczana do sieci wodociągowej w niezbędnych ilościach powinna być pobierana z ujęć wody podziemnej. W czasie unieruchomienia wodociągu oraz na terenach nieobjętych siecią wodociągową zaopatrzenie w wodę zapewnia się ze studni awaryjnych. W przypadku braku odpowiedniej liczby studni awaryjnych lub ich niekorzystnego rozmieszczenia należy przewidywać dowóz wody w beczkowozach.
Gdy następuje częściowe lub całkowite wyłączenie sieci wodociągowej, konieczne jest rozważenie alternatywnych dostaw wody. Istnieje również możliwość zaopatrywania ludności w wodę z alternatywnych źródeł w postaci dostaw wody w pojemnikach lub butelkach (woda konfekcjonowana) oraz z beczkowozów.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Identyfikacja możliwości różnych podmiotów jest niezbędna zarówno do opracowania planu dostaw wody w sytuacjach kryzysowych, jak i identyfikacji odpowiednich poziomów gotowości reagowania. Równie istotne jest określenie wszystkich potencjalnych zasobów wraz z procedurami dostępu do nich.
W planach dostaw wody w sytuacjach kryzysowych, powinno być wyznaczone lokalne centrum kryzysowe jako punkt kontaktowy służący koordynacji zewnętrznej pomocy w sytuacji kryzysowej. Jednym z głównych celów zakładu wodociągowego w sytuacji kryzysowej powinno być przywrócenie usługi dostaw wody poprzez sieć wodociągową. Dzięki dobrze opracowanemu planowi dostaw wody w sytuacjach kryzysowych unikniemy konfliktów alokacji zasobów.
Zgodnie z przepisami ustawy o stanie klęski żywiołowej, wojewoda może skierować wniosek o wprowadzenie stanu klęski żywiołowej na terenie województwa lub jego części oraz o udzielenie pomocy państwowej. Po ogłoszeniu stanu klęski żywiołowej, zwoływane jest posiedzenie Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego (RZZK). RZZK określa skalę niezbędnej pomocy krajowej (na podstawie oficjalnego wniosku skierowanego ze szczebla wojewódzkiego) i koordynuje udzielanie pomocy.
Wymagania sanitarne dla beczkowozów i dystrybucji wody
W sytuacji wystąpienia konieczności dostarczania ludności wody, cysternę/zbiornik należy napełnić wodą tylko i wyłącznie ze „źródła” wskazanego przez terenowo właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Woda, w którą zaopatrywana jest ludność powinna spełniać wymagania określone dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w obowiązującym akcie prawnym - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2017, poz.
Po przeprowadzeniu zabiegów mycia i dezynfekcji cysterny/zbiornika przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne/producent wody w ramach sprawowanej kontroli wewnętrznej powinien dokonać oceny jakości wody pobranej z cysterny/zbiornika, która powinna odpowiadać wymaganiom mikrobiologicznym określonym w obowiązującym akcie prawnym - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2017, poz. 2294).
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Próbkę wody z cysterny/zbiornika należy pobrać do badań laboratoryjnych po 24 godzinach magazynowania wody w cysternie/zbiorniku, z jednoczesnym oznaczeniem poziomu dezynfektanta. Badanie pobranej próbki wody mogą wykonywać laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub inne laboratoria o udokumentowanym systemie jakości prowadzonych badań wody, zatwierdzonym przez PIS.
Przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne/producent wody w ramach sprawowanej kontroli wewnętrznej dokonuje w trakcie użytkowania cysterny/zbiornika do transportu i magazynowania wody - oceny jakości dostarczanej wody, lecz nie rzadziej niż 1 raz na tydzień, która powinna odpowiadać wymaganiom mikrobiologicznym określonym w obowiązującym akcie prawnym - rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2017, poz. 2294), z jednoczesnym oznaczeniem poziomu stężenia dezynfekanta.
Cysterna/zbiornik z wodą w okresie dostarczania ludności powinna/ien być ustawiona/y w miejscu chronionym przed nasłonecznieniem, deszczem i śniegiem itp.
Przykłady sytuacji kryzysowych i działań naprawczych
W części miejscowości Lusina i Libertów w gminie Mogilany wprowadzono zakaz korzystania z wody dostarczanej wodociągiem publicznym z powodu obecności bakterii grupy coli. Wprowadzono ograniczenia dotyczące spożywania, przygotowywania posiłków i higieny. Urząd Gminy Mogilany uruchomił alternatywne źródła zaopatrzenia w wodę, podstawiając beczkowozy z wodą zdatną do picia.
W gminie Rychwał, z powodu wykrycia bakterii grupy coli i Escherichia coli w wodociągu, woda nie nadawała się do spożycia i użytku. Burmistrz powołał sztab kryzysowy, a mieszkańcy zostali poinformowani o konieczności stosowania wody zdatnej do picia z innych źródeł.
Podsumowanie
Zapewnienie bezpieczeństwa dostaw wody pitnej jest kluczowe dla zdrowia publicznego i bezpieczeństwa państwa. W sytuacjach kryzysowych, alternatywne źródła zaopatrzenia w wodę, takie jak beczkowozy, odgrywają istotną rolę. Ważne jest przestrzeganie przepisów sanitarnych, regularne badania jakości wody oraz opracowywanie planów reagowania kryzysowego, aby minimalizować ryzyko związane z brakiem dostępu do bezpiecznej wody pitnej.
tags: #woda #do #picia #beczkowoz #przepisy #sanitarne
