Właściwości wody bardzo mocno gazowanej: Fakty i mity
- Szczegóły
Zastanawiasz się, czy woda gazowana jest zdrowa? Na ten temat powstało wiele mitów i często sprzecznych ze sobą opinii. Niektórzy zalecają picie napoju z bąbelkami, podkreślając jego zbawienne oddziaływanie na organizm, inni natomiast przekonują, że gaz zawarty w wodzie negatywnie wpływa na zdrowie. Jak jest w rzeczywistości? Czy woda gazowana szkodzi?
Czym jest woda gazowana?
Choć to pytanie może wydawać się banalne, rozważając kwestie tego, czy woda gazowana jest zdrowa, najpierw warto przyjrzeć się temu, czym ona dokładnie jest i jak powstaje. Historia tego napoju jest długa - znany jako woda sodowa, był pity już w XVIII wieku. Obecnie wodę gazowaną można wyprodukować nawet we własnym domu.
Proces ten polega na wysyceniu pod ciśnieniem niegazowanej wody mineralnej lub źródlanej dwutlenkiem węgla (CO2). Co ważne, takie napoje mogą być nasycone gazem w sposób naturalny lub sztuczny.
Woda gazowana powstaje przez wysycenie wody niegazowanej źródlanej lub mineralnej dwutlenkiem węgla. Wyróżnić można wody gazowane niskonasycone ( stężenie dwutlenku węgla - CO2 do 1500ml/L), średnionasycone ( zawartość CO2 od 1500 do 4000mg/L) oraz wysokonasycone ( o stężeniu CO2 powyżej 4000ml/L).
Woda gazowana a woda sodowa
Woda sodowa inaczej określana jest jako woda gazowana, która zawiera w sobie dwutlenek węgla. Jest ona przeznaczona do picia. Wykorzystywana była już od XVIII w., gdyż to właśnie wtedy udało się ją otrzymać angielskiemu chemikowi - Josephowi Priestleyowi. Jako pierwszy przepuszczał przez wodę dwutlenek węgla, który wytwarzał z kwasu oraz sody. Właśnie stąd wzięła się jej nazwa: sodowa.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Pod względem chemicznym jest to wodny roztwór kwasu węglowego, a także kationów metali - magnezu, potasu, sodu oraz wapnia i do tego dochodzą jeszcze aniony - wodorowęglanowe, siarczanowe oraz chlorkowe. Jej smak jest lekko kwaśny. Woda sodowa w przeciwieństwie do tej niegazowanej może dłużej zachować świeżość, co jest związane z tym, że w kwaśnym środowisku dochodzi do wolniejszego rozwijania się różnych mikroorganizmów.
W sprzedaży dostępnych jest wiele rodzajów wody sodowej, a różni ich stopień nasycenia dwutlenkiem węgla. W związku z tym znane są jej trzy rodzaje:
- niskonasycona dwutlenkiem węgla - poniżej 1500 mg/l
- średnionasycona dwutlenkiem węgla - od 1500 do 4000 mg/l
- wysokonasycona dwutlenkiem węgla - powyżej 4000 mg/l
Do nasycenia dwutlenkiem węgla dochodzi podczas przepuszczania gazu przez bardzo dobrze schłodzoną wodę. Jeśli temperatura wody jest niższa, a wyższe jest ciśnienie gazu, to wtedy woda sodowa jest bardziej nasycona dwutlenkiem węgla.
Poza tym ten sprężony gaz w czasie uwalniania powoduje schłodzenie otoczenia i dzięki temu wydajniej miesza się z cieczą.
Fakty i mity na temat wody gazowanej
To często zadawane pytanie, tym bardziej że na ten temat krąży wiele mitów. Przeciwnicy wody gazowanej twierdzą na przykład, że ma ona negatywny wpływ na zdrowie - może rozpuszczać szkliwo zębów, wywoływać wzdęcia i inne problemy trawienne, między innymi doprowadzać do zgagi. Oskarża się ją także o powodowanie osteoporozy i innych przypadłości zdrowotnych.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Choć odczyn pH wody gazowanej jest kwasowy, badania wykazały, że nie szkodzi ona zębom w większym stopniu niż ta niegazowana. Istotnym warunkiem jest jednak to, że jest tak tylko wówczas, gdy nie zawiera ona cukru.
Badania nie potwierdziły także, aby woda gazowana osłabiała kości i przyspieszała rozwój osteoporozy. Nie udowodniono także związku między piciem wody gazowanej a tendencją do występowania wzdęć, zgagi ani bólu brzucha.
Gaz zawarty w takim napoju może natomiast poprawiać zdolność połykania u osób, które borykają się z problemami związanymi z tym odruchem.
Właściwości i korzyści picia wody gazowanej
Woda gazowana od wody niegazowanej różni się jedynie obecnością dwutlenku węgla, z tego względu drażni dodatkowo kubki smakowe, co wywołuje uczucie orzeźwienia, a ponadto woda gazowana lepiej gasi pragnienie. Woda gazowana jest też bardziej bezpieczna pod względem bakteriologicznym od wody niegazowanej. Obecny bowiem w wodzie gazowanej dwutlenek węgla działa bakteriostatycznie, co utrudnia rozwój flory bakteryjnej. Dodatkowo dwutlenek węgla wspomaga procesy trawienne, korzystnie oddziałuje przy niedokwaśności, wpływa też na mechaniczne usuwanie bakterii i resztek pokarmowych ze światła jelita.
Najważniejszą zaletą picia wody sodowej jest to, że lepiej gasi pragnienie niż zwykła woda niegazowana. Związane jest to z występowaniem w niej dwutlenku węgla, którym jest nasycana. Dzięki temu powstaje efekt musowania i podczas picia dochodzi do pojawienia się złudzenia, że woda sodowa chłodzi oraz orzeźwia. Jest to związane z tym, że na języku oraz w jamie ustnej zaczynają musować bąbelki, które sprawiają wrażenie większego orzeźwienia niż w przypadku napojów niegazowanych. Lepszym rozwiązaniem jest wybranie wody gazowanej, a nie picie słodkich oraz kalorycznych napojów orzeźwiających.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Woda sodowa wypijana w rozsądnych ilościach bardzo dobrze sprawdza się po intensywnym wysiłku fizycznym. Wynika to z faktu, że szybciej się wchłania. Dlatego polecana jest osobom, które są aktywne fizycznie i często uprawiają sport. Jednak tutaj należy pamiętać o tym, aby pić ją na przemian z wodą niegazowaną.
W składzie wody sodowej znaleźć można wiele cennych składników odżywczych, takich jak: magnez, potas, sód, wapń oraz siarczany. Wody, które mają powyżej 1000 mg/l dwutlenku węgla stanowią doskonałe uzupełnienie niedoborów wyżej wymienionych składników mineralnych. Poza tym dwutlenek węgla ma działanie bakteriostatyczne, a to oznacza, że powoduje zahamowanie wzrostu flory bakteryjnej.
Woda gazowana może być orzeźwiającą i zdrową alternatywą dla napojów gazowanych. Nawadnia w takim samym stopniu jak woda niegazowana, a dla wielu osób jest od niej atrakcyjniejsza w smaku. Picie wody gazowanej może także pomóc w redukcji wagi dając uczucie sytości. Niesłodzona woda gazowana, np. z dodatkiem soku z cytryny, może również służyć jako orzeźwiający zamiennik napojów gazowanych, które zawierają tzw. puste kalorie i zwiększają ryzyko chorób, takich jak otyłość i cukrzyca typu 2.
Na szczególną uwagę zasługuje jednak fakt, że dwutlenek węgla stabilizuje skład fizykochemiczny wody powodując, że ów skład zmienia się w mniejszym stopniu niż w przypadku wody niegazowanej. Drugą zaletą jest funkcja zabezpieczająca przed przedostaniem się i rozwojem zanieczyszczeń mikrobiologicznych. Dwutlenek węgla skutecznie konserwuje wodę wydłużając praktycznie okres, w którym będzie nadawać się do picia. Jeśli zatem planujesz zaopatrzyć się w zapas wody mineralnej na wypadek jej niedostatku to lepszym wyborem będzie naturalna woda mineralna gazowana lub lekko gazowana.
Woda gazowana a dieta
Zastanawiasz się, czy picie wody gazowanej na diecie odchudzającej przybliży Cię do utraty zbędnych kilogramów? Uczucie sytości po wodzie gazowanej warto sięgnąć, jeśli jesteśmy na diecie i staramy się dbać o zdrowy jadłospis (oczywiście chodzi o wodę bez dodatków smakowych). Zwiększa ona uczucie sytości ALE efekt ten może być niekorzystny np. w przypadku dzieci, które mają problemy z jedzeniem. Podawanie im takiej wody sprawia, że nie mają już ochoty na posiłek.
Kto powinien unikać wody gazowane? Przeciwwskazania
Podobnie jak wiele innych popularnych pokarmów i napojów, również woda gazowana ma przeciwwskazania do spożywania. Dotyczą one jednak wyłącznie osób, które zmagają się z określonymi problemami zdrowotnymi. Warto jednak podkreślić, że woda gazowana nie jest szkodliwa dla kobiet w ciąży, choć często można spotkać się z taką opinią. Niektórzy lekarze wręcz zalecają ciężarnym picie tego napoju, ponieważ zawarty w nim dwutlenek węgla może wspomagać procesy trawienne, zwiększając wydzielanie kwasu solnego.
Woda gazowana zwykle nie szkodzi zdrowym osobom, jednak może wywołać nieprzyjemne dolegliwości u osób z chorobami przewlekłymi, np. zmagających się z zespołem jelita drażliwego, refluksem czy innymi problemami układu pokarmowego. Zrezygnować z takiej wody powinny osoby, które często miewają infekcje układu oddechowego, np. zapalenie krtani, strun głosowych. Dwutlenek węgla w wodzie może dodatkowo podrażniać śluzówkę.
Regularne sięganie po wodę gazowaną może zaszkodzić przeważnie osobom, które mają problemy z chorobami układu pokarmowego oraz płuc. Do tej grupy należą wszyscy, którzy zmagają się z problemami gastrycznymi, ale też mający zespół jelita drażliwego, wrzody i nadżerki oraz leczący się na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc.
Wody gazowanej powinny również unikać osoby z chorą krtanią, z refluksem żołądkowo-przełykowym i pacjenci po niedawno przebytych operacjach przewodu pokarmowego, a także cierpiący na wzdęcia i zgagę, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz małe dzieci.
Osoby otyłe powinny unikać wody sodowej. Taka woda wzmaga apetyt, gdyż powoduje pobudzenie wydzielania soków żołądkowych. Gaz, który jest uwalniany w żołądku, rozpycha go. W związku z tym rozprężający się gaz przyczynia się do przepełnienia oraz do niepotrzebnego rozciągnięcia żołądka. W ten sposób zostaje sztucznie zwiększona pojemność narządu, a to prowadzi do nadmiernego spożywania pokarmów i wtedy zwiększa się otyłość.
Podawanie wody mineralnej małym dzieciom jest nieracjonalne z oczywistych powodów. Woda gazowana nie jest także dobrym wyborem do przygotowywania posiłków.
Wpływ na zdrowie jamy ustnej
Czy woda gazowana ma szkodliwy wpływ na zęby, a przeważnie na ich szkliwo, które jest bezpośrednio narażone na działanie kwasu? Jest wiele badań na ten temat. Jedno z nich „Investigation of mineral waters and soft drinks in relation to dental erosion” wykazało, że gazowana woda mineralna powoduje uszkodzenie szkliwa tylko niewiele bardziej niż woda niegazowana. Poza tym woda mineralna była aż sto razy mniej szkodliwa w porównaniu z niektórymi słodkimi napojami bezalkoholowymi.
Natomiast w badaniu „The potential effects of pH and buffering capacity on dental erosion” wykazano, że gazowane napoje mają duży wpływ na niszczenie szkliwa, ale tylko wtedy, gdy w składzie zawierają cukier. Jeszcze w innym badaniu „Commercial soft drinks: pH and in vitro dissolution of enamel”, próbki szkliwa zębów zostały umieszczone w różnych napojach na całą dobę. Słodzone cukrem napoje gazowane oraz niegazowane, doprowadziły do większej utraty szkliwa niż ich dietetyczne odpowiedniki.
Gdy dokonano przeglądu niektórych badań „Dental erosion and severe tooth decay related to soft drinks: a case report and literature review”, dowiedziono, że cukier w połączeniu z dwutlenkiem węgla może powodować powstawanie próchnicy. Badanie „The erosive potential of flavoured sparkling water drinks” pokazuje, że zwykła woda sodowa nie stanowi dużego ryzyka dla zdrowia zębów, gdyż szkodliwe są tylko cukry.
Wpływ na zdrowie kości
Niektórzy zastanawiają się, czy napoje gazowane mogą mieć szkodliwy wpływ na kości z powodu zawartości kwasu. Przeprowadzono duże badanie obserwacyjne „Colas, but not other carbonated beverages, are associated with low bone mineral density in older women: The Framingham Osteoporosis Study”, w którym wzięło udział ponad 2500 osób. Na jego podstawie stwierdzono, że napój typu cola był jedynym napojem, który wpływał na znacznie niższą gęstość mineralną kości. Dlatego wydaje się, że woda sodowa nie wpływa na zdrowie kości.
Inaczej jest z napojami typu cola, ponieważ mają one dużo fosforu. W związku z tym naukowcy zwrócili uwagę, że osoby, które piją takie napoje, mogły wprowadzać do diety zbyt dużo fosforu oraz bardzo małą ilość wapnia, co jest czynnikiem ryzyka utraty zdrowia kości.
Jak wybrać odpowiednią wodę gazowaną?
Wybierając wody wysokzmineralizowane warto wiedzieć, że są one źródłem soli wapniowych, magnezowych i jonów fluorkowych, a dzięki wodorowęglanom i siarczanom pozytywnie wpływają na przemianę materii oraz trawienie. Ponadto wody wysokozmineralizowane wskazane są przy intensywnej pracy fizycznej, podczas uprawiania sportu, a także przy upałach, nie zalecane są natomiast dla dzieci i osób z chorobami nerek oraz nadciśnieniem. Wody nisko - i średniozmineralizowane nadają się z kolei do powszechnego spożycia.
Rodzaje wód butelkowanych
Obecnie na polskim rynku wyróżnia się trzy rodzaje wód butelkowych:
- Wody mineralne
- Wody źródlane
- Wody stołowe
Te ostatnie są otrzymywane poprzez dodanie do wody źródlanej naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych, które mają znaczenie fizjologiczne.
Klasyfikacja wód mineralnych ze względu na zawartość składników mineralnych:
Wody mineralne zostały sklasyfikowane w cztery grupy:
- Bardzo niskozmineralizowane (stężenie składników mineralnych poniżej 50mg/l)
- Niskozmineralizowane (zawartość składników mineralnych do 500mg/l)
- Średniozmineralizowane (stężenie składników mineralnych od 500 go 1500mg/l)
- Wysokozmineralizowane o zawartości składników mineralnych powyżej 1500mg/l)
Z kolei w wodzie źródlanej, która również jest wodą podziemną bezpieczną chemicznie i mikrobiologicznie, znajduje się od 200 do 450mg/l składników mineralnych.
Tabela: Klasyfikacja wód mineralnych ze względu na zawartość składników mineralnych
| Rodzaj wody | Stężenie składników mineralnych |
|---|---|
| Bardzo niskozmineralizowane | Poniżej 50mg/l |
| Niskozmineralizowane | Do 500mg/l |
| Średniozmineralizowane | Od 500 do 1500mg/l |
| Wysokozmineralizowane | Powyżej 1500mg/l |
tags: #woda #bardzo #mocno #gazowana #właściwości
