Stacja pogodowa badająca jakość powietrza: Jak działa?

Szczegóły: Opublikowano: 10. March 2026

Żyj świadomie - Twoje środowisko to woda, gleba, a w szczególności powietrze, które Cię otacza. Nic nie ma większego wpływu na rozwój Twój i Twoich najbliższych. Zdrowie Twoje i Twojej rodziny, o które dbasz na co dzień, jest silnie uzależnione od Twojego środowiska. Kontrolujesz dietę i aktywność fizyczną, a środowisko w jakim przebywasz, powietrze którym oddychasz i woda jaką pijesz ma równie duże znaczenie. Sensory dymu to podstawa świadomego życia. Nasze czujniki mogą zapewnić Ci znacznie więcej!

Czujniki smogu Polskiej produkcji zadbają, abyś czuł się bezpiecznie w swoim środowisku. Sensory jakości powietrza, wody i gleby pozwolą Ci sprawdzić jakie czynniki i niebezpieczeństwa otaczają Twój dom i Twoich najbliższych. Dla Twojej wygody stworzyliśmy aplikację na każdy model smartfona. Pozwól czujnikom monitorować Twoje powietrze i czuj się bezpiecznie.

Monitoring powietrza w Polsce

Monitoring powietrza w Polsce to pierwszy krok do wprowadzenia zmian, które w przyszłości pozwolą na oddychanie pełną piersią, niezależnie od pogody czy pory roku. Zbieranie danych, ich analiza - to podstawowe działania, konieczne do poznania smogowego przeciwnika i przygotowania skutecznej strategii, która pozwoli na jego ostateczne pokonanie. Sieć sensorów środowiskowych monitoruje najważniejsze parametry powietrza, wody i gleby w Twoim otoczeniu.

Pierwsze badania jakości powietrza oraz analiza jego składu przeprowadzane były jeszcze w poprzednim wieku. Dostrzeżenie zależności między smogiem a ilością zgonów związanych z chorobami dróg oddechowych, okupione było ofiarami. Dziś, pomimo większej świadomości i technologicznie zaawansowanych narzędzi, wciąż nie radzimy sobie z zanieczyszczeniem powietrza. Na całym świecie, liczba zgonów z powodu smogu z roku na rok rośnie. Problem dotyczy większości regionów na świecie, w tej niechlubnej konkurencji prym wiodą jednak państwa azjatyckie, a w szczególności Chiny oraz Indie. W czołówce pozostaje również Rosja i USA.

Pomiar jakości powietrza w polskich miastach także pozostawia wiele do życzenia. W miesiącach zimowych normy przekraczane są wielokrotnie, a wyjście na dwór bez maski natychmiast powoduje uporczywy kaszel.

Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica

Stacje pomiaru jakości powietrza

Od kilku lat monitoring powietrza w Polsce pozwala na zaobserwowanie podobnych zależności na terenie całego kraju. Sieć czujników pozwoliła na stworzenie map zanieczyszczeń i wskazanie regionów, dzielnic miast, które najbardziej cierpią z powodu smogu. Pomiary czystości powietrza i niepokojące wyniki obserwacji, pozwoliły na działalność inicjatyw oraz firm, które skupiają się na walce o lepszą jakość życia i ograniczenie zanieczyszczeń. Dzięki tym przedsięwzięciom wiele gmin i miast podjęło uchwały mające na celu ograniczenie źródeł, z których pochodzą niebezpieczne dla zdrowia związki.

Podjęte zabiegi to wciąż jednak za mało - poziom pomiaru smogu w miesiącach zimowych wciąż ma tendencje do wielokrotnego przekraczania wyznaczonych norm. Konieczne jest zwielokrotnienie zasobów umożliwiających skuteczne działanie, a przede wszystkim poszerzenie w społecznościach lokalnych wiedzy na temat problemu smogu.

Stacje pomiaru powietrza w szkołach

Syngeos stawia przede wszystkim na edukację, dzięki której świadomość problemu rośnie, a wraz z nią społeczna akceptacja na wprowadzane zmiany. Naszą misję edukacyjną prowadzimy wspólnie z samorządami na terenie całej Polski oraz w ramach współpracy z podmiotami takimi jak NASK, INEA oraz Orange. Wspólnymi siłami stworzyliśmy Edukacyjną Sieć Antysmogową. W ramach działań Sieci rozpoczęliśmy monitoring jakości powietrza w szkołach na terenie całej Polski. W akcji uczestniczy 461 szkół.

Celem programu jest szerzenie wiedzy na temat znaczenia czystości powietrza. Powstawaniu kolejnych stacji pomiarowych zanieczyszczeń powietrza towarzyszą zajęcia poszerzające wiedzę uczniów na temat negatywnych skutków smogu. Podczas lekcji dzieci i młodzież poznaje odpowiedź na pytanie „dlaczego monitoring jakości powietrza jest niezbędny” oraz wspólnie z nauczycielami próbują wypracować metody, które pozwalają na ograniczenie emisji szkodliwych gazów.

Stacje pomiaru powietrza pobierają wyniki z okolic szkół, a wszystkie zebrane dane wyświetlane są na tablicy zainstalowanej na szkolnych korytarzach. Możliwość codziennej obserwacji zmian, jakie zachodzą w pomiarach oraz analiza danych archiwalnych, umożliwia uczniom wyprowadzenie własnych wniosków. Dzięki udostępnionym stacjom pomiaru, nauczyciele w łatwy sposób mogą ukazać zależności, jakie zachodzą między pogodą a stanem powietrza. Przyszkolny monitoring powietrza pomaga dzieciom i młodzieży przyswoić wiedzę odnośnie składu powietrza oraz pochodzenia jego niebezpiecznych elementów, np. cząsteczek pm2,5 oraz pm10.

Przeczytaj także: Dostęp do danych o jakości powietrza Mińsk Mazowiecki

Nasze działania edukacyjne skierowane są również do dorosłych. Jednym z punktów współpracy podczas tworzenia kolejnych stacji pomiaru powietrza, są również przedsięwzięcia mające na celu zwiększenie świadomości lokalnej społeczności. Niezależnie od skali danej akcji konsultujemy problemy z przedstawicielami lokalnych władz i udostępniamy materiały, które umożliwią przejrzystość informacji.

Syngeos na rzecz lokalnych społeczności

Lokalna współpraca w oparciu o nowoczesne technologie pozwala na stworzenie sieci monitorowania jakości powietrza, która będzie działać na rzecz społeczności. Syngeos stawia na współpracę z samorządami oraz firmami, które pragną podjąć walkę o czyste powietrze w swoim otoczeniu. Słuchamy potrzeb mieszkańców i doradzamy rozwiązania, które sprawią że monitoring jakości powietrza na danym terenie będzie przeprowadzony bez zastrzeżeń, a obserwacje pozwolą na wdrożenie niezbędnych zmian.

Stawiamy na szeroki dostęp do wiedzy i wyników badania jakości powietrza w danym regionie. W ramach współpracy zapewniamy instytucjom monitory edukacyjne oraz tablice LED, które umożliwiają informowanie o bieżącym stanie powietrza. Dzięki aplikacji i danym zebranym z ponad 2000 stacji pomiaru jakości powietrza, informacje o zagrożeniach uzupełniane są w czasie rzeczywistym. Pomiar smogu i prognozowanie jego poziomu w kolejnych godzinach, ułatwi decyzję o założeniu maski i uniknięciu największych zagrożeń.

Stworzone przez nas stacje pomiarowe zanieczyszczeń powietrza działają już w kilkuset miastach Polski. Monitoring powietrza odbywa się w ramach budowy nowoczesnego miasta - Smart City, działającego w oparciu o technologie Internetu Rzeczy. Wykorzystanie rozwiązań, które pozwalają na szybkie zbieranie danych umożliwiają analizę zebranych informacji przez specjalistów i podjęcie konkretnych kroków, które stopniowe usuwanie przyczyn powstawania zanieczyszczeń.

Przy ul. Wojska Polskiego 8 stanęła certyfikowana stacja monitorująca zanieczyszczenie powietrza. Racibórz czekał na to urządzenie od około dekady. Profesjonalna stacja badająca zanieczyszczenie powietrza w Raciborzu to wynik rozmów prezydenta Dariusza Polowego z Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska Pawłem Ciećko. Decyzja o montażu stacji w naszym mieście zapadła już w lutym, lecz poprzez problemy formalne (m.in. Obecnie urządzenie już stoi na swoim miejscu, tuż obok mniejszej stacji - czujnika, którego zastąpi. Różnica w działaniu obu aparatur polega m.in. na szybkości i zakresie podawania wyników pomiarów. Nowa stacja będzie je dostarczać na bieżąco, w około godzinnych odstępach.

Przeczytaj także: Uzdatnianie Wody: Szczegółowe Omówienie

Poza sensorami pyłów PM10 i PM2,5 w skład wyposażenia nowej skrzyni wejdą czujniki analizujące poziom dwutlenku siarki (SO2) oraz tlenków azotu (Nox). Na dodatek urządzenie będzie posiadać własną stację meteorologiczną. Dzięki niej dowiemy się np. Prace związane z montażem i kalibracją nowej stacji mogą potrwać jeszcze tydzień.

Zawartość w powietrzu trzech rodzajów pyłów: PM10, PM2,5 oraz PM1, będzie można codziennie sprawdzić w centrum miasta, gdzie zostanie umieszczone urządzenie do pomiaru jakości powietrza oraz stacja meteo. W środę skawinianie będą mogli bezpłatnie poddać się badaniom spirometrycznym. Akcję organizuje Polska Spółka Gazownictwa w ramach programu „Przyłącz się, liczy się każdy oddech”. Także PSG sprezentuje gminie urządzenie pomiarowe ze stacją meteo. - To urządzenia do monitorowania stężenia pyłów PM10, PM2,5 oraz PM1. Stacja meteo na monitorze pokaże temperaturę i wilgotność powietrza oraz kierunek wiatrów - informuje Krzysztof Szulada, ekodoradca w Urzędzie Miasta i Gminy. Codziennie te same informacje znajdą się na stronie internetowej UMiG.

- Ważny jest każdy krok, z wielu jakie wykonujemy w kierunku poprawy jakości powietrza oraz zdrowia mieszkańców - podkreśla Norbert Rzepisko, burmistrz skawińskiej gminy, gdzie działania antysmogowe podejmowane wielotorowo. W gminie rozmieszczono kilkanaście bezprzewodowych czujników w ramach projektu LIFE „Wdrażanie programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego-Małopolska w zdrowej atmosferze”. Dziewięć czujników bada stan powietrza w ramach współpracy gminy z Wydziałem Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W mieście na bardzo zurbanizowanym osiedlu Ogrody kilka lat temu umieszczona została stacja Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, badająca pyły PM10, tlenki azotu i dwutlenek siarki (stacja na zdj.).

- Monitor z PSG z bieżącymi wynikami, umieszczony zostanie na budynku Urzędu przy Rynku 12 w najbliższych dniach - zapowiada wiceburmistrz Tomasz Ożóg. Te wartości będzie też można sprawdzać na stronie internetowej UMiG. Na środowe badania spirometryczne mieszkańcy zapisali się wcześniej. Zostanie nim objętych kilkadziesiąt osób. Badania zostaną przeprowadzone w godz. 9-15 w Biurze Rady Miejskiej Rynek 2, gdzie także będą dyżurować przedstawiciele PSG. Będą informować o możliwości przyłączenia posesji do gazu i pomogą wypełnić wnioski przyłączeniowe.

Profesjonalna stacja meteorologiczna może być cenną pomocą dydaktyczną w szkole podstawowej, gimnazjum i szkole średniej. Zjawiska atmosferyczne są interesujące dla uczniów ponieważ, w przeciwieństwie do niektórych procesów zachodzących w naturze pogoda jest czymś namacalnym, czymś z czym ma się na co dzień do czynienia. Możliwość prowadzenia obserwacji pogody, wyciągania wniosków na bazie danych z najbliższego otoczenia, zwiększa szanse i możliwości zainteresowania uczniów procesami jakie zachodzą w atmosferze.

Istnieje gotowy program GLOBE działający na podstawie umowy zawartej 22 kwietnia 1997 roku między Ministerstwem Edukacji Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej a Urzędem do Spraw Atmosferycznych i Oceanicznych USA. Program GLOBE skupia uczniów i nauczycieli ze szkół podstawowych i gimnazjów z całego świata. Szkoły te prowadzą obserwacje pogody, a zebrane lokalnie dane służą pogłębieniu wiedzy na temat problemów środowiska naturalnego, interakcji miedzy atmosferą, biosferą i geosferą.

W roku 2021 ruszył również projekt „Laboratoria Przyszłości”, który to w swoim projekcie zakładał wyposażenie szkoły w stację pogodową. Do tego momentu ze stacji Davis korzysta już kilkadziesiąt szkół w Polsce. Dodatkowo szkoły zakupiły również Stacja do pomiaru jakości powietrza Davis AirLink która uświadamia młodzież o tym jak zmienia się jakość powietrza zimą co mamy nadzieje przyczyni się do lepszej świadomości osób w przyszłości.

Dane rejestrowane są w rejestratorze USB niezależnie od tego czy komputer jest włączony lub przy pomocy rejestratora WI-FI w chmurze Weatherlink LIVE. Uczniowie mogą dane oglądać na ekranie komputera w czasie rzeczywistym oraz mogą sporządzać wykresy z danymi historycznymi lub eksportować poszczególne wyniki w formie tabeli. Możliwy jest oczywiście eksport danych do Excela oraz eksport do specjalnego formatu programu GLOBE. Ponadto gdyby zaszła taka potrzeba można dokupić dodatkowe konsole i rejestratory- wtedy kilka zespołów uczniów może jednocześnie pracować z i korzystać z danych z jednej stacji.

Przykładowe stacje meteo Davis

Istnieją różne modele stacji meteo Davis, oto kilka przykładów:

Vantage Vue z konsolą WeatherLink
Vantage Pro2 z konsolą WeatherLink
Vantage Pro2 Plus z konsola WeatherLink

Każda z tych stacji mierzy różne parametry i oferuje bezprzewodowy przesył danych oraz automatyczną rejestrację. Możliwość rozbudowy o dodatkowe czujniki jest dostępna w modelach Vantage Pro2.

Konsola WeatherLink zapewnia natychmiastowy dostęp do potrzebnych informacji i możliwość przeprowadzenia głębokiej analizy, z poziomu jednego, wygodnego wyświetlacza z intuicyjnym i łatwym do zrozumienia ekranem dotykowym. Pomaga śledzić warunki pogodowe, dzięki czemu można podejmować lepsze decyzje dotyczące rekreacji, ogrodu, utrzymania domu itp. Dynamiczny pulpit nawigacyjny można dostosować, aby wyświetlać do 21 parametrów - od temperatury, przez parametry wiatru, po deszcz. Użytkownik może ustawić setki alarmów, aby otrzymywać powiadomienia, gdy zmienią się ważne dla niego warunki, na przykład gdy temperatura zacznie zbliżać się do punktu krytycznego lub gdy prędkość wiatru osiągnie określony poziom.

Elementy pogody i metody ich pomiaru

Pogoda to stan atmosfery w danej chwili i w danym miejscu na Ziemi. Nauką geofizyczną badającą pogodę jest meteorologia. Informacje o pogodzie są uzyskiwane na podstawie obserwacji i pomiarów meteorologicznych, które prowadzi się na stacjach naziemnych oraz za pomocą satelitów meteorologicznych.

Do głównych elementów pogody zalicza się: temperaturę powietrza, wilgotność powietrza, opady atmosferyczne, ciśnienie atmosferyczne, kierunek i prędkość wiatru, zachmurzenie i usłonecznienie. Są to także elementy klimatu, ponieważ klimat to powtarzający się układ pogody, obserwowany na danym obszarze na przestrzeni wielu lat (przynajmniej trzydziestu).

Ponadto w wybranych lokalizacjach prowadzone są także pomiary innych wielkości, które nie odzwierciedlają bezpośrednio właściwości atmosfery lub jej procesów, ale są z nimi mocno związane, jak np. temperatura gruntu czy grubość i stan pokrywy śnieżnej. Oprócz tego, w nielicznych miejscach dokonywane są pomiary promieniowania słonecznego i ziemskiego oraz elektryczności atmosferycznej.

Stacje naziemne (na lądach i oceanach)

Obserwacje podstawowych elementów meteorologicznych prowadzone są na całej kuli ziemskiej. Aby możliwe było właściwe rozpoznanie przestrzennego rozkładu wartości poszczególnych elementów meteorologicznych i porównanie stanu atmosfery w różnych miejscach na Ziemi, konieczne jest odpowiednie rozmieszczenie miejsc obserwacyjnych (stacji pomiarowych). Ważne jest, aby prowadzone obserwacje wykonywane były zbliżonymi przyrządami, tymi samymi metodami i w określonych terminach. Dzięki temu możliwa jest budowa sieci stacji meteorologicznych tworzących jednolitą całość.

Za koordynację i organizację światowej sieci meteorologicznej odpowiedzialna jest funkcjonująca od 1878 r. Światowa Organizacja Meteorologiczna (ang. World Meteorological Organization, WMO). W Polsce regularne obserwacje meteorologiczne trwające do dziś rozpoczęto dopiero pod koniec XVIII w. w Krakowie, Warszawie i Wilnie. Aktualnie sieć meteorologiczną tworzą stacje podległe Instytutowi Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego (IMGW‑PIB). Odpowiada on za osłonę meteorologiczną ogólną (wydaje ostrzeżenia meteorologiczne i hydrologiczne, np.

Obecnie podstawą naziemnego systemu obserwacyjnego jest ponad 10 000 stacji meteorologicznych (automatycznych lub manualnych - z obserwatorem). Ponadto organizacja dysponuje danymi z ponad 1 tys. boi dryfujących po oceanach, a także danych ze statków komercyjnych. Informacji o warunkach panujących w wyższych warstwach atmosfery dostarcza około 1 tys. stacji aerologicznych i zespół 3 tys. samolotów (zarówno specjalistycznych, jak i komercyjnych).

Stacje meteorologiczne (synoptyczne) i pomiary poszczególnych elementów pogody

W naszym kraju najszerszy zakres pomiarów realizowany jest na stacjach synoptycznych. Pomiary na wszystkich stacjach wykonywane są podobnymi instrumentami, które umieszcza się w specjalnie do tego celu przygotowanych miejscach zwanych ogródkami meteorologicznymi. Współczesne stacje meteorologiczne, dzięki powszechnej automatyzacji przyrządów pomiarowych, wykonują najczęściej pomiary w sposób ciągły. Jednak ze względu na możliwość wystąpienia awarii lub innych zdarzeń losowych na głównych stacjach synoptycznych prowadzone są równocześnie pomiary wykonywane przez obserwatora w oparciu o urządzenia standardowe. Dokonuje się ich co godzinę.

Normy międzynarodowe określają, że obserwacji poszczególnych elementów pogody na stacjach synoptycznych dokonuje się co najmniej osiem razy w ciągu doby o następujących godzinach: 3:00, 6:00, 9:00, 12:00, 15:00, 18:00, 21:00 i 24:00 UTC.

Radary

Podczas obserwacji meteorologicznych wykorzystuje się także radary. Służą do obserwacji opadów: ich położenia, intensywności, rodzaju i ruchu, a także groźnych zjawisk (np. cyklonów, sztormów i burz) dzięki wykorzystaniu fal radiowych. W Polsce jest ich osiem. Są zlokalizowane w: Legionowie, Rzeszowie, Brzuchani (koło Miechowa), Ramży (koło Rybnika), Pastewniku (koło Bolkowa), Poznaniu, Świdwinie i Gdańsku. Mapy radarowe są aktualizowane co 10 minut i można je znaleźć na stronie IMGW‑PIB.

Satelity meteorologiczne

Satelity meteorologiczne są najczęściej umieszczane na orbitach geostacjonarnych. W prognozowaniu pogody w Polsce i Europie wykorzystuje się dane z geostacjonarnych satelitów meteorologicznych METEOSAT. Pomiary satelitarne spełniają aktualnie jedną z najważniejszych funkcji w meteorologii. Pozwalają bowiem na jednoczesne pozyskanie dużej ilości danych i informacji dla znacznych obszarów Ziemi.

Obserwacje wykonywane dzięki satelitom meteorologicznym dotyczą zarówno atmosfery, jak i powierzchni ziemi. Pozwalają na uzyskanie informacji i danych o: zachmurzeniu, frontach, opadach, parze wodnej, temperaturze, wilgotności, ozonie, pokrywie śnieżnej, stabilności atmosfery i wielu innych.

Jednocześnie Andrzej Olichwiruk zaznacza, że życzenia związane z przeniesieniem miejskiej spółki, są nierealne. Obecnie to koszt na poziomie kilkuset milionów złotych i może przekraczać wartość rocznego budżetu miasta. Oczywiście tych pieniędzy nie ma.

tags: #stacja #pogodowa #badajaca #jakosc #powietrza #jak