Wilgotność Powietrza w Polsce w Podziale Miesięcznym
- Szczegóły
Klimat to charakterystyczny dla danego obszaru zespół zjawisk i procesów atmosferycznych (czyli warunków pogodowych), kształtujący się pod wpływem właściwości fizycznych i geograficznych tego obszaru, określony na podstawie wyników wieloletnich obserwacji i pomiarów meteorologicznych w okresie przynajmniej 30 lat. Obrazują go elementy (składniki) klimatu, które są takie same jak składniki pogody, ale odnoszą się do dłuższych okresów. Klimat określa się na podstawie wieloletnich, systematycznych pomiarów i obserwacji składników pogody. W Polsce dokonuje się ich na stacjach meteorologicznych.
Częstość i terminy obserwacji są różne w zależności od rodzaju stacji. Na stacjach synoptycznych (pracujących dla potrzeb prognozowania pogody) wykonuje się je co godzinę, na stacjach klimatologicznych - trzy razy na dobę: o godzinie 7.00, 13.00 i 19.00 czasu środkowoeuropejskiego. Na niektórych stacjach stosuje się także ciągłe, całodobowe pomiary, wykorzystując do tego przyrządy elektroniczne, w tym rejestratory automatyczne.
Temperaturę powietrza i temperaturę gleby mierzy się za pomocą kilku różnych termometrów, a mniej dokładny, ale ciągły pomiar temperatury zapewnia termograf. Ciśnienie powietrza mierzy barometr albo samopiszący barograf, wilgotność natomiast higrometr i higrograf. Ponadto używa się deszczomierzy, wiatromierzy i heliografów (wskazujących czas usłonecznienia). Stopień zachmurzenia nieba oraz szczególne zjawiska meteorologiczne (burza, tęcza itd.) są obserwowane przez pracowników stacji.
Klimat na kuli ziemskiej jest silnie zróżnicowany, w związku z czym geografowie badają czynniki, które mają na niego znaczący wpływ. Pierwsza z nich to czynniki strefowe - przede wszystkim szerokość geograficzna i związany z nią zróżnicowany strefowo dopływ promieniowania słonecznego. Druga grupa czynników klimatotwórczych to czynniki astrefowe. Trzecia grupa to czynniki wynikające z działalności człowieka.
Obecnie na Ziemi żyje ponad 7 mld ludzi. Wzrastający poziom konsumpcji i wykorzystywania zasobów naturalnych nieustannie doprowadza do zmian zachodzących na całej planecie, a w tym do zmian stanu atmosfery ziemskiej. W miastach zazwyczaj powietrze jest suchsze i cieplejsze o kilka stopni Celsjusza niż w obszarach okołomiejskich. Różnica temperatury może sięgać nawet 15°C. Na terenach zabudowanych obserwujemy także spadki prędkości wiatru.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Wyniki badań składu atmosfery pokazują, że w ostatnich kilkudziesięciu latach wyraźnie wzrosły stężenia gazów cieplarnianych, co wzmocniło efekt cieplarniany i spowodowało wzrost temperatury powietrza na Ziemi. Mówi się więc o globalnym ociepleniu klimatu, za który w największym stopniu odpowiedzialny jest człowiek i jego działalność w środowisku.
Umiejętność pomiaru, zapisu i prezentacji danych klimatycznych pozwala nam na analizę warunków klimatycznych na Ziemi. Najlepiej przedstawić wiele różnych składników klimatu z bardzo dużą dokładnością. Bardzo pomocne przy analizie klimatu są wykresy pokazujące przebieg temperatury powietrza i opadów atmosferycznych w danym miejscu i w określonym czasie (najczęściej roku) nazywane klimatogramami (wykresami klimatycznymi lub diagramami klimatycznymi).
Klimatogramy mogą także prezentować inne elementy klimatu (np. wilgotność względną). Przedstawiane na wykresach klimatycznych dane są wartościami uśrednionymi z kilkudziesięciu lat pomiarów i często ukazują średnie miesięczne, nie uwzględniając tym samym zjawisk ekstremalnych - szczególnie silnych mrozów czy upałów, ulewnych deszczów czy nadzwyczajnych susz. Dane dotyczące poszczególnych elementów klimatu (np. temperatury powietrza, sumy opadów, parowania) uzyskuje się na podstawie pomiarów prowadzonych kilkakrotnie w ciągu dnia.
Klimat Polski a Wilgotność Powietrza
Polska leży w strefie klimatycznej umiarkowanej. Jednak, patrząc lokalnie, przez nasz kraj przechodzi aż pięć, różnych stref klimatycznych. Są u nas w kraju miejsca, w których jest wyraźnie cieplej niż w innych. Są także miejsca, w których jest wyraźnie zimniej. Warto wiedzieć, że każda z tych stref różni się nie tylko temperaturą, ale również wilgotnością.
W Polsce może panować praktycznie dowolna wilgotność powietrza - wszystko zależy od tego, jaka jest aktualnie pora roku. Podczas wiosny wilgotność powietrza sięga od około 40 do 60%. Jest to najbardziej optymalna wilgotność, która działa dobrze na człowieka. Nieco niższą wilgotność, która może spaść nawet poniżej 30% można w Polsce uświadczyć w trakcie zimy. Nie jest to dobry poziom. Natomiast wilgotność wyższą niż 60% można w Polsce uświadczyć podczas gorących, letnich dni - szczególnie wtedy, gdy zbiera się na burzę.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Optymalny poziom wilgotności powietrza to przedział od 40 do nawet 65%. Wszystko, co jest poniżej 40%, to powietrze zbyt suche dla człowieka, a wszystko, co jest powyżej 65% to powietrze zbyt wilgotne.
Skutki Zbyt Suchego Powietrza
Zbyt suche powietrze jest niezdrowe dla ludzi i niebezpieczne dla różnego rodzaju rzeczy. Przede wszystkim suche powietrze jest w stanie wysuszyć skórę, włosy, czy śluzówki znajdujące się w nosie, a także oczy. Warto wspomnieć, że sucha skóra ma większą tendencję do pękania i nie gojenia się - a takie rany znacznie szybciej są infekowane. Ponadto, suche powietrze utrudnia oddychanie przez nos - dlatego też wiele osób oddycha przez usta w takich momentach, co również jest niezdrowe.
Skutki Zbyt Wilgotnego Powietrza
A co jeżeli powietrze jest zbyt wilgotne? To także nie jest dobre dla człowieka. Przede wszystkim warto mieć świadomość, że wilgotne powietrze sprawia, że na ścianach pojawia się grzyb i pleśń. Ponadto, wilgoć źle wpływa na urządzenia elektroniczne, które szybciej niszczeją. A jeżeli chodzi o zdrowie człowieka - to wiele osób uskarża się na problemy z oddychaniem. Oprócz tego, wilgotność wpływa na gojenie się ran oraz na reakcje alergiczne.
Analiza Warunków Atmosferycznych w Polsce w Maju 2023 i 2024
Średnia obszarowa temperatura powietrza w maju 2024 r. wyniosła w Polsce 16,0°C i była o 2,7 stopnia wyższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny maj należy zaliczyć do miesięcy ekstremalnie ciepłych. Najcieplejszym regionem Polski były Niziny, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła 16,6°C.
Obszarowo uśredniona suma opadu atmosferycznego w maju 2024 r. wyniosła w Polsce zaledwie 33.9 mm i była aż o 29,7 mm niższa od normy dla tego miesiąca, określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Według klasyfikacji Kaczorowskiej miniony maj należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych (opady stanowiły 53,3 proc. normy dla tego miesiąca).
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Dla porównania, średnia obszarowa temperatura powietrza w maju 2023 r. wyniosła w Polsce 12,8°C i była o 0,6 stopnia niższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny maj należy zaliczyć do miesięcy lekko chłodnych. Obszarowo uśredniona suma opadu atmosferycznego w maju wyniosła w Polsce zaledwie 36,0 mm i była aż o 27,6 mm niższa od normy dla tego miesiąca, określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Według klasyfikacji Kaczorowskiej miniony maj należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych (opady stanowiły 56,6 proc. normy dla tego miesiąca).
W maju 2023 r. obserwowano silną utratę wilgoci przez podłoże. Na większości obszaru kraju parowanie przekraczało 90 mm, podczas gdy suma opadów w niektórych regionach wyniosła poniżej 30 mm (szczególnie widać to na północy kraju).
Charakterystyka Klimatu w Legionowie
Dane do niniejszego rozdziału pochodzą z pomiarów i obserwacji wykonywanych na stacji klimatologicznej znajdującej się na terenie Ośrodka Aerologii IMGW w Legionowie. Średnia roczna temperatura wynosi +8,1°C przy rozpiętości średnich wieloletnich miesięcznych od około 2°C do około +18°C. Średni wieloletni roczny opad (suma w milimetrach) wynosi 522 mm, przy sumach miesięcznych od 24 zimą do 68 mm latem, ale w poszczególnych latach waha się od 490 do 660 mm.
Pokrywa śnieżna utrzymuje się średnio w miesiącach zimowych tylko w około 50% dni, chociaż bywały zimy gdy śnieg zalegał przez całe miesiące zimowe a grubość pokrywy śnieżnej dorównywała w poszczególnych dniach grubości pokrywy w Zakopanem. Średnie zachmurzenie (N) w skali roku wynosi dla Legionowa 5 - 6 oktantów, czyli pomiędzy 5/8 a 6/8. W miesiącach letnich zachmurzenie wynosi około 4/8 - 5/8, w miesiącach zimowych nieco przekracza 6/8 - mamy więc przewagę nieba zachmurzonego.
Średnie miesięczne wartości ciśnienia wahają się bardzo nieznacznie dla poszczególnych miesięcy i w różnych latach, oscylując od około 1003 do około 1007 hPa. Wartość średniej wieloletniej wilgotności względnej powietrza, wyrażonej w procentach, wynosi w skali roku 76 % przy wahaniach średniej miesięcznej od 64 % w maju do 87 % w grudniu. O wiele większe wahania występują w cyklu dobowym, w zależności od typu cyrkulacji, masy powietrza i to niezależnie od pory roku, chociaż średnie wilgotności względne dla poszczególnych pór roku wykazują pewną prawidłowość, zima - 85 %, wiosna - 69 %, lato - 67 %, jesień - 81 %.
Średnia prędkość wiatru wynosi w skali roku 3,5 m/s przy niewielkich wahaniach średniej miesięcznej od około 3 m/s w miesiącach letnich do nieco ponad 4 m/s w miesiącach zimowych. Tak zwana róża wiatrów w skali roku charakteryzuje się zdecydowanie większą częstotliwością występowania kierunków południowo-zachodnich i zachodnich, na których częstość osiąga odpowiednio 21 i 16 %. Najrzadszymi kierunkami w skali roku są północne i południowe - tylko kilka procent w rozkładzie ośmiokierunkowym. Procent występowania cisz w okolicy Legionowa, równa się w skali roku 3,4 %.
Od czerwca 1993 r. prowadzona jest rejestracja godzinnych wartości promieniowania całkowitego, w jednostkach J/cm2, prowadzona jest pyranometrem Kipp&Zonen. Usłonecznienie, czyli czas bezpośredniego padania promieni słonecznych na jednostkową płaszczyznę poziomą, określane jest za pomocą heliografu Stokesa. Przebiegi roczne promieniowania słonecznego w Legionowie z lat 1994 - 1997 wykazują podobieństwo dziennych i sezonowych przebiegów. Maksymalne sumy dzienne promieniowania całkowitego sięgają 9 kWh/m2. W sezonie wegetacyjnym, od kwietnia do października, energia promieniowania słonecznego w Legionowie w latach 1994 - 1997 wynosiła odpowiednio 878, 894, 858 i 841 kWh/m2. Największe usłonecznienie wynosi blisko 16 godzin.
Analiza Warunków Atmosferycznych w Polsce w 2024 Roku (Czerwiec, Lipiec, Sierpień)
W odczuciu wielu osób czerwiec 2024 jawi się jako ogólnie chłodny, jednak jego temperatura średnia wcale nie znajduje się w kategorii niskich. Pozostając w granicach normy XXI stulecia (2001-2024), jest nawet odeń o 0,3 stopnia wyższa; atoli w stosunku do (ciągle obowiązującej wg WHO) średniej wieloletniej 1991-2020, przewaga wynosi już 0,9 stopnia. Średnia temperatura czerwca wynosi 18,6°C i jest wyższa o 0,9 st. od średniej wieloletniej (1991-2020). Wilgotność względna średnia miesięczna wynosi 64,6% i jest niższa od średniej wieloletniej (67,7%). Suma opadu atmosferycznego (47,7 mm) stanowi tylko 74,6% normalnej. Średnia prędkość wiatru w tym miesiącu (16,5 km/h) jest znacznie większa od przeciętnej (12,7 km/h) i wyrównuje rekord dla tego miesiąca z roku 1949. Stosunkowo suchy charakter miesiąca znajduje swoje potwierdzenie w stanach wody wiślanej, które były niskie bądź skrajnie niskie.
W odczuciu wielu osób (także moim) lipiec tegoroczny jawi się jako ogólnie chłodny i raczej mokry. Tymczasem jego temperatura średnia jest w granicach normy (która wynosi od 19,2°C do 20,5°C za okres 1991-2020). Średnia temperatura lipca wynosi 20,1°C i jest wyższa o 0,3 st. od średniej wieloletniej (1991-2020). Wilgotność względna średnia miesięczna wynosi 69,4% i jest niemal równa średniej wieloletniej (69,3%). Suma opadu atmosferycznego na stacji Okęcie (53,8 mm) stanowi tylko 65,1% przeciętnej. Średnia prędkość wiatru w tym miesiącu (12,6 km/h) jest nieco większa od przeciętnej (11,8 km/h). Poziomy wody wiślanej były skrajnie niskie, a jej średni stan całomiesięczny wynosi 38 cm i jest rekordowo niski dla lipca.
Dość powszechna opinia o sierpniu jako chłodnym, nie odpowiada rzeczywistości statystyczno-klimatycznej. Średnia temperatura sierpnia wynosi 19,4°C i jest nieco niższa od średniej, ale tylko dla okresu 2001-2024 (19,8°C); wobec 30-lecia 1991-2020 jest wyższa o 0,2 st., a dla dawniejszych okresów referencyjnych przewaga termiczna tegorocznego sierpnia jest jeszcze większa. Wilgotność względna średnia miesięczna wynosi 61,0% i jest aż o niemal 9 punktów niższa od średniej wieloletniej (69,9%). Suma opadów deszczu na stacji Okęcie wynosi 10,0 mm, co stanowi tylko 16,6% tej, która powinna spaść normalnie. Średnia prędkość wiatru w tym miesiącu (12,2 km/h) jest większa od przeciętnej (11,1 km/h). Poziomy wody wiślanej były rekordowo niskie.
Podsumowanie
Wilgotność powietrza w Polsce wykazuje znaczne zróżnicowanie w zależności od pory roku i regionu. Wpływ na nią mają zarówno czynniki naturalne, jak i działalność człowieka. Optymalny poziom wilgotności dla komfortu i zdrowia ludzi to 40-65%. Analiza danych meteorologicznych z różnych okresów pozwala na lepsze zrozumienie zmian klimatycznych i ich wpływu na nasze otoczenie.
Poniższa tabela przedstawia zbiorcze dane dotyczące temperatury i opadów w maju 2023 i 2024 roku w Polsce:
| Rok | Średnia Temperatura Powietrza | Suma Opadow |
|---|---|---|
| Maj 2023 | 12,8°C | 36,0 mm |
| Maj 2024 | 16,0°C | 33,9 mm |
tags: #wilgotność #powietrza #w #podziale #miesięcznym #Polska
