Wpływ wilgotności gazu LPG na instalację w samochodzie
- Szczegóły
Zasilanie samochodów gazem propan-butan LPG (ang. Liquefied Petroleum Gas) jest w Polsce bardzo popularne. Instalacje LPG montuje się zarówno w nowych, jak i używanych samochodach ze wszystkimi rodzajami silników benzynowych. Pojazdy z silnikami benzynowymi stanowią 72,4% parku samochodów osobowych, przy czym 20,6% pojazdów może używać dwóch rodzajów paliwa (benzyna + LPG). Samochodów osobowych z instalacją LPG w 2014 r. było w Polsce 2 846 tys., co stanowi 14,9% liczby wszystkich osobówek.
Samochodowe instalacje LPG podlegają przepisom i wymaganiom bezpieczeństwa, które określone zostały w regulaminie 67 EKG ONZ i rozporządzeniu ministra infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (DzU z 2003, nr 32, poz. 262). Koncentrują się one na zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowania poszczególnych elementów instalacji, przy czym najistotniejsze są wymagania dotyczące zbiornika gazu wraz z jego armaturą i zabezpieczenie przed niepożądanym wypływem paliwa.
LPG jest mieszaniną dwóch węglowodorów - propanu i butanu, z niewielką zawartością innych gazów, takich jak: metan, etan czy pentan. Zasadniczy wpływ na właściwości paliwa gazowego mają głównie propan i butan. Zmieniając odpowiednio ich proporcje, dostosowuje się właściwości paliwa gazowego do panujących warunków atmosferycznych (temperatury otoczenia). Odpowiednie proporcje obu składników dobiera się zatem okresowo, w zależności od panujących temperatur zewnętrznych - tak, by zapewnić odpowiednie ciśnienie w gazowym układzie zasilania, które jest niezbędne dla jego prawidłowej pracy.
W okresie zimowym zawartość propanu zwiększana jest do 70%, zaś latem można zmniejszyć zawartość tego składnika do 30%, zastępując go butanem. Ciepło parowania LPG dla typowych warunków wynosi około 400 kJ/kg. Jeżeli stężenie gazu jest duże, powstaje biała mgiełka. Temperatura zapłonu/samozapłonu wynosi dla propanu - 95°C/470°C, zaś dla butanu - 60°C/365°C. Dolna i górna granica wybuchowości z powietrzem to dla propanu 2,1÷9,5% (50÷340 g/m3), a dla butanu 1,5÷8,5 % (39÷206 g/m3).
Omawiany gaz w zbiorniku paliwa ma postać cieczy, nad którą znajduje się faza gazowa pod ciśnieniem par nasyconych. LPG przewozi się pod ciśnieniem 2,0-2,5 MPa w zbiorniku wykonanym z blachy stalowej (instalacja jest projektowana na ciśnienie 3,0 MPa). W samochodach osobowych są to w większości zbiorniki toroidalne i walcowe. Zbiorniki toroidalne najczęściej montowane są w bagażniku lub podwieszane pod pojazdem - w obu przypadkach w miejscu przeznaczonym na koło zapasowe. Zbiorniki walcowe zazwyczaj mocuje się w przestrzeni bagażowej w poprzek samochodu, za oparciem tylnego siedzenia. Pojemność zbiorników na gaz w samochodach osobowych wynosi od 35 do 100 m3.
Przeczytaj także: Definicja wilgotności bezwzględnej gazu
Wpływ wilgotności i niskich temperatur na instalację LPG
Nadeszła zima a wraz z nią niskie temperatury. Warto wobec tego udać się na kontrolę instalacji gazowej do autoryzowanego warsztatu. Na sprawne działanie instalacji gazowej w naszym aucie mają wpływ różne elementy silnika, dlatego tak ważne jest ich regularne kontrolowanie. Zimą szczególnie należy zadbać o silnik, gdyż warunki atmosferyczne mogą dodatkowo przyczynić się do niesprawności naszego samochodu.
W niskich temperaturach LPG jest bardziej wymagające niż benzyna, bo spada zdolność do odparowywania, a to może wpływać na stabilność zasilania. Gdy temperatura spada poniżej zera, kierowcy częściej obserwują, że auto dłużej pracuje na benzynie, później przełącza się na gaz albo po przełączeniu pojawia się chwilowa nierówna praca. Wynika to z faktu, że instalacja potrzebuje ciepła, a reduktor i układ zasilania muszą osiągnąć warunki pozwalające na stabilne podawanie paliwa. Dodatkowym problemem może być tzw. "mokry gaz", czyli paliwo zawierające więcej wilgoci. W takim przypadku woda może zamarzać w filtrze lub elementach układu, utrudniając przepływ.
Podwyższona wilgotność i silne zasolenie, którego źródłem jest sól drogowa wpływa także negatywnie na nadwozie. Przy montażu instalacji LPG, m.in. do nadwozia montuje się jej elementy. Wymaga to wykonania kilku otworów, także w celu zapewnienia wentylacji przestrzeni, w której znajduje się armatura zbiornika. Przed zimą należy sprawdzić stan powłok antykorozyjnych zabezpieczających te otwory. Dzięki uzupełnieniu występujących w nich ubytków eliminuje się możliwość powstawania ognisk korozji. Jest to szczególnie istotne właśnie w okresie zimowym, kiedy do utrzymania dróg używa się dużych ilości soli i solanki.
Problemy związane z reduktorem
Reduktor LPG jest bardziej eksploatowany porą zimową niż latem. Wielokrotne podgrzewanie i mocne ochładzanie reduktora pokaże właścicielom tych mocno wysłużonych urządzeń objawy, które łatwo zdiagnozuje wykwalifikowany warsztat LPG. Reduktor, który jest narażony na zimowy podmuch lubi podawać błędne odczyty temperatury, mające wpływ na funkcjonowanie instalacji. Niestety sami nie jesteśmy w stanie wykryć takiej usterki, dlatego tak ważny jest regularny przegląd naszej instalacji gazowej. W niektórych samochodach nie ma innej możliwości montażu reduktora niż miejsce mocno narażone na wychładzanie.
Uszkodzony termostat może powodować późniejsze przełączanie się samochodu na zasilanie LPG oraz problemy z ogrzewaniem, które zimą zdecydowanie przyda nam się najbardziej. Usterka termostatu a w jej konsekwencji niedostateczne ogrzanie reduktora LPG może prowadzić do zasilania silnika zbyt bogatą mieszanką gazową a tym samym gaśniecie silnika, szarpanie oraz nierówną pracę na gazie, co często jest interpretowane jako usterka instalacji LPG.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Układ zapłonowy a wilgotność
Podczas zimy układ zapłonowy szczególnie daje nam się we znaki, pokazując swoje niedomagania: np. szarpanie, nierówna praca silnika. Zwiększona wilgotność powietrza może spotęgować objawy, których nie dostrzegliśmy podczas pracy na benzynie a ujawniły się właśnie podczas pracy na zasilaniu gazowym. Dlaczego tak się dzieje? Aby zapalić mieszankę gazową potrzebujemy sprawnego układu zapłonowego. Jeśli więc zaobserwujemy wspomniane objawy, udajmy się do warsztatu LPG.
Przygotowanie instalacji LPG do zimy
Aby uniknąć problemów związanych z wpływem wilgoci i niskich temperatur na instalację LPG, warto podjąć odpowiednie kroki przygotowawcze. Oto kilka zaleceń:
- Przegląd instalacji: Podstawą jest przegląd instalacji przed sezonem. Chodzi o ocenę stanu reduktora, wtryskiwaczy, przewodów i złączy, a także filtrów gazu, które w zimie potrafią szybciej ujawniać zaniedbania.
- Wymiana filtrów: To właśnie filtry bywają prostą przyczyną problemów z zasilaniem, bo zanieczyszczenia i wilgoć ograniczają przepływ, a silnik zaczyna pracować nierówno lub przełącza się z powrotem na benzynę.
- Rozruch na benzynie: W mroźne dni warto uruchamiać silnik na benzynie i pozwolić mu przez chwilę popracować, aby układ osiągnął temperaturę, w której przełączenie na gaz będzie stabilne.
- Diagnostyka wtryskiwaczy: Wtryskiwacze LPG muszą pracować precyzyjnie, a zanieczyszczenia potrafią pogorszyć dawkowanie gazu. Jeżeli pojawiają się objawy takie jak spadek mocy, szarpanie czy wahania obrotów, zaleca się wykonanie diagnostyki, zanim problem się nasili.
- Sprawdzenie układu elektrycznego: Pierwszym elementem, na który powinniśmy zwrócić szczególną uwagę, jest sprawdzenie stanu akumulatora wraz z badaniem stanu technicznego układu elektrycznego. Sprawdźmy również stan przewodów, styków czy kostek. Czasem brak odpowiedniej instalacji sprawi, że może dojść do nadmiernej korozji czy zwarcia.
- Kontrola płynu chłodniczego: Warto zadbać również o chłodnice i prawidłowy stan płynu chłodniczego. Jego nieodpowiednia ilość może skutkować awariami reduktora, który jest kluczowy w procesie zamiany mieszanki propan butanu w stan lotny.
Bezpieczeństwo instalacji LPG
Zawór tankowania i przewód łączący go z wielozaworem to element instalacji, który jest najbardziej narażony na zniszczenie w trakcie wypadku drogowego. Innym zagrożeniem może być uszkodzenie zbiornika paliwa gazowanego lub wyrwanie go z mocowania. Większość pożarów samochodów powstaje w trakcie poruszania się pojazdu, a część z nich jest przyczyną wypadków drogowych bądź kolizji. Zdarza się jednak i odwrotnie - pożar pojawia się w następstwie uszkodzenia samochodu podczas wypadku lub kolizji.
Najczęstszymi przyczynami pożarów samochodów są: wycieki płynów łatwopalnych, nieszczelności w przewodzie gazu (w samochodach zasilanych LPG), defekty instalacji elektrycznej, wady silnika i osprzętu, a także umyślne podpalenia, usterki układu wydechowego, zapalenie materiałów wygłuszających czy zaprószenie ognia przez nieuwagę. Problemy związane z działaniem instalacji to zazwyczaj konsekwencje wszelkiego rodzaju przeróbek w układzie paliwowym, elektrycznym czy montowania przeciążających ją dodatkowych urządzeń elektrycznych i elektronicznych.
Przyczyną pożaru w samochodzie wyposażonym w instalację LPG może być m.in. „zamrożenie” reduktora oraz usterka układu zasilania benzyną. W instalacjach I, II i III generacji stosowane są z reguły reduktory dwustopniowe. Zamrożenie reduktora powoduje ograniczenie odparowania gazu w pierwszym stopniu i jego wypływ z reduktora częściowo w fazie ciekłej. Skutkuje to wzbogaceniem mieszanki paliwowo-powietrznej, co prowadzi do zatrzymania pracy silnika.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Zagrożenie pożarem, szczególnie w układach LPG zamontowanych w pojazdach ze starymi systemami zasilania paliwem, przede wszystkim gaźnikowymi, może zostać wywołane sposobem wprowadzania paliwa do układu zasilania silnika. Mieszanka LPG jest dostarczana do kolektora powietrznego silnika. Następuje to przed przepustnicą powietrza (wyłączając instalacje najnowszych generacji). W konsekwencji podczas pracy silnika w kolektorze powietrznym znajduje się duża objętość mieszaniny wybuchowej. Jeśli więc dojdzie do cofnięcia płomienia z cylindra, nastąpi wybuch. Zniszczeniu ulegnie kolektor, a nierzadko także przepustnica i część osprzętu w komorze silnika.
tags: #wilgotność #gazu #lpg #wpływ #na #instalację
