Walka ze złą jakością powietrza w Polsce: Metody i rozwiązania
- Szczegóły
W dzisiejszych czasach spędzamy coraz więcej czasu w zamkniętych pomieszczeniach, szczególnie w naszych domach. Niestety, wiele z tych pomieszczeń ma złą wentylację, co prowadzi do gromadzenia się zanieczyszczeń powietrza wewnątrz budynków. Długotrwałe narażenie na wdychanie brudnego powietrza może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. To może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak alergie, astma, choroby serca i inne schorzenia układu oddechowego.
Jakość powietrza wewnątrz domu ma ogromny wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Jeśli będziemy długo oddychali brudnym powietrzem, to narazimy siebie oraz naszych bliskich na rozwój poważnych chorób w organizmie. Dbanie o jakość powietrza wewnątrz domu jest bardzo ważne dla zdrowia i samopoczucia domowników, dlatego warto stosować różne metody oczyszczania powietrza i regularnie je wdrażać.
Metody walki ze złą jakością powietrza w domu
Warto zadbać o jakość powietrza w domu i wybrać jeden z poniższych sposobów na podniesienie jakości:
- Regularne wietrzenie pomieszczeń - to podstawowy i skuteczny sposób na pozbycie się zanieczyszczeń powietrza. Wystarczy otworzyć okna na kilka minut, aby wymienić zużyte powietrze na świeże. Minusem tej metody jest niestety temperatura na zewnątrz, co odczujemy szczególnie w mroźne dni.
- Zainstalowanie systemu wentylacyjnego - jeśli pomieszczenia są źle wentylowane, warto rozważyć montaż wentylacji mechanicznej. Taki system zapewni ciągły przepływ świeżego powietrza, co pozytywnie wpłynie na jakość powietrza wewnątrz domu. Minusem takiego rozwiązania pozostaje koszt montażu oraz konieczność przeprowadzenia dosyć poważnego remontu.
- Używanie oczyszczaczy powietrza - oczyszczacze powietrza to urządzenia, które filtrują powietrze z zanieczyszczeń. Mogą one pomóc w usunięciu alergenów, smogu, kurzu, pyłków, a także innych szkodliwych związków chemicznych, takich jak dym papierosowy czy opary farb. Oczyszczacze powietrza należą zdecydowanie do najlepszych i najtańszych rozwiązań do walki z brudnym powietrzem. Wyposażone w wysokowydajne filtry HEPA oraz z węglem aktywnym są w stanie pozostawić po sobie całkowicie oczyszczone powietrze.
- Usunięcie źródeł zanieczyszczeń - w domu warto zwrócić uwagę na potencjalne źródła zanieczyszczeń, takie jak zagrzybione ściany, dywany, kanapy, czy palenie wewnątrz pomieszczeń. Usunięcie tych źródeł pomoże w poprawie jakości powietrza. Minusem mogą okazać się wysokie koszta, ponieważ może to wiązać się z gruntownym remontem.
- Zastosowanie roślin oczyszczających powietrze - niektóre gatunki roślin, takie jak np. dracena, paproć, fikus czy skrzydłokwiat, mogą pomóc w naturalnym oczyszczaniu powietrza wewnątrz domu. Jest to jednak bardzo nisko skuteczne rozwiązanie, kwiatki w domu służą raczej jako punkt ozdobny, niż miałyby pomóc w oczyszczeniu powietrza.
Strefy Czystego Transportu (SCT) jako sposób na poprawę jakości powietrza
Od 1 lipca 2024 r. w stolicy działa Strefa Czystego Transportu (SCT). Nowe przepisy mają poprawić jakość powietrza i zdrowia mieszkańców poprzez ograniczenie wjazdu pojazdów o wysokiej emisji spalin. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta, SCT obejmie centralne dzielnice Warszawy: Śródmieście oraz część Pragi i Woli. Aż do 2028 roku nowe przepisy nie będą dotyczyć osób zameldowanych i płacących podatki w Warszawie.
Wymogi SCT będą zaostrzane co dwa lata dopuszczając do wjazdu pojazdy z coraz wyższymi normami emisji. Pierwszym efektem wprowadzenia SCT będzie znaczny spadek emisji szkodliwych substancji - tlenków azotu o 11% i pyłów zawieszonych o 20%. Za cztery lata poziomy tych szkodliwych substancji obniżą się o ponad 50%. Oczekuje się, że spadek poziomu zanieczyszczeń powietrza, w tym pyłów PM10 i PM2,5 oraz tlenków azotu (NOx), zmniejszy liczbę przypadków chorób układu oddechowego i krążenia, a także alergii i astmy.
Przeczytaj także: Oczyszczacze powietrza – ranking
Polski Alarm Smogowy mierzył stężenia tego gazu w Warszawie aż w 164 miejscach. We wszystkich punktach pomiarowych stężenie przekraczało nowe normy stężeń tlenków azotu (20 ug/m3). Dlatego Polski Alarm Smogowy opowiadał się za większym zasięgiem SCT niż obecnie (zaledwie 7% powierzchni miasta). Być może w przyszłości pojawi się chęć radnych do powiększenia obszaru Strefy.
Na ponad 320 stref w Unii Europejskiej w Polsce działa na razie tylko jedna. Kolejna pojawi się w Krakowie, a następne prawdopodobnie we Wrocławiu i Katowicach. Ministerstwo Klimatu zapowiedziało już ustawę zobowiązującą miasta powyżej 100 tys. mieszkańców, w których występują przekroczenia NO2, do tworzenia takich stref.
Koszty ogrzewania a jakość powietrza
Nowe ceny prądu i gazu oznaczają zmianę kosztów ogrzewania domów. Polski Alarm Smogowy sprawdził, ile zapłacimy za ciepło uwzględniając najnowsze ceny nośników energii. Jeśli ogrzewamy dom pompą ciepła zapłacimy o 10% mniej, natomiast koszt ogrzewania gazowego wzrósł o około 20%. Porównanie kosztów pokazuje, że poza olejem opałowym najdroższym sposobem ogrzewania jest obecnie gaz ziemny, drogo wypadają „kopciuchy” na węgiel i drewno, najtańsze jest natomiast ogrzewanie pompami ciepła.
Bardzo drogo wypada ogrzewanie domów „kopciuchami” w nieocieplonym domu - pozaklasowymi kotłami na węgiel i drewno. To niemal 12 000 zł w przypadku drewna kawałkowego i 10 500 zł w przypadku węgla. Nieefektywne energetycznie „kopciuchy” poza gazem i olejem opałowym to jedna z najdroższych metod ogrzewania domu.
Ciekawie wypada porównanie kosztów ogrzewania dla różnych standardów ocieplenia. Dla typowego domu w dobrym standardzie ocieplenia roczny koszt ogrzewania gazowego to 6924 zł. Ten sam dom słabo ocieplony to już koszt prawie dwukrotnie wyższy - 12 645 zł! Ocieplenie domu ogrzewanego węglem w kotle ekoprojekt do standardu WT 2021 to spadek kosztów ogrzewania z 7979 zł do 3068 zł. Widać, że ocieplenie domu jest inwestycją, która pozwoli zaoszczędzić rocznie ok. 5500 zł w przypadku gazu i ok. 3900 zł w przypadku węgla (kocioł ekoprojekt).
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
Koszty ogrzewania uwzględniają najnowsze taryfy energii elektrycznej oraz ceny gazu, które ogłoszono od lipca 2024. Ceny węgla, pelletu i drewna kawałkowego pochodzą z raportu Instytutu Badań Rynku i Opinii Publicznej z 9-11 lipca 2024. W raporcie uwzględniono ceny z 32 składów węgla we wszystkich województwach.
Program Czyste Powietrze
Polski Alarm Smogowy sprawdził gdzie w 2023 roku składano najwięcej wniosków do Programu Czyste Powietrze. Liderem wśród regionów okazało się Mazowsze - to tam liczba wniosków na wymianę starego kotła i termomodernizację budynku była najwyższa. Co więcej, w pierwszej trzydziestce najbardziej aktywnych gmin w Polsce (według liczby wniosków w porównaniu do liczby budynków jednorodzinnych) aż dwanaście pochodzi właśnie z tego województwa. Na pierwszym miejscu uplasowała się mazowiecka gmina Radzanów, gdzie zeszłym roku w aż jednej ósmej domów jednorodzinnych złożono wniosek o dotację na wymianę „kopciucha” lub termomodernizację.
Od stycznia 2028 roku w sześciu powiatach wokół Warszawy wchodzi w życie zakaz spalania węgla w gospodarstwach domowych, dlatego ważne jest utrzymanie wysokiego tempa wymiany kotłów. Z tym w warszawskim “obwarzanku” nie jest najlepiej. Na blisko 40 tysięcy domów z “kopciuchami” złożono jedynie 3447 wniosków do programu Czyste Powietrze.
Polski Alarm Smogowy od dawna zwraca uwagę na konieczność docieplenia budynków prócz samej wymiany starego kotła. W ten sposób łatwiej jest uniknąć wysokich rachunków za ogrzewanie.
Wpływ smogu na zdrowie
Aż 25 tysięcy zgonów mniej zawdzięczamy czystszemu powietrzu - to główny wniosek z analizy Europejskiego Centrum Czystego Powietrza, które zbadało jak poprawa jakości powietrza przełożyła się na nasze zdrowie. Analizą objęto mieszkańców województwa śląskiego, małopolskiego i mazowieckiego w latach 2018-2022.
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
Choroby układu oddechowego są trzecią po chorobach serca i nowotworach przyczyną przedwczesnej śmierci w Polsce. Zanieczyszczenie powietrza, poprzez produkcję wolnych rodników tlenowych oraz stres oksydacyjny oddziałuje negatywnie na osoby z chorobami układu krążenia, z nadwagą, otyłe, z insulinoopornością.
Wykazano, że wdychanie pyłów istotnie zwiększa lepkość krwi, stężenie fibrynogenu, aktywację płytek krwi oraz zwiększa uwalnianie endoteliny, co zwiększa ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych. Zanieczyszczenie pochodzące z pyłów zawieszonych może skutkować podrażnieniem, retinopatią (patologiczne zmiany w obrębie siatkówki) lub zespołem suchego oka. Nie pozostaje też bez wpływu na stan skóry.
Pyły zawieszone pochodzą z różnych źródeł i pojawiają się nie tylko podczas sezonu grzewczego. Jednak w okresie jesienno-zimowym jest ich zwiększona ilość w związku z paleniem w piecach nie tylko drewnem i węglem, ale też drewnem mokrym, czy śmieciami. Pod wpływem temperatury powietrza poniżej 5oC pojawiają się dogodniejsze warunki dla zawieszania się tych pyłów.
Zanieczyszczenie powietrza, m. in. Wykazano powiązania pomiędzy alertami smogowymi a przyjęciami do szpitali w trybie nagłym z powoduzaburzeń rytmu serca. Takie sytuacje trwają od dnia alertu do 14 dni po nim.
Oczyszczacze powietrza jako rozwiązanie
I dlatego właśnie postanowiłam, że w domu będzie oczyszczacz powietrza, aby chociaż w nim powietrze było czyste. Koszt jednorazowy to wydatek około 700 zł, a zmiana filtra to około 140 zł na pół roku. Akurat w naszym przypadku co najmniej na rok, ponieważ mieszkamy w mniej zanieczyszczonej okolicy.
Źródła jego sławy należy szukać w niezbyt przyjemnych powodach. Częste alarmy smogowe i fatalna jakość powietrza w Polsce zmusiła konsumentów do poszukiwań alternatywnych sposobów podniesienia jakości powietrza w domu. Należy pamiętać jednak, że oczyszczacz nie tylko walczy ze smogiem! To również doskonała metoda nawilżania powietrza, pozbywania się nieprzyjemnych zapachów, bakterii, pleśni, grzybów i alergenów.
Inne metody walki ze smogiem
Zielone rośliny w mieszkaniu przynoszą domownikom szereg korzyści: pochłaniają kurz i inne zanieczyszczenia powietrza, podwyższają wilgoć, chłoną ciepło i minimalizują hałas poprawiając tym samym akustykę. Poza tym mają także bardzo pozytywny wpływ na psychikę, a także naturalne działanie przeciwdepresyjne. Według badań dosłownie kilka małych roślin doniczkowych potrafi znacząco poprawić jakość powietrza w mieszkaniu.
Dobra wentylacja jest kluczowa dla utrzymania czystego powietrza w domu. Nie zastawiaj wywietrzników, a kiedy powietrze na zewnątrz jest czyste, otwieraj okna i drzwi, aby przewietrzyć mieszkanie. To bardzo ważne, zwłaszcza w sezonie grzewczym, gdy stężenie smogu wzrasta. Ponadto, jeśli to możliwe, wyposaż swoją wentylację w filtry oczyszczające powietrze.
We wnętrzach naszych domów znajduje się dużo urządzeń elektronicznych, takich jak telewizory, monitory, komputery, a nawet roboty kuchenne, które wytwarzają jony dodatnie. Odpowiadają one za uczucie zmęczenia, bóle głowy, senność i złe samopoczucie. Dlatego warto kupić jonizator, zwłaszcza jeśli dużo przebywasz w domu. Takie urządzenie wytwarza jony ujemne, których nasz organizm potrzebuje o wiele bardziej.
Regularne odkurzanie zdecydowanie poprawia jakość powietrza. Co więcej, do codziennego czyszczenia powierzchni warto używać naturalnych środków, gdyż środki chemiczne podrażniają nasz układ oddechowy. Dlatego, o ile zabrudzenia nie są uciążliwe, możesz czyścić je wodą z octem lub sodą oczyszczoną.
tags: #walka #ze #złą #jakością #powietrza #w
