Raport UNESCO: Woda dla Dobrobytu i Pokoju – Analiza Współzależności
- Szczegóły
Tematem najnowszego dokumentu, zatytułowanego „Water for Prosperity and Peace”, jest analiza współzależności między wodą, dobrobytem i pokojem. Z kolei „Woda dla pokoju” to hasło tegorocznego Światowego Dnia Wody. Stan światowych zasobów i dostęp do wody, a także sposoby radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych, analizuje opublikowany w środę najnowszy raport UNESCO.
Globalny Kryzys Wodny w Liczbach
Z raportu wynika, że w 2022 r. 2,2 miliarda osób żyło bez dostępu do bezpiecznie zarządzanej wody pitnej, a 3,5 miliarda ludzi nie miało dostępu do odpowiednich usług sanitarnych. Co więcej, około połowa populacji świata doświadcza poważnego niedoboru wody przynajmniej przez część roku, a jedna czwarta cierpi z powodu „ekstremalnie wysokiego” poziomu stresu wodnego, zużywając ponad 80 proc. swojego rocznego odnawialnego zapasu słodkiej wody.
Woda jako Podstawa Dobrobytu
W raporcie podkreślono, że woda stanowi podstawę dobrobytu wpływając na zdrowie, edukację, zatrudnienie, bezpieczeństwo żywnościowe i energetyczne oraz ekosystemy podtrzymujące życie. Przypomniano też, że kryzysy związane z wodą są ściśle powiązane z wieloma globalnymi wyzwaniami, takimi jak m.in. konflikty zbrojne, pandemie, globalne ocieplenie, hiperinflacja, masowe migracje.
Przyczyny Zanieczyszczenia Wody
Jak podano w raporcie, główną przyczyną zanieczyszczenia wody na całym świecie pozostaje rolnictwo. „W krajach o niższych dochodach, gdzie ponad 90 proc. ścieków jest odprowadzanych bezpośrednio do środowiska, bez żadnego oczyszczania, każdego dnia ponad 1000 dzieci poniżej piątego roku życia umiera z powodu chorób spowodowanych zanieczyszczoną wodą pitną” - czytamy.
Woda a Konflikty Zbrojne
Raport wyjaśnia również złożone związki między wodą a konfliktami zbrojnymi, wskazując, że woda najczęściej była narzędziem, celem lub „ofiarą” działań wojennych, ale rzadko bezpośrednią przyczyną wojen. Podkreślono też, że współpraca w zarządzaniu transgranicznymi rzekami, jeziorami i wodami podziemnymi może dawać korzyści np. w dzieleniu się kosztami, co z kolei przyczynia się do pokoju i dobrobytu na poziomie lokalnym, narodowym, regionalnym i globalnym.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Technologia a Zasoby Wodne
Raport zwraca uwagę, że wraz z rosnącym dobrobytem zwiększa się dostęp do technologii, co wiąże się z korzyściami, ale też z zagrożeniami. Przypomniano, że sztuczna inteligencja i powiązane z nią technologie wymagają dużych ilości wody do chłodzenia systemów komputerowych, nie wspominając o (często wodochłonnej) energii niezbędnej do samego zasilania sprzętu.
Woda a Wzrost Gospodarczy
Zaznaczono też, że dostępność wody od dawna jest uznawana za czynnik napędzający wzrost gospodarczy oraz że około 80 proc. osób skrajnie ubogich żyje na obszarach wiejskich, a ich źródła utrzymania i bezpieczeństwo żywnościowe opierają się na zależnym od wody rolnictwie.
Zmiany Klimatyczne i Ich Wpływ
Raport przewiduje również, że zmiany klimatu zwiększą częstotliwość i intensywność susz i powodzi i że we wszystkich regionach wystąpią nieodwracalne szkody w ekosystemach słodkowodnych, zaś najpoważniejsze skutki będą odczuwalne w krajach najsłabiej rozwiniętych, na małych wyspach i w Arktyce i szczególnie dotkną społeczności tubylcze, drobnych producentów żywności i gospodarstwa domowe o niskich dochodach.
Prezentacja Raportu
Raport zostanie zaprezentowany w trakcie konferencji organizowanej przez Instytut Geofizyki PAN i Komitet Gospodarki Wodnej PAN, która odbędzie się 22 marca w Pałacu Staszica w Warszawie. Dokument opiera się na danych dostarczanych przez kraje członkowskie. Zbiera aktualną wiedzę na temat stanu i sposobów gospodarowania zasobami wody, a także na temat dostępu do urządzeń sanitarnych na świecie. Zawiera też przykłady dobrych praktyk oraz sposobów rozwiązywania problemów związanych z wodą w skali lokalnej i regionalnej.
Spadek Zasobów Wody na Świecie
W różnych częściach świata obserwujemy spadek zasobów odnawialnych wody per capita (o 20 proc. pomiędzy rokiem 2000 a 2018). W największej mierze dotyczy to Afryki Subsaharyjskiej (41 proc.), centralnej Azji (30 proc.), zachodniej Azji (29 proc.), Ameryki Północnej (26 proc.). Niewielki spadek odnotowano w Europie (3 proc.).
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
"Stres Wodny"
Ze zjawiskiem "stresu wodnego" borykało się na świecie od 2,2 do 3,2 miliarda ludzi (brany pod uwagę okres to minimum miesiąc; badania są prowadzone od 2010 r.). W Polsce, tak jak w innych krajach Europy, sytuacja z roku na rok staje się również coraz trudniejsza.
Góry i Lodowce - Naturalne Wieże Wodne
UNESCO w swoim najnowszym raporcie, opublikowanym z okazji Światowego Dnia Wody, zwraca uwagę na konieczność ochrony gór i lodowców. Te naturalne "wieże wodne" są kluczowe dla zaopatrzenia w wodę pitną, a ich stan pogarsza się z powodu zmian klimatycznych. Raport, zatytułowany "Mountains and glaciers. Water towers", wpisuje się w obchody Międzynarodowego Roku Ochrony Lodowców oraz nowo ustanowionego Światowego Dnia Lodowców.
Alvaro Lario z Międzynarodowego Funduszu Rozwoju Rolnictwa dodaje, że góry dostarczają 60 proc. wody pitnej, co czyni je niezbędnymi dla przetrwania wielu społeczności. Góry są nie tylko źródłem wody, ale także kluczowym elementem dla wielu sektorów gospodarki, takich jak pasterstwo, leśnictwo, turystyka i produkcja energii.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
tags: #unesco #woda #pitna #raport
