Twarda Woda Wapienna: Przyczyny, Skutki i Rozwiązania
- Szczegóły
W każdym domu woda jest wykorzystywana na wiele sposobów - do picia, przygotowania potraw, mycia, prania czy sprzątania. Mimo to niewiele osób zwraca większą uwagę na jej jakość, ograniczając się do wzrokowej oceny barwy i zapachu. Oczywiście takie badanie nie pozwala na dokładne zapoznanie się ze składem cieczy lecącej z kranu, a więc też określenia jej twardości. Cecha ta ma z kolei bardzo duże znaczenie dla każdego gospodarstwa domowego.
O problemie twardej wody usłyszeć można głównie z reklam telewizyjnych czy też czasem programów edukacyjnych. Nie powinno więc dziwić, że stosunkowo niewiele osób wie, o co w tym właściwie chodzi. Mówiąc najprościej, parametr ten określany jest przez ilość minerałów zawartych w wodzie - przede wszystkim kationów wapnia (Ca2+) i magnezu (Mg2+), ale też żelaza i manganu. Im większe ich stężenie, tym twardość jest wyższa. Co ciekawe, istnieje kilka sposobów na określanie tej cechy, a w Polsce przyjmuje się, że dla wody pitnej powinna ona wynosić między 60 a 550 Mg CaCO3 na litr. Jak więc nietrudno zauważyć, rozpiętość jest w tym przypadku całkiem spora. Wynika ona z faktu, że z punktu widzenia zdrowia człowieka twardość nie ma większego znaczenia. Co więcej, bogata w składniki mineralne ciecz w kranie może mieć nawet wpływ pozytywny, pozwalając na uzupełnienie niedoborów niektórych pierwiastków.
Niestety problem ten wygląda zupełnie inaczej z perspektywy zarządzania gospodarstwem domowym. Mówiąc o skutkach posiadania w domu twardej wody, warto podkreślić, że są one wielorakie i często trudne do obserwacji. Sprawia to, że bardzo wiele osób dotkniętych skutkami jej użycia szuka rozwiązań w niewłaściwym miejscu - np. kupując inne kosmetyki czy uznając, że kolejna szybka wymiana sprzętu AGD "to norma". Jak już wspomnieliśmy, z punktu widzenia ogólnego zdrowia twarda woda nie jest problemem. Jednak może ona powodować szereg mniej lub bardziej uciążliwych utrapień w codziennym życiu. W tym miejscu trzeba też dodać, że kranówka z dużą ilością minerałów może być "złodziejem czasu i pieniędzy".
Przyczyny i Skład Twardej Wody
Na twardość wody wpływa obecność w wodzie azotanów, siarczanów, chlorków oraz innych rozpuszczalnych soli, które nie są widoczne przez ludzkie oko. Twarda woda zawiera dużą ilość rozpuszczonych minerałów, przede wszystkim CaO (tlenek wapnia) i MgO (tlenek magnezu). W jej skład wchodzą również rozpuszczone chlorki, sulfidy, krzemiany i azotany. Twarda woda zawiera także wodorowęglan wapnia.
Skutki Twardej Wody
Największym problemem związanym z twardą wodą jest jednak jej wpływ na wszelkiego rodzaju przedmioty, które mają z nią stały kontakt. Jak nietrudno zgadnąć, w domach i mieszkaniach będą to przede wszystkim elementy systemów grzewczych - piece, rury czy grzejniki, a także zmywarki, pralki, podgrzewacze wody użytkowej, garnki czy czajniki. Ich wrogiem jest tzw. kamień kotłowy, który powstaje w wyniku rozkładu wodorowęglanów wapnia i magnezu. Skutkiem tej reakcji jest pojawianie się charakterystycznego szaro-żółtego osadu.
Przeczytaj także: Wszystko o twardej wodzie
Choć w teorii jest on dość kruchy i nietrudny do usunięcia, to stałe narastanie warstwy kamienia może być bardzo dużym problemem. Co najważniejsze, nalot ten dużo słabiej przewodzi ciepło, co automatycznie zmniejsza wydajność instalacji grzewczych i zwiększa zużycie paliw. Jego gruba warstwa może też prowadzić do wysokiego ciśnienia, sprzyjać korozji, a w skrajnych przypadkach tworzyć zatory w rurach. Wszystko to skutkuje szybszym zniszczeniem urządzeń oraz pogorszeniem parametrów ich działania. O ile w przypadku np. czajnika pozbycie się warstwy węglanów wapnia i magnezu jest dość łatwe, to w rurach, grzejnikach czy piecach jest ono dużo trudniejsze, a czasem wręcz niemożliwe. Niestety osadzanie się kamienia jest jedną z najczęstszych przyczyn kosztownych awarii kotłów i urządzeń AGD. Z kolei mocno zapchane instalacje nadają się jedynie do wymiany.
Typowym zjawiskiem twardej wody - najbardziej widocznym dla klienta jest biały osad-szron najczęściej widoczny na kabinie prysznicowej na kranach, wapienny nalot pojawia się również wewnątrz instalacji wewnętrznych wodnych oraz grzewczych w postaci - „kamienia kotłowego”. Kamień kotłowy poprzez osiadanie powoduje znaczne obniżenie efektywności pracy pieca oraz systematyczne zarastanie instalacji, powoduje znaczne zwiększenie kosztów eksploatacji oraz obniżenie czasu ich żywotności. Powoduje również szereg zagrożeń. Zarastające instalacje będą sprzyjały rozwojowi biofilmu co może spowodować zakażenie instalacji bakteriami.
Twarda woda wpływa negatywnie przede wszystkim na żywotność oraz sprawność sprzętu AGD w naszym domu. Osad wapnia i magnezu w instalacji grzewczej zmniejsza jej wydajność, a w skrajnym przypadku powoduje jej rozszczelnienie. Kamień osadza się wszędzie gdzie sprzęty AGD ma styczność z wodą dlatego zmywarki, pralki, czajniki ora żelazka są kolejną grupą urządzeń narażonych na uszkodzenia. Oprócz sprzętu AGD kamień osadza się w kabinach i bateriach prysznicowych, umywalkach oraz toaletach. Wiąże się to z częstym korzystaniem ze środków czystości usuwających kamień, które często nie są w stanie domyć wszystkich zakamarków, do których dotarła twarda woda. Biały osad widoczny jest również na naczyniach, sztućcach oraz garnkach.
Wysoka twardość wody wpływa również niekorzystnie na skórę oraz włosy. Wysoka zawartość takich pierwiastków wapnia i magnezu powoduje zwiększenie napięcia powierzchniowego wody. Szampony i inne środki czystości gorzej rozpuszczają się w takiej wodzie. Używamy ich więcej i tym samym często nie spłukujemy ich w całości, powodując powstawanie łupieżu oraz sprzyjając wysuszaniu skóry. Nadmiar detergentów (szczególnie u osób z wrażliwą skórą) może powodować również podrażnienia, zaczerwienienie oraz swędzenie skóry. Twarda woda jest największym problemem osób z suchą skórą. Dodatkowo wykorzystując więcej środków do mycia oraz prania zwiększamy swoje wydatki.
Twarda woda negatywnie wpływa również na kondycję skóry i włosów. Może powodować ich przesuszenie, podrażnienia, a nawet nasilać problemy takie jak egzema, szczególnie u małych dzieci (badanie wykazało wzrost prawdopodobieństwa wystąpienia egzemy do 87% u dzieci mieszkających na terenach z twardą wodą). Skóra traci swój koloryt, staje się bardziej wrażliwa, podatna na infekcje bakteryjne i szybciej się starzeje. Włosy stają się suche, matowe, sztywne i łamliwe, łatwiej się plączą, tracą objętość, może pojawić się łupież i wzmożone wypadanie. Minerały z twardej wody osadzają się na włosach, rozchylając ich mikroskopijne łuski, co prowadzi do pogorszenia ich kondycji. Twarda woda wymaga również stosowania większej ilości środków piorących, szamponów i odżywek, ponieważ mydło i proszek słabiej się w niej rozpuszczają, a nadmiar kosmetyków może obciążać włosy i skórę głowy.
Przeczytaj także: Jak pozbyć się osadu z twardej wody?
Jak Rozpoznać Problem Twardej Wody?
Skoro wiemy, jaki wpływ na dom może mieć twarda woda, to warto też odpowiedzieć na pytanie, jak rozpoznać, czy ma się z nią problem. Sposobów na to jest co najmniej kilka, lecz ich dokładność bywa różna. Pierwszym krokiem zawsze powinno być poszukanie w internecie mapy twardości kranówki w Polsce, która dość ogólnie przedstawia rejony występowania największej mineralizacji. Opłaca się też przyjrzeć swojemu czajnikowi i garnkom, by sprawdzić, czy i jak szybko powstaje w nich warstwa osadu.
Jednak najprostszym, najtańszym domowym sposobem kropelkowy tester twardości. Cena zakupu takiego testera to około 25-30 zł. W zestawie znajduje się menzurka, oraz odczynnik. Tester taki określa poziom twardości wody w stopniach niemiecki (dH lub °N). Badanie twardości polega na wlaniu do pojemnika 5 ml badanej wody. Następnie wpuszczamy kropla po kropli odczynnik, zliczając każdą dodaną kroplę. Woda zacznie zmieniać kolor na czerwony ale badanie przeprowadzamy aż do zmiany koloru wody na zieloną. Ilość kropli dodanego odczynnika jest równoznaczna z jej twardością, którą odczytujemy w tabelce dołączonej do testera twardości. Jedna kropla 1°N równa się 17,86 mg CaCO3 w 1 litrze wody. Przy wyniku 11,2 °N (oznaczającym średnią twardość wody) sugerujemy zastosowanie urządzenia zmiękczającego wodę.
Aby jednak dokładnie określić ilość wapnia i magnezu, konieczne jest wykonanie dokładniejszych analiz. Można to zrobić samodzielnie, z wykorzystaniem odpowiednich testerów, lub też zlecić badanie fizyko-chemiczne wody.
Sposoby na Walkę z Twardą Wodą
Twarda woda jest bardzo niebezpiecznym wrogiem w gospodarstwie domowym. Co gorsza, doraźne sposoby rozwiązywania tego zagadnienia są skuteczne tylko w ograniczonym zakresie i w praktyce pozwalają jedynie na usuwanie skutków, a nie przyczyny. Metodą na faktyczne pozbycie się tego problemu jest zmiękczanie wody w całym domu lub chociaż części przyłączy należących do najbardziej narażonych instalacji. Efekt taki można uzyskać poprzez użycie nowoczesnych filtrów Supreme, które wyróżniają się bardzo wysoką skutecznością i atrakcyjną ceną. Co bardzo ważne, obecnie skorzystać można z wielu zróżnicowanych technicznie rozwiązań, które umożliwiają elastyczne podejście do tego zagadnienia i osiągnięcie doskonałych rezultatów. Twarda woda w kranie jest poważnym problemem. Dlatego warto zadbać o odpowiedni system filtrów i zmiękczaczy. W odpowiednim wyborze może pomóc nasza firma Supreme, której specjaliści dysponują niezbędną wiedzą oraz doświadczeniem.
Zmiękczacze wody montowane są najczęściej przy głównym wejściu wody do domu oraz mieszkania. Jest to duża zaleta ponieważ cała woda w naszych domach jest zmiękczana. W mieszkaniach często nie mam głównej rury doprowadzającej wodę do mieszkania do której można by zamontować zmiękczacz wody. Istnieją lokalne filtry pozwalające obniżyć twardość wody, jak np.
Przeczytaj także: Jak rozpoznać twardą wodę?
Zmiękczanie - proces (zjawisko) polegający na usunięciu z wody jonów powodujących twardość tj.
Co jasne, nawet najlepsze zmiękczacze i filtry nie będą w stanie oczyścić powierzchni już pokrytych osadem.
Doraźne metody usuwania osadu:
- ocet, kwasek cytrynowy i soda oczyszczona - wszystko to doskonale nadaje się do czyszczenia czajnika, garnków, płytek czy też zabrudzonej armatury.
- zaawansowane odkamieniacze do instalacji grzewczych - ich użycie najlepiej zlecić profesjonalistom, gdyż wymaga to odpowiedniej wiedzy i doświadczenia.
Rodzaje filtrów i systemów zmiękczających wodę:
- Systemy odwróconej osmozy: Posiadają wiele poziomów filtracji ale najważniejszym elementem takiego systemu jest membrana osmotyczna, która dzięki swojej budowie zatrzymuje wszelkie zanieczyszczenie, bakterie oraz inne związki zawarte w wodzie o wielkości większej niż 0,0001 mikrona. Węglany oraz wodorowęglany wapnia i magnezu (związku powodujące wysoką „twardość wody”) są większe dlatego nie są w stanie przejść przez membranę osmotyczną. Tym sposobem woda zmniejsza swoją twardość. Niestety membrany osmotyczne usuwają również korzystne związki zawarte w wodzie. Dlatego kolejnym etapem uzdatniania wody w filtrze odwróconej osmozy jest wzbogacenie jej w korzystne dla naszego zdrowia minerały. Systemy odwróconej osmozy montowane są punktowo, np. pod zlewem w kuchni. Nie nadają się do zmiękczania wody na cały dom ze względu na niezbyt słabą wydajność - do 378l na dobę.
- Wkłady zmiękczające: Gdy zależy nam tylko na zmniejszeniu twardości wody i szukamy prostego, oraz szybkiego w montażu rozwiązania dobrą alternatywą są wkłady zmiękczające. Można powiedzieć że są to takie małe zmiękczacze wody, ponieważ zawierają w sobie złoże jonowymienne, które jest częścią urządzeń zmiękczających. Zasada działania wkładu zmiękczającego jest następująca: związki wapnia i magnezu (zawarte w wodzie) przechodząc przez wkład zmiękczający zamieniane są jonami sodu, który jest całkowicie nieszkodliwy dla człowieka. W efekcie woda po przejściu przez taki wkład zmniejsza swoją twardość.
Czy można pić twardą wodę?
Wbrew powszechnym mitom, woda kranowa stanowi cenne źródło minerałów niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zawiera ona tak zwane „pierwiastki życia”, takie jak magnez, wapń, potas i sód.
Badania wskazują, że magnez zawarty w wodzie jest wyjątkowo dobrze przyswajalny przez organizm. Jest on nawet do 30-krotnie lepiej wchłaniany niż magnez pochodzący z suplementów diety czy produktów spożywczych. Ta wysoka biodostępność wynika z jego zjonizowanej formy w wodzie, co ułatwia absorpcję przez organizm. Oznacza to, że picie twardej wody stanowi efektywny sposób na uzupełnianie dziennego zapotrzebowania na ten kluczowy minerał.
Liczne badania naukowe dowodzą pozytywnego wpływu twardej wody na funkcjonowanie układu krążenia. W regionach, gdzie ludzie piją twardą wodę, odnotowuje się niższą śmiertelność, średnio o 33% mniej niż w obszarach z wodą miękką. Inne dane sugerują, że śmiertelność z powodu chorób naczyń serca jest wyższa o około 20% u osób pijących wodę miękką. Wykazano również, że wzrost twardości wody o 1 stopień niemiecki (°dH) obniża ryzyko zawału mięśnia sercowego o 1%. Regularne spożycie takiej wody może przyczynić się do zapobiegania osteoporozie i zwiększać gęstość mineralną kości. Wapń jest podstawowym składnikiem budującym szkielet kostny i zęby, a jego odpowiednia ilość ma znaczący wpływ na ich stan.
Wapń obecny w twardej wodzie pomaga w usuwaniu nadmiaru tłuszczów i żółci, co może przeciwdziałać problemom z zaparciami i wspierać lepsze trawienie. Magnez natomiast wspiera łagodzenie skurczów żołądka i objawów biegunek, przyczyniając się do ogólnego zdrowia układu trawiennego. Badania sugerują również, że spożywanie twardej wody może pomóc w łagodzeniu objawów cukrzycy, ponieważ składniki mineralne korzystnie wpływają na metabolizm glukozy, co jest istotne dla osób z tym schorzeniem.
Wysoki poziom wapnia i magnezu w twardej wodzie stymuluje ludzki układ odpornościowy. Magnez wspiera pracę układu nerwowego, pomaga zachować odpowiedni poziom cukru we krwi, zmniejsza napięcie nerwowe i przeciwdziała stresom. Udowodniono, że te minerały mogą skutecznie chronić przed niektórymi typami nowotworów, takimi jak rak żołądka, okrężnicy, odbytnicy, trzustki, przełyku i jajnika.
Polskie Rozporządzenie Ministra Zdrowia określa optymalną twardość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w przedziale od 60 do 500 mg CaCO3/l. Woda o twardości powyżej 500 mg/l jest ogólnie uważana za nieakceptowalną pod względem organoleptycznym.
Tabela: Porównanie Wartości Mineralnych Wody Kranowej w Różnych Miastach Polski
| Miasto | Zawartość Minerałów (mg/l) |
|---|---|
| Kraków | Ponad 300 |
| Łódź | Ponad 300 |
| Gdańsk | Do 500 |
| Warszawa | 583 |
tags: #twarda #woda #wapienna #przyczyny #i #skutki
