Tlenek węgla w wodzie gazowanej
- Szczegóły
Woda gazowana to napój, wokół którego narosło wiele kontrowersji. Zwolennicy cieszą się jej orzeźwiającym smakiem i dowodzą, że na wielu płaszczyznach wspomaga funkcjonowanie organizmu. Przeciwnicy zaś są zdania, że picie wody gazowanej szkodzi zdrowiu.
Zła sława wody nasyconej dwutlenkiem węgla najprawdopodobniej wynika z faktu, że w świadomości wielu osób należy ona do tej samej kategorii, co inne napoje gazowane, które trudno uznać za zdrowe. Zawierają bowiem mnóstwo cukru, a także sztucznych barwników, konserwantów itp. Warto jednak zauważyć, że sam dwutlenek węgla nie ma nic wspólnego z negatywnymi walorami tego typu napojów.
Czym jest woda gazowana?
Aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób picie wody gazowanej wpływa na ludzki organizm, trzeba wiedzieć, czym dokładnie ona jest. Wbrew definicji woda - ta, która wypływa z naturalnych źródeł - nie jest związkiem tlenu i wodoru. To mieszanina substancji (głównie - soli mineralnych), dla których H2O jest doskonałym rozpuszczalnikiem. W wodzie rozpuszczają się także gazy.
Z reguły wody źródlane czy polodowcowe mają stosunkowo niewielkie stężenie składników innych niż H2O. Wody podziemne zaś, które często docierają na powierzchnię przez wiele warstw skalnych, nasycone są licznymi związkami mineralnymi. Jeśli woda pochodzi z rejonów dużej aktywności tektonicznej, która umożliwia przedostawanie się do niej gazów z głębszych warstw skorupy ziemskiej, dodatkowo może być nasycona dwutlenkiem węgla (CO2).
Jak widać, woda gazowana nie jest wynalazkiem epoki ulicznych saturatorów, jakie wiele z nas pamięta z końca ubiegłego wieku. Odkryto ją już wiele wieków temu. Co więcej, uchodziła za wodę o cudownych niemal właściwościach, więc możnowładcy sprowadzali ją do swoich pałaców z odległych zakątków świata. Obecnie w Polsce wody naturalnie nasycone CO2 (w ilości przekraczającej 1000 mg/l) nazywa się szczawami. Dostępne są w kurortach, ale też butelkowane jako wody lecznicze. Swoje wyjątkowe właściwości szczawy zawdzięczają w znacznej mierze dużemu stężeniu substancji mineralnych.
Przeczytaj także: Właściwości i Wpływ Wody Gazowanej na Zdrowie
Termin „woda gazowana” często używany jest zamiennie z określeniem „woda sodowa”. Nie są to jednak synonimy. Wodą gazowaną jest każda, która ma bąbelki. Woda sodowa zaś jest sztucznie nasycona CO2. To wynalazek końca XVIII w. (zawdzięczamy go angielskiemu chemikowi Josephowi Priestleyowi), który powstał w związku z intensywnym rozwojem balneologii, czyli nauki o właściwościach i zastosowaniu leczniczym wód mineralnych.
Początkowo wodę wysycano dwutlenkiem węgla pozyskiwanym w wyniku reakcji sody (stąd jej nazwa) i kwasu winowego. Z czasem technologię tę unowocześniono. Obecnie wodę sodową produkuje się poprzez przepuszczenie gazu pod wysokim ciśnieniem przez mocno schłodzoną ciecz. W taki właśnie sposób powstawała woda z saturatorów czy równie popularnych w czasach PRL syfonów na naboje. Była to zwykle „kranówka” wątpliwej - jak na dzisiejsze standardy - jakości.
Jak widać, dostępne w sklepach sztucznie gazowane wody to produkty wysokiej jakości (spełniające określone ustawą standardy dla wód mineralnych i źródlanych), które od niegazowanych różnią się jedynie zawartością dwutlenku węgla.
Kwas węglowy w wodzie gazowanej
Na skutek nasycenia wody CO2 tworzą się w niej niewielkie ilości kwasu węglowego (w stężeniu 0,2-1%).
Powszechne wiadomo, że żołądek można „oszukać” szklanką wody niegazowanej. Czystą (bez dodatków smakowych) wodę gazowaną warto pić, będąc na diecie odchudzającej, ponieważ nie dostarczając jednej nawet kalorii, zapewnia uczucie sytości. Woda gazowana ma wartość energetyczną 0 kcal. To skojarzenie ze słodkimi napojami gazowanymi sprawia, że niekiedy uznaje się ją za produkt niepotrzebnie podnoszący wartość kaloryczną jadłospisu. Tymczasem jest dokładnie odwrotnie.
Przeczytaj także: Wpływ chloru na zdrowie
Substancje o kwaśnym odczynie rzeczywiście mogą powodować jego erozję. Woda gazowana nie psuje szkliwa zębów. Szkodzi mu nadmiar kwaśnych (o odczynie poniżej pH 4,5) produktów w diecie albo refluks żołądkowo-przełykowy. Odczyn wody gazowanej rzadko osiąga wartość pH 4,5. Zależy to od stopnia nasycenia CO2, ale przeciętnie mieści się w granicach pH 5-6.
Zawarte w wodzie sodowej pęcherzyki gazu wywołują bóle brzucha, sprzyjają wzdęciom, powodują zgagę, utrudniają trawienie. Takie dolegliwości mogą wystąpić jednak tylko u osób cierpiących na niektóre schorzenia układu pokarmoweg0 (o czym będzie mowa niżej) lub w przypadku wypicia zbyt dużej ilości wody gazowanej (picie bez umiaru wody niegazowanej może być równie przykre w skutkach). Woda gazowana nie wywołuje problemów żołądkowych u zdrowych osób.
Korzyści z picia wody gazowanej
Warto sięgać po nią zarówno na pół godziny przed jedzeniem, jak i po nim - zwłaszcza po spożyciu obfitego, ciężkostrawnego dania. Wbrew obiegowym opiniom, picie wody gazowanej sprzyja pracy układu pokarmowego. Zawarty w wodzie sodowej dwutlenek węgla działa lekko drażniąco na ściany żołądka, powodując wydzielanie kwasu solnego, a tym samym ułatwia trawienie.
Zjawisko to jest tak korzystne i bezpieczne, że picie umiarkowanych ilości wody gazowanej zaleca się nawet cierpiącym na niestrawność kobietom w ciąży (o ile nie mają przy tym na innych dolegliwości, np.
Ułatwia wchłanianie niektórych substancji mineralnych. Dwutlenek węgla wykazuje korzystne właściwości także w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. Stymuluje pracę jelit, a tym samym dobrze służy profilaktyce zaparć. Woda sodowa przyspiesza usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii, ponieważ ma działanie moczopędne. Z powyższych względów woda gazowana wspomaga odchudzanie.
Przeczytaj także: Ozonowany Tlenek Magnezu: Szczegółowa Analiza
Powyższe stwierdzenie jest jak najbardziej prawdziwe, co nie oznacza, że nie warto podejść po treningu do dystrybutora wody gazowanej. Bąbelki znakomicie orzeźwiają, dając - tak miłe po wysiłku - uczucie ochłody. Kiedy już jemy, wspomagają trawienie, przyspieszają metabolizm i zapobiegają zaleganiu mas kałowych w jelitach. Jak wiadomo, woda powinna być nieodłącznym towarzyszem aktywności ruchowej - zarówno w czasie uprawiania sportu, jak i pracy fizycznej. „Sodówką” łatwiej jest ugasić pragnienie.
Przede wszystkim jednak dwutlenek węgla wspomaga „rozkręcony” fizyczną aktywnością metabolizm oraz sprzyja wchłanianiu utraconych elektrolitów. Co więcej, butelka naturalnie gazowanej wody jest zwykle znakomitym izotonikiem.
Dwutlenek węgla jest naturalnym konserwantem. Kwestia wyboru pomiędzy wodą gazowaną i niegazowaną może wydawać się dyskusyjna w wielu przypadkach, ale nie ulega wątpliwości, że ta pierwsza jest znacznie korzystniejszą dla zdrowia alternatywą podczas długich wypraw, gdy trudno o dostęp do świeżej wody pitnej - na przykład na spływie kajakowym. Obniża ph „sodówki”, a tym samym stabilizuje jej skład fizykochemiczny i tworzy środowisko nieprzyjazne dla chorobotwórczych mikroorganizmów. Tym samym woda o lekko kwaśnym odczynie dłużej nadaje się do picia niż ta o pH obojętnym lub zasadowym.
Przeciwwskazania
Zawarty w wodzie sodowej gaz może bowiem podrażniać śluzówkę żołądka czy ścianki jelit, nasilając objawy wyżej wymienionych problemów zdrowotnych. Jak w przypadku niemal każdego produktu spożywczego, istnieje nieco przeciwskazań do picia wody gazowanej. Ich narządy - nawet jeśli w pełni zdrowe - są bardziej wrażliwe na działanie drażniących substancji. Tymczasem maluchy piją wodę sodową z apetytem, więc mogą robić to nieostrożnie, bez umiaru. Wody gazowanej nie należy podawać najmłodszym dzieciom.
Dzienna podaż płynów jest kwestią indywidualną. Wodę gazowaną możemy pić tak samo, jak niegazowaną. Warto sięgać po nią często, regularnie, wypijając za każdym razem kilka łyków.
Alternatywy dla wody gazowanej ze sklepu
Butelkowaną wodę z bąbelkami kupimy w zasadzie w każdym sklepie. Współczesne saturatory to designerskie urządzenia, które wyglądem przypominają nieco ekspresy ciśnieniowe do kawy. Nie wymagają jednak zasilania. Działają na podobnej zasadzie jak niegdysiejsze syfony, ale są znacznie wydajniejsze - jeden nabój pozwala na przygotowanie nawet kilkudziesięciu litrów wody gazowanej.
Służą temu zaawansowane dystrybutory wody gazowanej - przydatne w biurach, budynkach użyteczności publicznej, ale też w tych prywatnych lokalach, gdzie wody z orzeźwiającymi bąbelkami spożywa się naprawdę dużo. Opcje filtrowania wody i nasycania jej dwutlenkiem węgla można połączyć. W warunkach domowych świetnie sprawdzają się urządzenia nablatowe. Idealnym wyborem dla firm są dystrybutory wolnostojące.
Mity na temat wody gazowanej
- MIT 1: Woda gazowana niszczy szkliwo - woda gazowana, przez działanie dwutlenku węgla, jest bardziej kwasowa niż woda niegazowana, jednak nie ma to wpływu na erozję szkliwa.
- MIT 2: Woda gazowana powoduje osteoporozę, czyli szkodzi naszym kościom. Czynnikami powodującymi usuwanie wapnia z kości są: nadmiar sodu i fosforu w diecie oraz niedobór magnezu i witaminy D.
- MIT 3: Częste picie wody gazowanej pogarsza stan naszego zdrowia. W niektórych przypadkach wody gazowane mogą okazać się lepszym wyborem niż niegazowane. Są również bardziej stabilne mikrobiologicznie, czyli dłużej zachowują świeżość.
- MIT 4: Woda gazowana utrudnia odchudzanie. Nie ma żadnych dowodów na to, że woda gazowana w jakikolwiek sposób utrudnia odchudzanie czy uniemożliwia pozbycie się tkanki tłuszczowej.
Fakty na temat wody gazowanej
- FAKT 1: Woda gazowana szybciej gasi pragnienie i orzeźwia.
- FAKT 2: Woda gazowana nie dla osób z problemami zdrowotnymi.
- FAKT 3: Woda gazowana dobra po wysiłku fizycznym - oczywiście w rozsądnych ilościach.
- FAKT 4: Nie należy pić wyłącznie wody gazowanej - całkowite wykluczenie z diety wody niegazowanej i zastąpienie jej wodą z bąbelkami nie jest rozsądnym pomysłem.
- FAKT 5: Woda gazowana niewskazana dla małych dzieci.
tags: #tlenek #węgla #w #wodzie #gazowanej
