Jak dbać o szynszylę? Poradnik dla przyszłych właścicieli
- Szczegóły
Szynszyle to niewielkie gryzonie, zachwycające bujnym, gęstym futerkiem. Są łagodne, ciekawskie i bardzo towarzyskie. Być może to właśnie zwierzaki dla Ciebie? Chcesz dowiedzieć się o nich więcej? To idealnie trafiłeś!
Szynszyle to małe gryzonie pochodzące z Ameryki Południowej, a dokładnie z Peru, Chile i Boliwii. Nazwa tego rodzaju ssaków związana jest z ich piękną sierścią i pochodzi od andyjskiego ludu Chincha, którego członkowie nosili gęste futra. To właśnie z tego powodu, pod koniec XIX wieku niemal całkowicie wyginęły.
Wyróżnia się dwa podstawowe gatunki szynszyl: Chinchillidae i Lagostominae. Do pierwszej podrodziny szynszylowatych zaliczamy udomowioną szynszylę małą oraz szynszylę krótkoogonową. W podrodzinie Lagostominae znajduje się występujący w Ameryce Południowej wiskaczan. Oba znajdują się na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych IUCN (Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody).
Funkcjonują w stadach, na które składa się od 14 do nawet 100 osobników - jeden samiec, samice oraz młode. To zwierzęta (najczęściej) monogamiczne. Sezon lęgowy wypada najczęściej między wiosną a późną jesienią. Ciąża u tego gatunku trwa około 111 dni. To dość długo jak na gryzonie. Dla porównania ciąża u szczura to tylko 21-23 dni, a u niektórych chomików jedynie 16!
Jak wygląda szynszyla?
Szynszyla to średniej wielkości gryzoń, o krępym ciałku. Samce ważą 500-600 g, a samiczki 600 g. Mierzą około 20-30 centymetrów. Ich czaszki są małe. Znajdują się na nich sterczące, duże uszka, które są zaokrąglone, porośnięte krótkim i rzadkim futerkiem. Ich pyszczek jest okrągły i lekko spłaszczony po bokach. Gryzonie te mają długie siekacze.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Przednie łapki są krótkie, zakończone chwytnymi łapkami z pięcioma palcami i małymi pazurkami. Tylne kończyny są bardzo mocne, z długimi stopami o trzech palcach (czwarty, boczny jest słabo rozwinięty). Zapewniają gryzoniom świetne możliwości fizyczne.
Cechą charakterystyczną szynszyli jest jej piękne futro. Ma ono średnią długość (2-4 cm). W dotyku jest niesamowicie przyjemne, miękkie i jedwabiste. Rośnie dość nietypowo, przez co jest bardzo gęste. Z jednego mieszka włosowego wychodzi nie jeden włos, a cała kępka (ok. Tak specyficzna okrywa włosowa ma swoje plusy i minusy. Problematyczne jest utrudnione schnięcie futra.
Naturalnie występują w ubarwieniu niebiesko i srebrno szarym, z biało żółtym brzuszkiem. Jednak hodowlane odmiany zaskakują swoimi kolorami. Pielęgnacja tych gryzoni nie jest skomplikowana. Przede wszystkim musisz zadać o sierść swojego futrzaka. Ważna jest także higiena futerka. Jednak! Nigdy nie kąp gryzonia w wodzie, chyba że inaczej zaleca Ci lekarz weterynarii! Osuszenie tak gęstej sierści jest bardzo trudne.
Zwierzak sam powinien oczyszczać swoje futerko w czasie kąpieli piaskowych (w pyle wulkanicznym lub specjalnym, drobnym piasku). Dlatego musisz zapewnić swojemu pupilowi basenik oraz specjalny piasek (np. Regularnie kontroluj stan uszu i oczu pupila. Pazurki nie wymagają Twojej uwagi. Jeśli chodzi o ząbki, rosną całe życie.
Szynszyle to łagodne zwierzaki, które potrzebują dużo ruchu i ciekawych zajęć. Chociaż od czasu do czasu dadzą pomiziać się za uszkiem, nie są typowymi pieszczochami. Pamiętaj, że szynszyle to zwierzęta stadne i naturalnie mają wysokie potrzeby społeczne. Decydując się na tego gryzonia najlepiej zakupić więc co najmniej dwa osobniki. Będą zapewniać sobie towarzystwo i rozrywkę.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Warunki utrzymania szynszyli
Szynszyle to inteligentne, ostrożne i bardzo wrażliwe gryzonie, które przy odpowiedniej opiece potrafią nawiązać silną więź z opiekunem. Choć z natury są nieco płochliwe, przy regularnym i spokojnym kontakcie zaczynają ufać człowiekowi. Wiele osobników przepada za pieszczotami, ale warunkiem jest cierpliwe i łagodne podejście.
Poza tym szynszyle są aktywne głównie wieczorem i nocą - wtedy biegają, skaczą i eksplorują przestrzeń. W dzień śpią, dlatego nie powinno się ich wtedy niepokoić. Potrafią okazywać emocje, a nawet wydają delikatne dźwięki, które sygnalizują ich nastrój: od ciekawości, przez niepokój, aż po radość.
W związku z tym szynszyla nie będzie odpowiednia dla każdego. Wymaga spokoju, rytmu dnia dostosowanego do jej aktywności oraz dużej delikatności w kontakcie. Jeśli jednak zostanie odpowiednio traktowana, potrafi być wspaniałym pupilem, który odwdzięcza się przywiązaniem i wyjątkowymi zachowaniami.
Klatka dla szynszyli
Szynszyle potrzebują odpowiednio dużej klatki, która zapewni im przestrzeń do ruchu, skoków i odpoczynku. Minimalne wymiary to 60 cm szerokości, jednak optymalnie powinno być to znacznie więcej, zwłaszcza w pionie - najlepiej, gdy klatka ma kilka poziomów i półek.
Warto też zapewnić akcesoria chłodzące, które pomagają regulować temperaturę latem, ponieważ szynszyle bardzo źle znoszą przegrzanie. Idealna temperatura to 18-22°C, a wilgotność nie powinna przekraczać 60%. Poza tym istotna jest lokalizacja klatki - powinna stać w cichym miejscu, z dala od grzejników, przeciągów i nasłonecznionych okien.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Wypuszczanie powinno odbywać się pod nadzorem, ponieważ szynszyle są bardzo zwinne i potrafią przecisnąć się przez najmniejszą szczelinę. Na zakończenie warto zaznaczyć, że dobre warunki bytowe to nie tylko duża klatka, ale także dbałość o czystość, spokojną atmosferę oraz dostęp do świeżej wody i zbilansowanej diety.
- miska na karmę: najlepiej ceramiczna.
- Uważaj na nieosłonięte pręty klatki, po których może chodzić Twój pupil.
Zabawki dla szynszyli
Czy zabawki są potrzebne szynszyli? Zdecydowanie: tak! Zabawa, jak w przypadku każdego gatunku zwierzaka pomaga zaspokajać naturalne potrzeby, redukuje napięcie i zapewnia trening fizyczny lub poznawczy. I przede wszystkim sprawia pupilowi frajdę! Kluczem do sukcesu będą zabawki drewniane. Dlaczego? Szynszyla to gryzoń, a gryzonie mają to do siebie, że uwielbiają… gryźć! Sprawdzą się również naturalne materiały jak np. Koniecznie sprawdź zabawki dla gryzoni, które znajdziesz w naszym sklepie zoologicznym!
Ważnym akcesorium w wyposażeniu klatki szynszyli są domki. To wyjątkowe miejsca, które zapewniają zwierzakowi kryjówkę. Ważne, żeby domek, tak jak i zabawki był wykonany z naturalnego materiału. Piękne drewniane domki dla dużych gryzoni oferuje np. polska marka Pinokio, które są dostępne w TuZwierzaki.pl. To ręcznie robione produkty, dzięki czemu każdy z nich jest unikalny.
Żywienie szynszyli
Podstawą diety szynszyli jest dobrej jakości siano - to ono odpowiada za prawidłowe trawienie i ścieranie zębów, które rosną przez całe życie. Szynszyle jedzą też specjalistyczny granulat, który powinien zawierać odpowiednie proporcje błonnika, witamin i minerałów.
Oprócz tego ważne jest podawanie suszonych ziół. Doskonale sprawdzają się: mniszek lekarski, pokrzywa, babka lancetowata czy melisa. Takie zioła powinny być podawane codziennie w niewielkich ilościach jako dodatek do podstawowej karmy. Szynszylowy smakołyk warto podawać okazjonalnie - np. W związku z tym dieta szynszyli powinna być oparta na włóknie, lekkostrawna i zbilansowana.
Należy unikać warzyw, owoców cytrusowych, orzechów, pieczywa czy produktów dla królików - mogą one prowadzić do problemów zdrowotnych. Szynszyla powinna spożywać około 30 g karmy dziennie.
Odpowiednia dieta szynszyli to podstawa w odpowiedzialnym i zdrowym hodowaniu tych zwierząt. Dlaczego ich dieta jest taka istotna? Szynszyle, podobnie jak inne gryzonie potrzebują kompleksu składników, które zapewnią im porcję witamin, oraz które pomogą im ścierać zęby. Warto pamiętać, że zęby szynszyli rosną nieustannie (zarówno siekacze, jak i trzonowce), dlatego muszą być na bieżąco ścierane poprzez żucie i gryzienie.
Co jedzą szynszyle?
Podobnie jak w przypadku innych gryzoni ich dieta opiera się głównie na sianie. Sianko powinno stanowić główny składnik ich codziennego posiłku, mniej więcej 70-90% dziennej porcji. Siano pomaga szynszylom przede wszystkim w procesie trawienia - odpowiada za przesuwanie pokarmu. Bardzo istotne jest jednak, aby siano było dobrej jakości oraz odpowiednio wysuszone. Mokre siano może doprowadzić do wzdęć, które stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia szynszyli.
Drugim istotnym składnikiem w diecie szynszyli są zioła. Powinny stanowić od 5-10% codziennej racji pożywienia. Zioła mają takie samo znaczenie dla gryzoni jak dla człowieka. Do najpopularniejszych ziół dla szynszyli należą: mięta, babka lancetowata, nagietek, mniszek lekarski, hibiskus, pokrzywa i melisa. Można podawać im także niektóre płatki kwiatów jak płatki róży czy malwy.
Kolejnym, trzecim już istotnym składnikiem diety są patyki i gałązki. Dla szynszyli są one szczególnie istotne, ponieważ pomagają ścierać przede wszystkim siekacze. Warto też dodać, że podczas żucia, ścierają się również trzonowce. Każdy gryzoń narażony jest na przerost siekaczy wtedy, kiedy brakuje mu pokarmu, który pomaga regulować wielkość przednich zębów.
Do najlepszych rodzajów gałązek należą m.in.: jabłoń, lipa, brzoza, winorośl, gruszka, pigwa, głóg, jarzębina, orzech laskowy, topola i leszczyna. To jeszcze nie koniec wszystkich produktów, które powinna spożywać szynszyla. Co je oprócz traw i gałązek? Dobrym rozwiązaniem na co dzień jest odpowiednia karma dla szynszyli. Oczywiście należy traktować ją jako dodatek i podawać w ilości jednej łyżeczki od herbaty dziennie. Sprawdź, czy wybrana przez Ciebie karma nie ma zbyt dużej ilości suszonych owoców oraz orzechów, które ze względu na tłuszcze i cukry nie są wskazane w codziennej diecie szynszyli.
Ostatnim składnikiem diety szynszyli są wszelkiego rodzaju przekąski. Jakie owoce i warzywa jedzą szynszyle? Można podać im jabłko, malinę, pigwę czy truskawkę, a z warzyw marchewkę, buraka, pietruszkę i kukurydzę. Szynszyle nie potrzebują w swojej diecie dużej ilości owoców, dlatego podawaj im te smakołyki dosyć rzadko, na przykład raz na dwa tygodnie, aby zbytnio się do nich nie przyzwyczaiły.
Karmienie szynszyli to odpowiedzialne zadanie, które rządzi się swoimi zasadami. Odpowiednie proporcje poszczególnych składników pozwolą szynszyli zachować zdrową kondycję i zdrowy wygląd. Pamiętaj, że dieta tych gryzoni opiera się przede wszystkim na sianie, ziołach, pędach, patykach i korzeniach.
Pielęgnacja szynszyli
Szynszyle nie kąpią się w wodzie - ich wyjątkowo gęste futerko nie schnie łatwo i kontakt z wodą może prowadzić do wychłodzenia, a nawet chorób grzybiczych. Dlatego podstawą higieny tych gryzoni są kąpiele piaskowe, które pozwalają im pozbyć się nadmiaru sebum, brudu i wilgoci z futerka.
Kąpiel należy umożliwiać codziennie lub co drugi dzień, najlepiej wieczorem, na około 15-20 minut. Po tym czasie pojemnik z piaskiem trzeba usunąć, by uniknąć jego zanieczyszczenia. Oprócz kąpieli istotne jest także czesanie - choć nie obowiązkowe codziennie, warto delikatnie wyczesywać futerko, zwłaszcza podczas linienia.
Jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany skórne, łysienie czy matowienie futra, konieczna będzie konsultacja z lekarzem weterynarii. Szynszyle nie wydzielają silnego zapachu i są bardzo czyste z natury. Regularna pielęgnacja z użyciem piasku oraz dbanie o czystość klatki i akcesoriów w zupełności wystarczą, by nasza szynszyla prezentowała się zdrowo i zadbanie.
Długość życia szynszyli
Szynszyle żyją średnio od 10 do 15 lat, jednak przy odpowiedniej opiece i prawidłowej diecie mogą dożyć nawet 20 lat. To oznacza, że są zwierzętami długowiecznymi i wymagają długoterminowego zaangażowania ze strony opiekuna. Decydując się na takiego pupila, warto mieć świadomość, że nie jest to zwierzątko „na chwilę”, lecz towarzysz na wiele lat.
Co więcej, długość życia szynszyli zależy od wielu czynników: jakości diety, warunków bytowych, braku stresu oraz opieki weterynaryjnej. Pokarm bogaty w błonnik, codzienny dostęp do świeżej wody oraz higiena klatki znacząco wpływają na ich zdrowie. W związku z tym każda szynszyla powinna być regularnie obserwowana - nagłe zmiany w zachowaniu, apatia, brak apetytu czy kłopoty z sierścią mogą sygnalizować problemy zdrowotne. W takich przypadkach niezbędna jest konsultacja z lekarzem weterynarii.
Długo żyjące szynszyle to te, które mają stały dostęp do świeżej karmy, odpowiednich ziół, właściwego piasku do kąpieli oraz komfortowego, spokojnego otoczenia.
Szynszyla a dzieci
Szynszyle nie są idealnymi pupilami dla małych dzieci, ponieważ wymagają delikatnego traktowania, spokojnego otoczenia i regularnej opieki. To zwierzątka bardzo wrażliwe na hałas, stres i gwałtowne ruchy, co sprawia, że mogą łatwo się przestraszyć lub stać się nerwowe. Jednak starsze dzieci, które rozumieją potrzeby zwierzęcia i są w stanie przestrzegać zasad kontaktu z nim, mogą mieć z szynszylą wspaniałą relację.
Szynszyle nie przepadają za pieszczotami w tradycyjnym rozumieniu, ale z czasem mogą same inicjować kontakt i przychodzić po przysmaki czy pozwalać się głaskać. Poza tym tryb życia tych gryzoni może być niekompatybilny z rytmem dnia dzieci - szynszyle są aktywne głównie wieczorem i nocą, kiedy dzieci często śpią. Dodatkowo wymagają codziennego wypuszczania na wybieg, ścisłej diety i troski o warunki w klatce.
Dlatego szynszyla najlepiej sprawdzi się jako pupil w domu, gdzie opiekę nad nią sprawuje osoba dorosła, a dzieci uczestniczą w niej pod nadzorem.
Ile kosztuje szynszyla?
Cena szynszyli zależy od odmiany umaszczenia, pochodzenia i hodowli. Standardowa szynszyla kosztuje zwykle od 150 do 300 zł, ale rzadkie kolory - jak fioletowa, czarny aksamitny czy mozaikowa - mogą osiągać cenę 500-1000 zł, a czasem nawet więcej.
Największy wydatek początkowy to odpowiednio duża klatka - jej koszt to zwykle od 300 do 700 zł. Dodatkowo należy dokupić poidełko, kuwetę, domek, miski, paśnik, piasek kąpielowy i inne akcesoria. Warto zainwestować w akcesoria chłodzące, jeśli szynszyla przebywa w ciepłym mieszkaniu.
Poza tym utrzymanie szynszyli wiąże się z miesięcznymi kosztami, w których skład wchodzi siano, granulat, suszone zioła, przysmak, piasek kąpielowy oraz ewentualne karmy weterynaryjne. Średnio trzeba liczyć około 60-100 zł miesięcznie. W związku z tym całkowity koszt utrzymania szynszyli nie jest niski, ale przy odpowiednim przygotowaniu i racjonalnym gospodarowaniem może być rozsądny. Inwestycja w dobre warunki to gwarancja zdrowia i długiego życia pupila.
Tabela: Odmiany szynszyli
| Odmiana umaszczenia | Opis cech charakterystycznych |
|---|---|
| Standardowa (szara) | Naturalne ubarwienie dzikich szynszyli, dominujące, najłatwiejsze w pielęgnacji |
| Czarny aksamitny | Głęboko czarne futro z lekkim połyskiem, intensywne nasycenie koloru |
| Biała Wilsona | Białe futro z możliwymi szarymi plamkami, często różowe uszy i czerwone oczy |
| Mozaikowa | Futro białe z nieregularnymi łatami innego koloru, np. |
Najczęściej zadawane pytania
- Czy szynszyle można trzymać parami?
Tak, szynszyle to zwierzęta stadne, które lepiej funkcjonują w towarzystwie niż w samotności. Trzymanie ich w parach może pozytywnie wpływać na ich samopoczucie i ograniczyć stres. Najlepiej łączyć osobniki tej samej płci lub rodzeństwo, aby uniknąć walk i niekontrolowanego rozmnażania. W przypadku dorosłych osobników proces zapoznania powinien być przeprowadzony stopniowo i pod kontrolą. - Czy szynszyla może mieszkać w pokoju bez klatki?
Nie, szynszyla potrzebuje klatki jako bezpiecznego miejsca odpoczynku i schronienia. Choć można ją wypuszczać codziennie na wybieg, to nie powinna żyć luzem bez stałego dostępu do swojego zamkniętego azylu. - Jak często trzeba wymieniać piasek do kąpieli?
Piasek warto wymieniać co kilka użyć - najlepiej po 3-4 kąpielach, jeśli nie został mocno zanieczyszczony. Zanieczyszczony piasek należy natychmiast usunąć, ponieważ może zaszkodzić skórze i futerku szynszyli. - Czy szynszyle mogą jeść owoce?
Owoce nie są zalecane w diecie szynszyli, ponieważ zawierają dużo cukru, który może prowadzić do zaburzeń trawiennych. Układ pokarmowy tych gryzoni jest bardzo wrażliwy, a nieodpowiednia dieta może prowadzić do biegunek i otyłości. Jeśli już zdecydujesz się na owoc jako przysmak, powinien być to bardzo mały kawałek i tylko okazjonalnie. Bezpieczniejszym i zdrowszym wyborem będą suszone zioła lub liście roślin leczniczych. - Jakie objawy chorobowe są niepokojące u szynszyli?
Brak apetytu, osowiałość, biegunka, zmiany w futrze, drapanie się, utrata wagi czy trudności w oddychaniu to sygnały, że należy pilnie skonsultować się z weterynarzem specjalizującym się w gryzoniach. - Czy szynszyle hałasują w nocy?
Tak, szynszyle są zwierzętami aktywnymi głównie wieczorem i nocą, dlatego wtedy skaczą, wspinają się i korzystają z klatki oraz zabawek. Ich nocna aktywność może być uciążliwa, zwłaszcza jeśli klatka stoi w sypialni. Charakterystyczne dźwięki to m.in. tupanie łapkami, szuranie, skakanie po półkach oraz chrupanie jedzenia. Warto przemyśleć lokalizację klatki, aby zapewnić komfort zarówno zwierzęciu, jak i domownikom.
