Stara Oczyszczalnia a Pozwolenie Wodnoprawne: Wymogi i Procedury

Szczegóły: Opublikowano: 11. April 2026

Likwidacja starej studni to proces wymagający dopełnienia określonych formalności, o których wielu właścicieli nieruchomości nie wie. Wbrew powszechnej opinii likwidacja studni zgodnie z przepisami prawa wymaga dokonania szeregu działań.

Podstawa Prawna

Podstawę prawną dla przedstawionego zagadnienia stanowią przepisy ustawy Prawo wodne, zwanej dalej ustawą.

Pozwolenie Wodnoprawne na Likwidację Studni

Pozwolenie wodnoprawne na rozbiórkę urządzeń wodnych (likwidacje otworu studziennego) wydaje się na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne.

Procedura Ubiegania się o Pozwolenie Wodnoprawne

Postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter wnioskowy, co oznacza, że pozwolenie może być wydane jedynie na podstawie złożonego wniosku przez podmiot, który zamierza korzystać z wód w sposób określony w art. 122 ust. 1.

Artykuł 131 określa wymogi formalne treści wniosku o pozwolenie wodnoprawne.

Przeczytaj także: Wodociągi i oczyszczalnie w Starym Czarnowie: rys historyczny

Wymagane Dokumenty

Pierwszym dokumentem, który wnioskodawca obowiązany jest dołączyć do wniosku, jest operat wodnoprawny. Zamieszcza się w nim informacje i opis techniczny sposobu korzystania z wód niezbędny do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (art. 132).

Drugim dokumentem jest decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzja o warunkach zabudowy. Decyzje te wydawane są na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzje załączane są do wniosku na wykonanie urządzeń wodnych i innych przedsięwzięć związanych z lokalizacją budowli lub urządzeń.

Trzecim dokumentem jest opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym, więc jest to wskazanie potrzeby i celu udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 706/06, CBOSA, „nie można bowiem przyjąć, że art. 131 ust. 2 pkt 3 pozwala na uzależnienie wykonania obowiązku dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego opisu prowadzenia zamierzonej działalności od złożoności (skomplikowania) planowanej działalności.

Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków a Pozwolenie Wodnoprawne

Na stronie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie została zamieszczona informacja dotycząca wymogu posiadania pozwolenia wodnoprawnego na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Uzasadniając konieczność uzyskania takiej decyzji administracyjnej wskazano, że przydomową oczyszczalnię ścieków należy zakwalifikować do urządzeń wodnych w rozumieniu art. 16 pkt 65 Prawa wodnego, ponieważ wpływa na kształtowanie zasobów wodnych lub korzystanie z tych zasobów.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków z istniejącego szamba

W konsekwencji czego, zgodnie z art. 389 pkt 6 Prawa wodnego, jej realizacja będzie wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Przepisy Prawa wodnego w art. 16 pkt 65 definiują urządzenia wodne jako „urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów [podkr. red.]”.

Zwykłe i Szczególne Korzystanie z Wód

Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 2 Prawa wodnego: „Zwykłe korzystanie z wód obejmuje: wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5m3 na dobę.”.

Prawo wodne w art. 389 wprowadza regułę zgodnie, z którą: „Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na (…)”, m.in., wykonanie urządzeń wodnych.

Warto w tym miejscu odwołać się do poglądu wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 885/15: „Przesłanką odróżniającą zwykłe korzystanie z wód od szczególnego korzystania z wód w postaci wprowadzania oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi jest jedynie ilość wprowadzonych do ziemi oczyszczonych ścieków na dobę.

Przeczytaj także: Przechowywanie starych druków

Konsekwencje Samowolnego Zasypania Studni

Samowolne zasypanie studni bez pozwolenia wodnoprawnego może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi, zwłaszcza gdy planowana jest nowa inwestycja na działce.

Aby uniknąć problemów, każda rozbiórka urządzenia wodnego powinna być poprzedzona przygotowaniem operatu wodnoprawnego i złożeniem wniosku o stosowne pozwolenie.

Procedura Krok po Kroku

Do wniosku dołącz operat wodnoprawny, który powinien zawierać informacje niezbędne do wydania danego pozwolenia wodnoprawnego.
Operat wodnoprawny sporządź na papierze w formie opisowej i graficznej.
Ponadto musisz go sporządzić na elektronicznych nośnikach danych, jako dokument tekstowy, zaś część graficzną operatu w formie plików typu rastrowego (np. pliki JPEG, TIFF, GIF, PNG).
Jeśli twoja inwestycja tego wymaga, to dołącz decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Jeżeli twoja inwestycja tego wymaga, to dołącz decyzję ustaleniu o lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy.
Dołącz ocenę wodnoprawną, jeśli twoja inwestycja może wpłynąć na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych.
Projekt instrukcji gospodarowania wodą dołącz do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych budowlą piętrzącą o wysokości piętrzenia powyżej 1 m oraz wyposażoną w urządzenia umożliwiające regulowanie przepływu lub na zależne od siebie korzystanie z wód przez kilka zakładów.
Dokumentację hydrogeologiczną dołącz do wniosku, gdy ubiegasz się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych oraz na odwodnienie zakładu górniczego lub obiektu budowlanego.
Zgodę właściciela urządzeń kanalizacyjnych dołącz w przypadku, gdy ubiegasz się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.
Jeśli jesteś reprezentowany przez pełnomocnika, to dołącz pełnomocnictwo wraz z dowodem zapłaty opłaty skarbowej za jego udzielenie (17 zł).

Opłata za Pozwolenie Wodnoprawne

Opłatę mnoży się przez liczbę pozwoleń wodnoprawnych. Opłatę wpłać na rachunek bankowy Wód Polskich. Dowód uiszczenia opłaty dołącz do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Termin Rozpatrzenia Wniosku

Twoja sprawa zostanie załatwiona w ciągu miesiąca. W praktyce, termin ten może być dłuższy, gdyż nie wlicza się do niego terminów przewidzianych w przepisach na uzyskanie uzgodnień, opinii, czy też okresów zawieszenia postępowania.

Odwołanie od Decyzji

Możesz odwołać się od wydanej decyzji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Odwołanie złóż za pośrednictwem jednostki Wód Polskich, która wydała ci decyzję. Masz na to 14 dni - licząc od dnia otrzymania decyzji.

Przykłady z Życia

Marta kupiła dom z ogrodem na wsi. W trakcie planowania budowy przydomowej oczyszczalni ścieków okazało się, że na środku działki znajduje się stara, nieużywana studnia. Poprzedni właściciel zasypał ją gruzem bez jakichkolwiek formalności.
Pan Andrzej postanowił pozbyć się nieczynnej studni na działce letniskowej. W dobrej wierze zgłosił likwidację studni jako zwykłe roboty budowlane w starostwie. Kilka miesięcy później, w trakcie kontroli przy innej inwestycji, inspektor z Wód Polskich nałożył karę za brak pozwolenia wodnoprawnego na rozbiórkę urządzenia wodnego.
Rodzina Kowalskich planowała budowę domu z ekologiczną oczyszczalnią. Na działce znajdowała się stara, betonowa studnia, która uniemożliwiała uzyskanie pozytywnej opinii sanepidu. Projektant wskazał, że najpierw trzeba uzyskać pozwolenie wodnoprawne na jej rozbiórkę, a następnie wykonać operat wodnoprawny.

Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków - Alternatywa dla Szamb

Rezygnacja z tradycyjnego szamba na rzecz przydomowej oczyszczalni ścieków przynosi szereg korzyści, zarówno środowiskowych, jak i ekonomicznych:

Ochrona środowiska: Przydomowe oczyszczalnie ścieków są znacznie bardziej przyjazne dla środowiska niż szamba.
Zgodność z przepisami prawnymi: Wiele regionów wprowadza coraz bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące gospodarowania ściekami.
Redukcja kosztów: Chociaż początkowy koszt instalacji oczyszczalni może być wyższy niż szamba, w dłuższej perspektywie może to przynieść oszczędności.
Komfort użytkowania: Przydomowe oczyszczalnie są zazwyczaj mniej uciążliwe w użytkowaniu niż szamba.

Montaż oczyszczalni ścieków w istniejącym szambie jest możliwy, ale zależy od kilku czynników. Najważniejszym czynnikiem jest stan techniczny istniejącego szamba. Musi ono być szczelne i wystarczająco mocne, aby wytrzymać dodatkowe obciążenia związane z instalacją systemu oczyszczającego.

Oczyszczalnia Ścieków Huta Stara "B" - Przykład

Oczyszczalnia ścieków w Hucie Starej "B" to mechaniczno-biologiczna instalacja wykorzystująca technologię osadu czynnego. Układ jest w pełni zautomatyzowany, posiada możliwość sterowania ręcznego i zdalnego z komputera.

Pozwolenie wodnoprawne: decyzja PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sieradzu znak PS.ZUZ.4210.438.2024.MM z dnia 02 października 2024 roku z terminem obowiązywania do 29 października 2034 roku.
Przepustowość: 350 m3/dobę

Skład Układu Technologicznego Oczyszczalni:

mechaniczna krata schodkowa i awaryjna krata ręczna zainstalowana na kanale obejściowym
piaskownik poziomy
osadnik Imhoffa
zbiornik retencyjny
pompownia ścieków i osadów
2 sekwencyjne reaktory biologiczne SBR, pracuje naprzemiennie
2 zgęszczacze osadu nadmiernego
poletka osadowe, gdzie w naturalnych warunkach następuje odwadnianie osadu przefermentowanego z osadników Imhoffa i osadu nadmiernego

Odbiornik ścieków oczyszczonych - rów melioracyjny R-D

Jakość ścieków jest systematycznie kontrolowana, zakres wykonywanych analiz fizyko-chemicznych jest szerszy niż wymaga tego pozwolenie, co ułatwia sterowanie procesami technologicznymi i umożliwia osiąganie wyższych redukcji zanieczyszczeń.

Tabela: Wymagane Dokumenty do Pozwolenia Wodnoprawnego

Dokument	Opis
Operat Wodnoprawny	Informacje i opis techniczny sposobu korzystania z wód.
Decyzja o Lokalizacji Inwestycji Celu Publicznego lub Decyzja o Warunkach Zabudowy	Jeśli dla terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Opis Prowadzenia Zamierzonej Działalności	Wskazanie potrzeby i celu udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Decyzja o Środowiskowych Uwarunkowaniach	Dla przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko.
Ocena Wodnoprawna	Jeśli inwestycja może wpłynąć na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych.
Projekt Instrukcji Gospodarowania Wodą	Dla piętrzenia wód powierzchniowych budowlą piętrzącą.
Dokumentacja Hydrogeologiczna	Dla poboru wód podziemnych i odwodnienia zakładu górniczego.
Zgoda Właściciela Urządzeń Kanalizacyjnych	Dla wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych.
Pełnomocnictwo	Jeśli wnioskodawca jest reprezentowany przez pełnomocnika.