Jakość Powietrza w Sokółce: Normy, Pomiar i Ochrona
- Szczegóły
Od niedawna można śledzić pomiary jakości powietrza w Sokółce. To pierwszy taki czujnik zainstalowany na Sokólszczyźnie. Czujnik jakości powietrza w Sokółce już działa. Celsium zainstalowało go w przemysłowej części miasta.
Parametry i Wskaźniki Jakości Powietrza
Parametrami jakości powietrza są stopnie zapylenia cząsteczkami PM2.5 i PM10. Oba są szkodliwe dla zdrowia. Te pierwsze to zanieczyszczenia powietrza o średnicy 2,5 mikrometra (jedna tysięczna milimetra) lub mniej. Te cząstki pozostają zawieszone w powietrzu, którym oddychamy i nie rozpraszają się. PM10 mają rozmiar 10 mikrometrów (jednej tysięcznej milimetra) średnicy.
Czujnik smogowy jest wyposażony w indeks jakości powietrza, który służy jednoznacznej i czytelnej prezentacji danych zanieczyszczenia powietrza na podstawie mierzonych parametrów. Wartości indeksu oznaczają jakość powietrza: od najlepszej, wartość 1, czyli kolor zielony i do najgorszej, wartość 6, czyli kolor bordowy. Istnieje również możliwość sprawdzenia parametrów z ostatnich 24h. Nasz SMOGTOK w zależności od wskazywanych parametrów informuje o zagrożeniach bądź podpowiada, kiedy możemy spędzić wolny czas aktywnie na świeżym powietrzu.
Pierwszy wskaźnik CAQI informuje o godzinowej jakości powietrza w skali od 0 do 100. Czym wyższy jest też wskaźnik, tym jakość powietrza jest gorsza. Pomiar w Sokółce pokazuje aktualnie wartość 47, jakość powietrza jest zatem dobra i bez obaw można uprawiać aktywności na świeżym powietrzu, choć pomiar jest dość dynamiczny i waha się do wartości powyżej 60.
Normy Jakości Powietrza w Polsce
Normy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu. Zgodnie z nimi:
Przeczytaj także: Rola Inspekcji w ochronie powietrza
- Skażenie PM10: dobowy poziom stężeń pyłu PM10 wynosi 50µg/m³ i nie może być przekroczony częściej niż 35 dni w roku. Dodatkowo średnia roczna nie może przekraczać 40 µg/m³.
- Skażenie PM2.5: dla pyłu PM2.5 rozporządzenie zawiera tylko normę roczną, która wynosi 25µg/m³. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła normę dobową, która wynosi 25µg/m³. Należy pamiętać, że każdy poziom stężenia pyłu PM2.5 niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.
Poziomy Zanieczyszczeń w Sokółce
Wszystkie pomiary pokazują, że jakość powietrza w Sokółce nie jest tak dobra, jak mogłoby się wydawać. Według pomiarów w Sokółce ta wartość wynosi 136. To przekroczenie normy o ponad 300 procent. Norma dobowa według WHO to 45 mikrogramów na m3. Pył PM 2,5 to jeszcze drobniejsze cząstki, które wnikają nawet do krwiobiegu. Norma wynosi 15 mikrogramów na m3, w Sokółce jest obecnie 97 mikrogramów na m3.
Pomiary jakości powietrza w woj. podlaskim (1.03.2026, godz. 19:09):
- Skażenie PM2.5: 52% normy (13 µg/m³) - Zanieczyszczenie nie zmieniło się.
- Skażenie PM10: 45% normy (18 µg/m³) - Zanieczyszczenie maleje.
Średnie dobowe odczyty zanieczyszczeń w ostatnich dniach:
- 1.03.2026:
- PM2.5: 22 µg/m³
- PM10: 36 µg/m³
- 28.02.2026:
- PM2.5: 23 µg/m³
- PM10: 39 µg/m³
- 27.02.2026:
- PM2.5: 15 µg/m³
- PM10: 24 µg/m³
Stan powietrza w wybranych miastach:
- Białystok:
- PM2.5: 52% normy
- PM10: 47% normy
Źródła Zanieczyszczeń Powietrza
Szacuje się, że w Polsce 52% smogu bierze się z tak zwanej niskiej emisji, czyli spalania w domowych kotłach i piecach o złych parametrach emisji. Największym problemem w walce o świeże powietrze są w dalszym ciągu stare piece na paliwo stałe. Kolejnym powodem, który sprawia, że z zanieczyszczeniami powietrza walczymy cały rok jest wciąż rosnąca liczba samochodów oraz zbyt częste ich eksploatowanie.
Ostrzeżenia i Zalecenia
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wydało ostrzeżenie alarmowe przed złą jakością powietrza. Dotyczy to m.in. województwa podlaskiego, ale największych miast, takich jak Suwałki, Łomża i Białystok. W środę, 21 stycznia, w Łomży doszło do drastycznego przekroczenia poziomu alarmowego dla pyłu zawieszonego PM10. Stacja pomiarowa przy ul. Sikorskiego odnotowała dobowe stężenie pyłu PM10 na poziomie aż 292,9 µg/m³ (przy poziomie alarmowym wynoszącym 150 µg/m³).
Wysokie stężenie pyłu PM10 to bezpośrednie zagrożenie dla grup wrażliwych. Lekarze i służby ochrony środowiska apelują o czujność do: osób z chorobami serca (niewydolność, choroba wieńcowa), chorych na astmę i POChP, seniorów, kobiet w ciąży oraz małych dzieci, osób onkologicznych.
Zalecenia dla mieszkańców:
Przeczytaj także: Analiza jakości powietrza w Serocku
- Ogranicz wyjścia: Jeśli nie musisz, zostań w domu. Dotyczy to zwłaszcza osób starszych i dzieci.
- Unikaj wysiłku: Bieganie czy intensywny spacer na zewnątrz w takich warunkach to prosta droga do problemów zdrowotnych.
- Zamknij okna: Wbrew pozorom, wietrzenie mieszkań przy takim smogu tylko pogarsza jakość powietrza wewnątrz.
Służby przypominają: nie dokładajmy się do problemu - jeśli to możliwe, ograniczmy spalanie w domowych piecach i nie korzystajmy z kominków, o ile nie są one jedynym źródłem ciepła.
Warto na bieżąco śledzić poziom smogu w swojej okolicy, aby przygotować się do ochrony przed zanieczyszczeniami.
Program Czyste Powietrze
Wspierają nas w tym rozmaite programy finansowane przez rząd i samorządy. Jednym z nich jest program Czyste Powietrze. Bierze w nim udział wiele gmin również z woj. zachodniopomorskiego, przez co jego mieszkańcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zmianę sposobu ogrzewania czy termomodernizację budynku mieszkalnego.
Program Czyste powietrze został stworzony, ponieważ wg badań aż 45 tyś osób umiera w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza. SMOG, który odpowiedzialny jest za wiele chorób w dużej mierze spowodowany jest przez przestarzałe i nieekologicznie sposoby ogrzewania domów jednorodzinnych, ale też kamienic starego typu.
Dzięki programowi Czyste Powietrze można otrzymać dotację na:
Przeczytaj także: Pomiary zanieczyszczeń w Stacji Czernica
- Wymianę, zakup oraz montaż źródeł ciepła (takich które spełniają wymagania programu).
- Mikroinstalację fotowoltaiczną.
- Wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych.
- Montaż i modernizację instalacji ciepłej wody użytkowej i instalacji centralnego ogrzewania.
- Docieplenie domu.
- Instalację wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Co trzeba zrobić, aby otrzymać wsparcie w ramach programu Czyste Powietrze?
- Zapoznaj się z regulaminem i dokumentacją, która będzie Ci niezbędna do całej procedury.
- Sprawdź potrzeby energetyczne swojego budynku. Najlepszym rozwiązaniem będzie audyt energetyczny budynku.
- Wypełnij właściwy wniosek i prześlij go lub dostarcz do odpowiednich organów.
- Podpisz umowę o dofinansowanie
- Wypełnij i złóż wnioski o wypłaty dofinansowania
- Zakończ inwestycje i zaproś wizytatora, który potwierdzi poprawność wykorzystania dofinansowania
- Utrzymaj inwestycję przez 5 lat od jej zakończenia.
W zależności od osiąganego dochodu właściciele domów jednorodzinnych w ramach programu mogą otrzymać nawet 30 tys. złotych, a przy podwyższonym poziomie dofinansowania nawet 37 tys. Beneficjentami programu mogą zostać nie tylko właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych, ale też właściciele osobnych, wydzielonych mieszkań w budynkach jednorodzinnych. Warunkiem jest posiadanie osobnej księgi wieczystej.
Dokładne informacje na temat poszczególnych kwot, które można przeznaczyć na termomodernizację lub zmianę sposobu ogrzewania budynku w ramach programu Czyste Powietrze, można znaleźć na stronie programu czystepowietrze.gov.pl.
Wnioski o dofinansowanie w ramach projektu Czyste Powietrze należy składać do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej obejmującego swoim działaniem teren województwa, w którym zlokalizowany jest budynek mieszkalny należący do przyszłego beneficjenta.
Wpływ Zanieczyszczeń na Zdrowie
Pył PM 10 wnikają do górnych dróg oddechowych i płuc, mogą powodować kaszel, duszności, podrażnienie gardła i oczu. Osoby cierpiące z powodu chorób serca mogą odczuwać pogorszenie samopoczucia np. uczucie bólu w klatce piersiowej, brak tchu, znużenie. Osoby cierpiące z powodu przewlekłych chorób układu oddechowego mogą odczuwać przejściowe nasilenie dolegliwości, w tym kaszel, dyskomfort w klatce piersiowej, nasilenie się objawów ataków astmy. Podobne objawy mogą wystąpić również u osób zdrowych. W okresach wysokich stężeń pyłu zawieszonego w powietrzu zwiększa się ryzyko infekcji dróg oddechowych.
Oddychanie powietrzem skażonym pyłem PM2.5 zwiększa też ryzyko zawału i arytmii. Dodatkowo znane są dokuczliwe objawy występujące bezpośrednio w wyniku kontaktu ze skażonym powietrzem, jak: kaszel, nasilenie astmy, uczucie duszności. Udowodniono, że ciągłe oddychanie zanieczyszczonym pyłem PM2.5 powietrzem skraca średnią długość życia. Nawet krótkotrwała ekspozycja może być szkodliwa, zwiększając ryzyko chorób układu oddechowego i krwionośnego.
Co Możemy Zrobić?
W dużej mierze to od nas samych zależy, jaki jest poziom zanieczyszczeń powietrza zarówno w całym kraju, jak i w naszej najbliższej okolicy. Codziennie podejmujemy szereg decyzji o tym, w jaki sposób ogrzewamy nasz dom, czy wybieramy publiczne środki transportu, czy w końcu dbamy o to, aby nasze samochody były jak najmniej emisyjne.
tags: #sokolka #jakość #powietrza #normy

